Κ. Χατζηδάκης: «Συνολική και σύγχρονη λύση για τα αυθαίρετα» – Βαριά πρόστιμα για μη τακτοποίηση
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Κωστής Χατζηδάκης, συναντήθηκε με τους προέδρους του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), κ. Γιώργο Στασινό, και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), κ. Στράτο Παραδιά, για το μείζον ζήτημα των αυθαιρέτων. Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Δημήτρης Οικονόμου, και ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, κ. Ευθύμιος Μπακογιάννης. Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης ο κ. Χατζηδάκης δήλωσε:
«Σήμερα είμαι πολύ ικανοποιημένος, διότι έχουμε καταλήξει σε μια συνολική και σύγχρονη, θέλω να πιστεύω, λύση για τα αυθαίρετα. Λύση η οποία είναι σύμφωνη και με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Λύση που παράλληλα βρίσκει τη συναίνεση σε μεγάλο βαθμό τόσο του ΤΕΕ όσο και της ΠΟΜΙΔΑ. Σε τι συνίσταται αυτή η λύση; Πρώτα από όλα, θα δοθεί μια παράταση για την τακτοποίηση αυθαιρέτων μέχρι τα τέλη Ιουνίου του 2020. Η παράταση αυτή θα είναι η τελευταία παράταση για την κατηγορία 5, για τα βαριά αυθαίρετα. Από τον Ιούνιο και μετά δεν θα υπάρξει άλλη τέτοια δυνατότητα για αυτή τη συγκεκριμένη κατηγορία. Δεύτερον, από το τέλος του Ιουνίου και μετά θα υπάρξει μια σφαιρική και μονιμότερη λύση για το ζήτημα των αυθαιρέτων. Ποια θα είναι τα χαρακτηριστικά της λύσης αυτής; Πρώτα από όλα, θα εξακολουθήσει να υπάρχει η κόκκινη γραμμή του 2011. Δηλαδή μιλάμε για αυθαίρετα που με βάση τους σημερινούς νόμους, τον νόμο του 2013 και τον νόμο του 2017, έχουν αναγνωριστεί ως αυθαίρετα και για τα οποία μιλάει έτσι κι αλλιώς η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Εκτός αυτού, θα συνδεθεί η τακτοποίηση των αυθαιρέτων από τον Ιούνιο και μετά με την έκδοση ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτιρίου ή της ιδιοκτησίας. Θα σας εξηγήσει ο υφυπουργός, ο κ. Οικονόμου, τις λεπτομέρειες αυτής της ρύθμισης, πώς συγκεκριμένα θα λειτουργήσει αυτή η ρύθμιση που είναι κλειδί στην όλη λύση την οποία σας παρουσιάζουμε. Επιπλέον, θα υπάρξει άλλη μια παράμετρος που έχει να κάνει με τα χρήματα που θα καταβάλλονται στο Δημόσιο για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων. Δηλαδή από τον Ιούνιο του 2020 και μετά, όποιος δεν έχει μέχρι τότε τακτοποιήσει το ακίνητό του, θα καταβάλει 20% παραπάνω χρήματα για την τακτοποίησή του. Και για κάθε χρόνο περαιτέρω καθυστερήσεων θα καταβάλλεται ένα επιπλέον 5%. Δηλαδή αν καθυστερήσεις ένα χρόνο ακόμα, θα πληρώνεις 25%, αν καθυστερήσεις δυο χρόνια ακόμα 30%, κ.ο.κ.. Θεωρούμε ότι η ρύθμιση αυτή είναι δίκαιη και λειτουργική. Δίκαιη, διότι συνδέει το ύψος των χρημάτων που καταβάλλονται με την ταχύτητα, με την οποία κάποιος ιδιοκτήτης σπεύδει να τακτοποιήσει το ακίνητό του. Και λειτουργική, διότι το Υπουργείο αυτό, τουλάχιστον στο συγκεκριμένο ζήτημα, παύει να είναι Υπουργείο παρατάσεων και γίνεται ένα υπουργείο συνολικής ρύθμισης για τα αυθαίρετα. Ρύθμιση η οποία δεν είναι αποτέλεσμα συναλλαγής, αλλά αποτέλεσμα συνεννόησης. Επίσης έχει ως βάση το Σύνταγμα και τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αυτή είναι η βασική φιλοσοφία της ρύθμισης και δίνω τον λόγο στον κ. Οικονόμου να παρουσιάσει το θέμα ειδικά με την ηλεκτρονική ταυτότητα. Ακόμα μια φορά θέλω να ευχαριστήσω τον κ. Στασινό και τον κ. Παραδιά, τον κ. Παραδιά και τον κ. Στασινό, για το εποικοδομητικό πνεύμα συνεργασίας το οποίο επέδειξαν, προκειμένου όλοι μαζί να αντιμετωπίσουμε σε μια καλύτερη βάση αυτό το θέμα το οποίο έχει ταλαιπωρήσει και την πολιτεία και τους μηχανικούς και τους ιδιοκτήτες, επί πάρα πολλά χρόνια».
Ακολούθως, ο κ. Οικονόμου τόνισε:
«Να εξηγήσω λίγο αυτή τη διπλή ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου. Για τα νέα κτίρια, αυτά που κατασκευάζονται από εδώ και πέρα, η ηλεκτρονική ταυτότητα θα είναι σε επίπεδο κτιρίου. Αυτό είναι εύκολο γιατί υπάρχει πλέον μια άδεια συνολική, δεν υπάρχει καμιά πρακτική δυσκολία ή κάποιο ιδιαίτερο κόστος για να δηλώνεται με ενιαίο τρόπο όλο το κτίριο. Για τα παλαιότερα κτίρια πάλι στο τέλος θα καταλήξουμε σε ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, ασφαλώς θα προκύψει κι εκεί, αλλά με μια σταδιακή διαδικασία η οποία θα μπορεί να γίνεται κατά διηρημένη ιδιοκτησία. Δηλαδή όποιος έχει μια διηρημένη ιδιοκτησία και θέλει να κάνει μια μεταβίβαση ή για κάποιο άλλο λόγο ενδιαφέρεται, να το νοικιάσει ή οτιδήποτε, θα μπορεί να δημιουργήσει ηλεκτρονική ταυτότητα αποκλειστικά της διηρημένης ιδιοκτησίας του. Σιγά- σιγά θα προστίθενται και οι υπόλοιπες διηρημένες ιδιοκτησίες και στο τέλος πάλι θα έχουμε το συνολικό ακίνητο. Ο πρώτος που θα θέλει να κάνει μια τέτοια ηλεκτρονική ταυτότητα διηρημένης ιδιοκτησίας θα πρέπει να δηλώσει και το ποσοστό που του αντιστοιχεί σε χιλιοστά επί των κοινοχρήστων και αν υπάρχουν αυθαιρεσίες στα κοινόχρηστα, θα πρέπει να δηλώσει και τα κοινόχρηστα, δηλαδή να υπάρξουν σχετικά σχέδια. Αν υπάρχουν αυθαιρεσίες, δεν υπάρχει κάποια τέτοια υποχρέωση. Αυτό θα είναι θέμα μιας δήλωσης. Αν κάποιος σκόπιμα δεν το δηλώσει, θα το βρει μπροστά του αργότερα. Ένα άλλο στοιχείο για το οποίο έχει γίνει μεγάλη συζήτηση, για το ποια δικαιολογητικά απαιτούνται. Και στις δύο περιπτώσεις θα απαιτούνται τα ίδια δικαιολογητικά. Γίνεται μία εξαίρεση για τη στατική επάρκεια, στην περίπτωση της διηρημένης ιδιοκτησίας, για μια πενταετία. Παραμένει όμως η υποχρέωση δήλωσης βεβαίωσης τρωτότητας. Αν η βεβαίωση τρωτότητας αναφέρει ότι υπάρχει πρόβλημα στατικότητας ή οτιδήποτε άλλο, προφανώς οποιοσδήποτε θέλει μπορεί να προχωρήσει και στο επόμενο στάδιο αμέσως. Αλλά δεν θα είναι υποχρεωτικό εξαρχής, διότι είναι μια βαριά διαδικασία και σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι απαραίτητη επί της ουσίας από την αρχή. Ένα άλλο σημαντικό είναι ότι οι προβλεπόμενοι, από τη σημερινή νομοθεσία, έλεγχοι των δηλώσεων αυθαιρέτων σε ποσοστό 5% που δεν έχουν ενεργοποιηθεί, θα ενεργοποιηθούν πάρα πολύ γρήγορα. Θα γίνεται από ιδιώτες ελεγκτές δόμησης και προφανώς στην περίπτωση που θα εντοπίζονται αυθαιρεσίες θα υπάρχουν σοβαρές κυρώσεις τις οποίες θα τις μάθετε αναλυτικά. Άρα αυτό το οποίο είναι βασικό στοιχείο της όλης προσέγγισης είναι η μη αναπαραγωγή του προβλήματος των αυθαιρέτων από εδώ και πέρα. Η ενεργοποίηση αυτών των ελέγχων μαζί με την ηλεκτρονική ταυτότητα σίγουρα μας δίνει τους μηχανισμούς που θα επιτρέπουν να ελέγχουμε ότι δεν θα έχουμε αυθαίρετα από εδώ και πέρα. Ή αν θα έχουμε από κάποιους, θα υπάρχουν αυστηρές κυρώσεις και θα μπορούν να αντιμετωπίζονται».
Στη συνέχεια, ο κ. Στασινός υπογράμμισε:
«Είναι σημαντικό, και ξέρετε ότι ήταν αίτημα και δικό μας, να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα και να μην έχουμε οι μηχανικοί έναν ρόλο διεκπεραιωτή, να μαζεύουν κάποια στοιχεία για δηλώσεις αυθαιρέτων, που απαιτούνται για τις μεταβιβάσεις ακινήτων. Έτσι, με την καλή συνεργασία που είχαμε με το Υπουργείο, με τον υπουργό, τον υφυπουργό και τους γενικούς γραμματείς και με την ΠΟΜΙΔΑ προχωρήσαμε ένα βήμα παραπέρα. Τον Ιούνιο θα ισχύει η ταυτότητα κτιρίου και η ταυτότητα ιδιοκτησίας και σιγά σιγά θα συμπληρώνεται και θα οδηγεί σε όλο το κτίριο. Είναι σημαντικό ότι και για τους ιδιοκτήτες θα υπάρχουν σε μια ηλεκτρονική πλατφόρμα τα σχέδια, όπως έχουν κατασκευαστεί τα κτίρια και τα διαμερίσματα. Έτσι θα έχουμε απόλυτα στοιχεία για το ποιος είναι ο κτιριακός πλούτος της χώρας, το οποίο ήταν και σημαντικό για να κάνουμε και τον αντίστοιχο σχεδιασμό. Παράλληλα, με το σύστημα που θα ελέγχει το 5% των δηλώσεων δειγματοληπτικά και παράλληλα με το ηλεκτρονικό σύστημα καταγγελιών, το οποίο θα μπορεί οποιοσδήποτε να καταγγείλει κάποιον που χτίζει σήμερα αυθαίρετο και θα πηγαίνει ένας ελεγκτής δόμησης να το ελέγχει και θα έχει και βαριά πρόστιμα, νομίζω ότι με την κόκκινη γραμμή της 28ης 7ου του 2011, λύνουμε ένα πολύ σημαντικό ζήτημα που υπήρχε στη χώρας μας και ο καθένας πίστευε ότι μπορούσε να χτίζει αυθαίρετο και να μην τιμωρείται. Ο συνδυασμός όλων αυτών των μέτρων θα μας οδηγήσει να μην θέλει ο κάθε πολίτης και να μην έχει καν στο μυαλό του κάποιος να χτίζει αυθαίρετο, γιατί θα του κοστίζει πάρα πολύ ακριβά και δεν θα υπάρχει ούτε μια περίπτωση να μην τον πιάσουν. Πηγαίνουμε σε μια πολύ σημαντική ρύθμιση που προβλεπόταν και στους προηγούμενους νόμους. Σαν ΤΕΕ, είμαστε έτοιμοι να την εφαρμόσουμε. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα θέλει ενδεχομένως κάποιες μικρές αλλαγές. Άρα θα μπορούμε από 30 Ιουνίου να υποστηρίξουμε αυτή τη διαδικασία πλατφόρμα και έτσι λύνουμε ένα τεράστιο πρόβλημα που υπήρχε μέχρι σήμερα, όχι μόνον το ΤΕΕ, η Πολιτεία, οι ιδιοκτήτες αλλά και σε συνεργασία με το ΣτΕ και αυτά που προβλέπονταν μέχρι σήμερα. Είναι πολύ σημαντικό βήμα γιατί έτσι μόνον μπορούμε να αλλάξουμε νοοτροπία. Να ξέρει ο καθένας ότι δεν μπορεί να χτίσει αυθαίρετο και ότι θα του το κατεδαφίσουν κάποια στιγμή και ότι σε αυτό θα πρέπει να ληφθούν πρωτοβουλίες όταν το χτίσει αυθαίρετα, και θα είναι αυστηρές οι ποινές και ότι θα υπάρχει μια κανονικότητα στη χώρα που ο καθένας θα είναι ίσος απέναντι στους νόμους».
Τέλος, ο κ. Παραδιάς σημείωσε:
«Με τη νέα ρύθμιση, ταυτότητα κτιρίου θα αποκτά κάθε κτίριο που μεταβιβάζεται ολόκληρο καθώς και κάθε κτίριο που η πλειοψηφία των ιδιοκτητών του θα επιλέξει να αποκτήσει ταυτότητα για όλο το κτίριο αντί να πληρώνουν κάθε φορά μηχανικό για μία – μία ιδιοκτησία. Θα είναι ένα μέτρο χρήσιμο για την κοινωνία και ελπίζουμε ότι δεν θα προκύψει καμία επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες ακινήτων».
Τελευταία ευκαιρία για τα αυθαίρετα να νομιμοποιηθούν
Την τελευταία ευκαιρία θα έχουν το προσεχές επτάµηνο οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων να τα νοµιµοποιήσουν µε τις ευνοϊκές διατάξεις του νόµου 4495/2017, η ισχύς του οποίου κανονικά λήγει στις 8 Νοεµβρίου, αλλά αναµένεται να επιµηκυνθεί έως τον Ιούνιο του 2020, σύμφωνα με δημοσίευμα του ΕΘΝΟΥΣ της Κυριακής.
Ωστόσο και µετά την προθεσµία αυτή, αυθαίρετες κατασκευές και χρήσεις θα µπορούν να νοµιµοποιηθούν µε την εφαρµογή της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, η οποία έχει ήδη θεσµοθετηθεί και η λειτουργία της τοποθετείται στις αρχές του επόµενου καλοκαιριού, αλλά µε αυξηµένα πρόστιµα, το ύψος των οποίων εξετάζεται να είναι ακόµα και κλιµακωτό.
Παράλληλα, όπως δήλωσε την περασµένη εβδοµάδα ο υπουργός Περιβάλλοντος, Κωστής Χατζηδάκης, θα ετοιµάζεται συνολική ρύθµιση, η οποία θα αντιµετωπίζει ολιστικά το ζήτηµα της αυθαίρετης δόµησης.
Σύμφωνα με το ΕΘΝΟΣ της Κυριακής, εκτός της ρύθµισης, αναµένεται να µείνουν τουλάχιστον σε αυτήν τη φάση τα δασικά αυθαίρετα, καθώς δεν θεωρούνται «ώριµες» οι προτάσεις και το θέµα θα αντιµετωπιστεί σε δεύτερο χρόνο.
Έως την εφαρμογή της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, πάντως, η ισχύς του νόµου θα παραταθεί προκειµένου να µην υπάρξει νοµικό κενό στη δυνατότητα νοµιµοποίησης αυθαιρέτων, µε τη σχετική ανακοίνωση να αναµένεται τις επόµενες ηµέρες. Ωστόσο, πηγές του υπουργείου σηµειώνουν ότι πέραν της συγκεκριµένης προθεσµίας, καµία άλλη παράταση στην ισχύ του νόµου δεν πρόκειται να δοθεί.
«Κλειδί» για τη µόνιµη λύση θα είναι η ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, µέσω της οποίας θα µπορούν να συνεχίσουν να τακτοποιούνται ακόµα και αυθαίρετα µε µεγάλες αυθαιρεσίες, δηλαδή κτίρια και χρήσεις που εντάσσονται στις κατηγορίες 1-4.
Η µόνιµη δυνατότητα για την τακτοποίηση αυθαιρέτων, όµως, δεν θα έρθει χωρίς πρόσθετο κόστος, καθώς έχει ήδη ληφθεί η απόφαση το ύψος των προβλεπόµενων αναλογούντων προστίµων κατά περίπτωση να αυξηθεί: «Θα συµβουλεύαµε τους ιδιοκτήτες να ενταχθούν νωρίς. Όσο πιο αργά το κάνουν -έπειτα από κάµποσα χρόνια-, µπορεί να σηµαίνει παραπάνω επιβαρύνσεις για τους ίδιους. Καλύτερα νωρίτερα παρά αργότερα», σηµείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Χατζηδάκης, δίνοντας το στίγµα της ρύθµισης που θα ακολουθήσει.
Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, η ρύθµιση θα αφορά µόνο τα αυθαίρετα που έχουν ανεγερθεί πριν από την 28η Ιουλίου του 2011, καθώς η ηγεσία του υπουργείου παραµένει αµετακίνητη στην «κόκκινη γραµµή» για τη νοµιµοποίηση αυθαιρέτων που είχε καθοριστεί από τους προηγούµενους νόµους. Ως εκ τούτου και η επερχόµενη ρύθµιση δεν θα αφήνει «παράθυρο» τακτοποίησης αυθαιρέτων που έχουν κατασκευαστεί µετά το 2011.
Σύµφωνα µε το σχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, αρχικά θα ανακοινωθεί η παράταση στην προθεσµία υπαγωγής αυθαιρέτων στον ισχύοντα νόµο, µε πιθανότερη ηµεροµηνία εκπνοής της νέας προθεσµίας την 30ή Ιουνίου 2020, ενώ υπό εξέταση είναι το ενδεχόµενο να µη συσχετίζεται η ηµεροµηνία πληρωµής του παραβόλου που νοείται σήµερα ως ηµεροµηνία υπαγωγής στον νόµο µε την καταληκτική ηµεροµηνία υποβολής των απαραίτητων δικαιολογητικών, ώστε να διευκολυνθεί ο τεχνικός κλάδος στις δηλώσεις.
Οι οριστικές ηµεροµηνίες δεν έχουν ανακοινωθεί ακόµα, καθώς εξαρτώνται άµεσα από τον χρόνο ολοκλήρωσης του συστήµατος για την εφαρµογή της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, η οποία τοποθετείται στα µέσα του 2020. Η ταυτότητα είναι ένα φυσικό και ψηφιακό αρχείο, το οποίο θα πρέπει να διατηρείται για κάθε κτίριο και να ενηµερώνεται µε όλα τα επικαιροποιηµένα στοιχεία (σχέδια, επεµβάσεις, συντήρηση κ.λπ.).
Στην περίπτωση των αυθαιρέτων θα λειτουργεί και ως εργαλείο µε το οποίο οι ιδιοκτήτες τους θα µπορούν να συνεχίζουν να τα «τακτοποιούν» εσαεί, προκειµένου να προχωρήσουν σε δικαιοπραξίες όπως οι µεταβιβάσεις.
Με τη διαδικασία αυτή ουσιαστικά τα αυθαίρετα θα µπορούν να τακτοποιούνται µόνιµα, αλλά µε υψηλότερα πρόστιµα, το ύψος των οποίων αναµένεται να εξαρτάται από παράγοντες όπως το είδος της αυθαιρεσίας αλλά και ο χρόνος καθυστέρησης της δήλωσής του κ.λπ. Αντίθετα, για τις µικροαυθαιρεσίες -πολλές εκ των οποίων έχουν γίνει και εν αγνοία των ιδιοκτητών- η Πολιτεία αναµένεται να είναι πιο ελαστική.
Παράλληλα η νέα ρύθµιση του υπουργείου θα δίνει λύση και στις µη περαιωµένες τακτοποιήσεις του προηγούµενου νόµου, του 4178, οι οποίες κινδυνεύουν ακόµα και µε ακύρωση, καθώς σε χιλιάδες περιπτώσεις δεν έχει υποβληθεί το σύνολο των απαραίτητων δικαιολογητικών και σχεδίων.
Παρέμβαση μόνιμου χαρακτήρα και παράταση για τα αυθαίρετα εξήγγειλε ο Κ. Χατζηδάκης
Συνολική παρέμβαση μόνιμου χαρακτήρα για τα αυθαίρετα εξήγγειλε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, διαβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι, ενόψει της λήξης σε λίγες ημέρες των προθεσμιών για υπαγωγή στην τρέχουσα ρύθμιση, δεν θα υπάρξει κενό για τους ιδιοκτήτες ή τους μηχανικούς.
Κάτι που σημαίνει ότι αναμένεται παράταση των προθεσμιών υπαγωγής στην ισχύουσα ρύθμιση έως ότου τεθεί σε εφαρμογή η νέα, μόνιμου χαρακτήρα.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), κ. Γιώργο Στασινό. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Δημήτρης Οικονόμου, ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης και ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, κ. Ευθύμιος Μπακογιάννης.
Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης έγιναν οι ακόλουθες δηλώσεις: Κωστής Χατζηδάκης: «Ήταν μια χρήσιμη συνάντηση αυτή που είχαμε με τον κ. Στασινό, ο υφυπουργός, οι Γενικοί Γραμματείς κι εγώ. Μιλήσαμε πολύ συγκεκριμένα για τα θέματα τα οποία έθιξε. Πρώτον, όσον αφορά στο ζήτημα των αυθαιρέτων. Στόχος της κυβέρνησης είναι στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα να έρθει μία συνολική παρέμβαση- μεταρρύθμιση για τα αυθαίρετα, στην οποία δευτερεύουσας σημασίας θα είναι αυτή καθεαυτή η παράταση, που είναι αναγκαία προφανώς, αλλά δεν θα είναι αυτό που θα χαρακτηρίζει τη ρύθμιση. Τη ρύθμιση θα τη χαρακτηρίζει βασικά μια κατεύθυνση αποφυγής νέων παρατάσεων στο μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη αφενός τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και αφετέρου το γεγονός ότι η κόκκινη γραμμή μας σε σχέση με την τακτοποίηση αυθαιρέτων πάει πίσω στο 2011. Θα υπάρχει ένα σαφές πλαίσιο για τους κατόχους αυθαιρέτων, το οποίο θα είναι μόνιμου χαρακτήρα και το οποίο θα οδηγήσει σε ένα τέρμα στο γνωστό σκηνικό, όπου υπουργοί Περιβάλλοντος πηγαίνουν κάθε τρεις και λίγο στη Βουλή και φέρνουν παρατάσεις επί παρατάσεων. Για όλη αυτή τη ρύθμιση, κομβικής σημασίας θα είναι η ηλεκτρονική ταυτότητα του κτιρίου. Όπως γνωρίζουμε έχει ψηφιστεί ρύθμιση εδώ και αρκετά χρόνια προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή από τα μέσα του 2020. Θα συνεννοηθούμε για όλες αυτές τις ρυθμίσεις όχι μόνο με τους μηχανικούς, αλλά και με τους ιδιοκτήτες ακινήτων, με την ΠΟΜΙΔΑ. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν επιβαρυνθεί πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια. Δεν νομίζω ότι η Πολιτεία δικαιούται να τους επιβαρύνει άλλο. Από τη συζήτηση που έκανα με τον κ. Στασινό αντιλαμβάνομαι ότι μπορεί να υπάρξουν κοινοί τόποι με τους ιδιοκτήτες. Εκκρεμεί λοιπόν συνάντησή μας με τους ιδιοκτήτες ακινήτων, προτού ανακοινώσουμε τις όποιες ρυθμίσεις. Δεύτερον, σε ό,τι αφορά στο «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον», είναι δεδηλωμένη η βούληση της κυβέρνησης να προχωρήσουμε με ένα νέο κύκλο. Έχει ζητηθεί από τους περιφερειάρχες να δώσουν πρόσθετα κονδύλια. Είμαστε σε επαφή με το Υπουργείο Ανάπτυξης, αλλά αυτή την ώρα δεν έχω όλα τα δεδομένα προκειμένου να καταλήξουμε ακριβώς στο τι πρόκειται να γίνει για το «Εξοικονομώ». Υπολογίζεται πάντως ότι συνολικά οι δαπάνες για την ενεργειακή αναβάθμιση μπορεί να αγγίξουν ακόμη και το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, που σημαίνει ότι το 5% συνολικά του ΕΣΠΑ θα δοθεί για δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Οι δράσεις αυτές θα είναι υψηλής προτεραιότητας και στο νέο σχέδιο της κυβέρνησης για την ενέργεια και το κλίμα (ΕΣΕΚ), που ετοιμάζεται αυτή την περίοδο. Τρίτον, για το θέμα της Τράπεζας Γης, η κυβέρνηση και το Υπουργείο Περιβάλλοντος είναι καταρχήν υπέρ αυτής της ρύθμισης, η οποία έρχεται να αντιμετωπίσει αδικίες σε σχέση με κάποιες κατηγορίες ιδιοκτητών ακινήτων -σίγουρα πάντως αυτούς που κατέχουν διατηρητέα- και έρχεται να βάλει και με ένα ηλεκτρονικό τρόπο μια τάξη στο ζήτημα της μεταφοράς του συντελεστή δόμησης. Όμως, αυτό θα πρέπει να γίνει με προσοχή, με βάση και πάλι τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και με κατεύθυνση να μη θεωρείται ότι πάμε να κάνουμε χάρες, αλλά να αντιμετωπίσουμε αδικίες και να βάλουμε μια τάξη. Τέλος, όσον αφορά το γενικότερο χωροταξικό σχεδιασμό κι ακόμα περισσότερο τα χωρικά σχέδια είναι ένα ζήτημα απόλυτης προτεραιότητας για το υπουργείο. Ένα ζήτημα το οποίο χειρίζεται προσωπικά ο υφυπουργός ο κ. Οικονόμου, συνδεόμενο με την αναπτυξιακή δραστηριότητα. Είναι κομβικής σημασίας να ξεκολλήσουν επενδύσεις και να ανοίξουν καινούριες δουλειές. Και όλα αυτά τα ζητήματα θα συμπεριλαμβάνονται σε ένα ευρύτερο νομοσχέδιο του υπουργείου μας, για το οποίο έχω μιλήσει κι άλλη φορά, το οποίο θα αντιμετωπίζει ζητήματα αδειοδοτικά, πολεοδομικά και χωροταξικά». Δημ.: Η ρύθμιση για τα αυθαίρετα πότε; «Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι δεν πρέπει να υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας. Δεν θα υπάρξει κάποιο κενό σε σχέση με τους ιδιοκτήτες και σε σχέση με τους μηχανικούς που σχετίζονται με το συγκεκριμένο ζήτημα». Δημ.: Επειδή είπατε για μια μόνιμη λύση, εννοείτε ότι θα είναι μια διαδικασία στην οποία θα μπορεί να ενταχθεί κάποιος με κόκκινη γραμμή βέβαια το 2011. Δεν θα χρειάζεται να δίνονται παρατάσεις. «Θα μπορεί να εντάσσεται όποτε θέλει, αλλά εκείνο που θα συμβουλεύαμε εμείς τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων είναι να ενταχθούν νωρίς. Όσο πιο αργά το αφήσουν να το κάνουν -μετά από χρόνια- αυτό μπορεί να σημαίνει ενδεχομένως παραπάνω επιβαρύνσεις για τους ίδιους. Άρα καλύτερα νωρίτερα, παρά αργότερα, παρότι είπα και το υπογραμμίζω ότι ο στόχος είναι η ηλεκτρονική ταυτότητα των κτιρίων να μην είναι επιβαρυντική για τους ιδιοκτήτες». Γιώργος Στασινός (ΤΕΕ): «Συζητήσαμε με τον υπουργό τον κ. Χατζηδάκη, τον υφυπουργό τον κ. Οικονόμου και τους Γενικούς Γραμματείς, τον κ. Μπακογιάννη και τον κ. Αραβώση, καταρχήν το ζήτημα της παράτασης των αυθαιρέτων για το Ν.4495/2017. Θέσαμε το ζήτημα της απαραίτητης αναγκαιότητας της παράτασης μέχρι να υπάρξουν νέες ρυθμίσεις σε αυτό το νόμο, έτσι ώστε να έχουμε μία συνέχεια. Επίσης, θέσαμε το ζήτημα της παράτασης για τα σχέδια του Ν.4178/2013 που παραμένει σε εκκρεμότητα. Από εκεί και πέρα τέθηκε το ζήτημα του προγράμματος «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον» και κυρίως για τις αιτήσεις που είχαν υποβληθεί και δεν μπόρεσαν να εγκριθούν, διότι τελείωσαν τα απαραίτητα κονδύλια. Η πρότασή μας ήταν στο επόμενο πρόγραμμα να μπουν σε προτεραιότητα αυτοί που είχαν υποβάλει αιτήσεις, αλλά δεν εγκρίθηκαν. Ο υπουργός άκουσε την πρότασή μας, δεν δεσμεύτηκε και είπε ότι θα εξετάσει όλες τις πιθανές λύσεις. Από εκεί και πέρα συζητήσαμε για το θέμα της Ψηφιακής Τράπεζας Γης, που ήταν και πρότασή μας και το οποίο θα δει η κυβέρνηση, με όποιες ρυθμίσεις πιστεύει ότι είναι καλύτερες έτσι ώστε να κριθούν και συνταγματικές, να μην υπάρχει θέμα, όπως υπήρχε στο παρελθόν με τη μεταφορά συντελεστή δόμησης και θα το δει το επόμενο διάστημα. Τέλος είδαμε το θέμα των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων, που ανέλαβε την πρωτοβουλία το Υπουργείο να προχωρήσουν άμεσα. Στόχος είναι στις αρχές του 2020 να ξεκινήσουν τα πρώτα Τοπικά Χωρικά Σχέδια, με τελικό στόχο να γίνουν τελικά σε όλη τη χώρα τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια που απαιτούνται για να ολοκληρωθεί επιτέλους ο χωρικός σχεδιασμός της χώρας. Αυτά συζητήθηκαν σήμερα σε αυτή τη συνάντηση και θα συνεχίσουμε τη συνεργασία το επόμενο διάστημα».
Κατάργηση της προσαύξησης του ειδικού προστίμου υπαγωγής αυθαιρέτων
Λήγει αύριο, Παρασκευή 10 Μαΐου 2019, η δεύτερη φάση υπαγωγής αυθαιρέτων με έκπτωση κατά 10% του ειδικού προστίμου, στο πλαίσιο του νόμου 4495/2017.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν θα δώσει άλλη παράταση, όπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση.
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζεται, καταργείται η προσαύξηση στα πρόστιμα έως τη λήξη της προθεσμίας υπαγωγής (9 Νοεμβρίου 2019) που προβλέπει ο νόμος. Οι ιδιοκτήτες θα καταβάλλουν το ενιαίο ειδικό πρόστιμο χωρίς επιπλέον επιβάρυνση. Η κατάργηση της προσαύξησης θα ενταχθεί σε σχετική νομοθετική ρύθμιση.
Εκπνέει η προθεσμία των εκπτώσεων για τα αυθαίρετα
Πέντε ημέρες περιθώριο -έως την ερχόμενη Παρασκευή 10 Μαΐου 2019- έχουν στη διάθεσή τους οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων προκειμένου να πετύχουν έκπτωση 10% στη διαδικασία τακτοποίησής τους.
Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά γι’ αυτό στο χρονικό περιθώριο που απομένει έως την Παρασκευή υπολογίζεται και η σημερινή μέρα. Έτσι, στην περίπτωση που δεν δοθεί νέα παράταση, όσοι από τους ιδιοκτήτες προχωρήσουν σε τακτοποίηση των αυθαιρέτων τους μέσα στους επόμενους έξι μήνες, δηλ. έως τον ερχόμενο Νοέμβριο, θα πληρώσουν πρόστιμα προσαυξημένα κατά 10%.
Τυπικά, σύμφωνα με όσα ισχύουν σήμερα, ο νόμος για την τακτοποίηση αυθαιρέτων “λήγει” στις 9 Νοεμβρίου 2019. Αυτό σημαίνει ότι θα κατεδαφίζονται με συνοπτικές διαδικασίες όλα τα αυθαίρετα κτίσματα και κατασκευές που θα εντοπίζονται από τους ελεγκτές δόμησης. Με βάση τα όσα προβλέπονται από την τροπολογία, παρέχεται μείωση του προστίμου τακτοποίησης κατά 20% για περιπτώσεις αυθαιρέτων σε παραδοσιακούς οικισμούς και προστατευόμενες περιοχές, όπως αυτές επανακαθορίζονται, με καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής την 8η Νοεμβρίου 2019.
Σε ό,τι αφορά την τακτοποίηση αυθαιρέτων σε αρχαιολογικούς χώρους, προβλέπεται η υποβολή δήλωσης υπαγωγής. Στη συνέχεια έπειτα από αίτηση του ενδιαφερομένου, γνωμοδοτεί το αρμόδιο όργανο ή υπηρεσία του υπουργείου Πολιτισμού με την έκδοση σχετικής διοικητικής πράξης για το αν η υπαγωγή αυτή προκαλεί ή όχι άμεση ή έμμεση βλάβη στο πολιτιστικό αγαθό.
Με το νέο σκηνικό που διαμορφώνεται με την κατάθεση της τροπολογίας, αν υπάρχει διαφωνία μεταξύ ιδιοκτήτη ακινήτου και ελεγκτή δόμησης κατά τη διαδικασία ελέγχου, τότε ο πρώτος έχει τη δυνατότητα να ζητήσει από το αρμόδιο γραφείο του ΤΕΕ τον ορισμό διαμεσολαβητή για την εξέταση της υπόθεσης και την επίλυση της διαφωνίας.
Οι 5 άξονες του νόμου
1. Ρύθμιση με 100 δόσεις. Σε 100 δόσεις μπορεί πλέον να γίνεται η ρύθμιση για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων. Παράλληλα δίνεται η δυνατότητα τακτοποίησης ακινήτων που κρίθηκαν αυθαίρετα με αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Πρόκειται για κτίρια των οποίων η οικοδομική άδεια, μεταξύ άλλων “εκδόθηκε κατ’ εφαρμογή κανόνων δικαίου που δεν ίσχυαν”.
2. Άνεργοι και θωρακισμένα έναντι σεισμών κτίρια. Σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται οι μακροχρόνια άνεργοι θα καταβάλουν το 30% των προστίμων και οι δικαιούχοι του προγράμματος κοινωνικής αλληλεγγύης το 20%. Επιπλέον αν ολοκληρωθούν οι εργασίες στατικής επάρκειας, προβλέπεται μείωση προστίμων κατά 30% σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας 1 (Μακεδονία και Θράκη). Κατά 50% σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας ΙΙ (Αττική, Δωδεκάνησα και Αν. Αιγαίο) και κατά 60% σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας 3 (νησιά Ιονίου).
3. Ενεργειακά αναβαθμισμένα κτίρια. Σε όσα αυθαίρετα κτίρια έχουν γίνει εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης προβλέπεται μείωση προστίμων από 30%- 50% ανάλογα με τα τετραγωνικά.
4. Πρόστιμα ανάλογα με τον τρόπο πληρωμής. Όσοι πληρώσουν εφάπαξ το πρόστιμο θα έχουν μείωση 20%. Οι ιδιοκτήτες που θα καταβάλουν το 30% του προστίμου θα έχουν έκπτωση 10%. Στο μεταξύ με βάση τα όσα ισχύουν μειώνονται τα πρόστιμα για τα κτίσματα που δεν έχουν οικοδομική άδεια αλλά έχουν υπερβάσεις μικρότερες από 100 έως 500 τ.μ. Το ίδιο ισχύει και για τις αυθαίρετες κατασκευές που ανεγέρθηκαν μεταξύ 1983- 1993 ενώ εξακολουθούν να ισχύουν οι απαγορεύσεις υπαγωγής των αυθαιρέτων που βρίσκονται σε αιγιαλούς, δάση, ρέματα, κοινόχρηστους και αρχαιολογικούς χώρους.
5. Τα παράβολα. Το ύψος τους διαμορφώνεται ως εξής:
– έως 10 τμ. 250 ευρώ
– άνω των 100 έως 500 τ.μ. 500 ευρώ
– άνω των 500 έως και 2.000 τ.μ. 1.000 ευρώ
– άνω των 2.000 τ.μ. και έως 5.000 τ.μ. 4.000 ευρώ
Το παράβολο παραμένει ίδιο (10.000 ευρώ) για αυθαίρετα κτίσματα μεγαλύτερα των 5.000 τ.μ.
Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ
Παράταση ενός μηνός για την τακτοποίηση αυθαιρέτων
Παράταση ενός μηνός και συγκεκριμένα έως την Παρασκευή 10 Μαΐου 2019, δίνει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη δεύτερη φάση υπαγωγής αυθαιρέτων με μείωση του ειδικού προστίμου κατά 10% στο πλαίσιο του νόμου 4495/2017, της οποίας η προθεσμία έληγε σήμερα.
Έτσι, όσοι ιδιοκτήτες δηλώσουν τα αυθαίρετά τους έως τις 10 Μαΐου θα έχουν επιπλέον έκπτωση 10%, ενώ όσοι το δηλώσουν από 10 Μαΐου και μέχρι τις 8 Οκτωβρίου, θα πληρώσουν πρόστιμα προσαυξημένα κατά 10%.
Συγκεκριμένα οι ιδιοκτήτες ακινήτων με πολεοδομικές παρεμβάσεις θα πρέπει να έρθουν σε συνεννόηση με τον μηχανικό τους και να υποβάλουν στο ηλεκτρονικό σύστημα την αίτηση υπαγωγής και να πληρώσουν το προβλεπόμενο παράβολο (το κόστος είναι περίπου 500 ευρώ), ώστε να διασφαλίσουν έκπτωση 10% επί του προστίμου που προβλέπει ο νόμος.
Αντίστοιχα, όσοι ιδιοκτήτες προβούν σε τακτοποίηση μετά τις 8 Οκτωβρίου και έως τις 9 Νοεμβρίου 2019, που λήγει η ισχύς του πολεοδομικού νόμου των τακτοποιήσεων αυθαιρέτων θα έχουν προσαύξηση στα πρόστιμα κατά 20%.
Το πρόστιμο μπορεί να εξοφληθεί σε έως και 100 μηνιαίες δόσεις με ελάχιστο ποσό δόσης τα 50 ευρώ. Σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μηνός της ημερομηνίας υπαγωγής, παρέχεται έκπτωση 20% επί του συνολικού ποσού του προστίμου, ενώ σε περίπτωση καταβολής 30% του προστίμου σε έναν μήνα από την υπαγωγή παρέχεται έκπτωση 10% επί του προστίμου. Αντίθετα, σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης προκαταβολής του ποσού της μηνιαίας δόσης προσαυξάνεται κατά 1% για κάθε μήνα καθυστέρησης.
ΣτΕ: Έκρινε ως αντισυνταγματικό νόμο του 2016 για τα αυθαίρετα στα δάση
Μείζονος σημασίας απόφαση για την προστασία των δασών και τον περιορισμό του φαινομένου των αυθαιρέτων εξέδωσε η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, κρίνοντας αντισυνταγματικό τον νόμο που είχε εξαιρέσει από την ανάρτηση των δασικών χαρτών τις λεγόμενες περιοχές, όπου έχουν αναπτυχθεί «οικιστικές πυκνώσεις», δηλαδή αυθαίρετα.
Η απόφαση η οποία φέρει την υπογραφή της Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου Αικατερίνης Σακελλαροπούλου με εισηγητή τον κ. Χρήστο Ντουχάνη, κηρύσσει αντισυνταγματική την νομοθετική ρύθμιση του νόμου του 2016 ( 4389) με την οποία είχαν εξαιρεθεί από την ανάρτηση των δασικών χαρτών οι επίμαχες περιοχές, καθώς κρίθηκε ότι κάτι τέτοιο είναι αντίθετο με το βασικό άρθρο του Συντάγματος που επιβάλλει και προβλέπει την προστασία του περιβάλλοντος.
Το σκεπτικό των ανώτατων δικαστών, που βασίζεται στην πλούσια νομολογία του Δικαστηρίου σε εφαρμογή των συνταγματικών διατάξεων, αναφέρεται λεπτομερώς ότι τα δάση και οι δασικές εκτάσεις είναι αγαθά που το Σύνταγμα επιβάλλει την προστασία τους με μέτρα προληπτικά και κατασταλτικά και το κράτος έχει υποχρέωση προς τούτο.
Αναλυτικά το σκεπτικό των δικαστών:
«Η συνταγματική υποχρέωση διαφύλαξης του εν γένει δασικού πλούτου της χώρας καθιστά κατ’ εξαίρεση μόνον επιτρεπτή τη μεταβολή της μορφής των δασικού χαρακτήρα εκτάσεων, εφόσον προέχει για την εθνική οικονομία η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη χρήση, επιβαλλόμενη από λόγους δημοσίου συμφέροντος, ενώ ουδέποτε αποτελεί προέχουσα χρήση η αξιοποίηση δασικού χαρακτήρα εκτάσεων για οικιστικούς σκοπούς, οι οποίοι δεν συνιστούν λόγους υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, που θα δικαιολογούσαν τη μεταβολή του προορισμού του δάσους. Εξάλλου, ο συνταγματικός νομοθέτης, γνωρίζοντας ότι η προστατευτική του δασικού πλούτου νομοθεσία, οσοδήποτε ολοκληρωμένη και αυστηρή, δεν θα μπορούσε να εγγυηθεί την αποτελεσματική προστασία του χωρίς τον έγκυρο εντοπισμό και την καταγραφή των δασικού χαρακτήρα εκτάσεων, ανήγαγε σε συνταγματική υποχρέωση την κατάρτιση Δασολογίου, προκειμένου τα δασικά όργανα να προβαίνουν έγκαιρα στις αναγκαίες ενέργειες σε περίπτωση αθέμιτων επεμβάσεων σε δάσος ή δασική έκταση και να διευκολύνεται η άμεση αποκατάσταση της δασικής μορφής σε περιπτώσεις αλλοίωσης ή μεταβολής της από ανθρώπινες ενέργειες ή άλλα αίτια».
Κατόπιν τούτων, κρίθηκε ότι η προσβαλλόμενη κοινή υπουργική απόφαση, με την οποία ορίσθηκαν τα κριτήρια προσδιορισμού της οικιστικής πύκνωσης, είναι μη νόμιμη και ακυρωτέα.
Δεν υπάρχει δημόσιο συμφέρον
Για τους δικαστές η εξαίρεση του νόμου που κρίθηκε αντισυνταγματικός δεν δικαιολογείται καθώς όπως αναφέρουν στην απόφασή τους δεν υπηρετεί κάποιο λόγο δημοσίου συμφέροντος.
Μάλιστα, στην απόφαση του Δικαστηρίου περιλαμβάνεται και η σκέψη ότι το πρόβλημα των οικιστικών πυκνώσεων δεν μπορεί να λυθεί με την επιβράβευση της αυθαίρετης δόμησης εντός δασών, «αντιθέτως δε προϋποθέτει την έγκυρη καταγραφή των δασών και των δασικών εκτάσεων στον αναρτώμενο δασικό χάρτη και κατ’ επέκταση στο δασολόγιο, την οποία, όμως, ματαιώνουν επ’ αόριστον οι επίμαχες διατάξεις.
Πράγματι, ενώ ο νομοθέτης προβλέπει ειδική διαδικασία για την προσθήκη στο δασικό χάρτη και, εν τέλει, στο δασολόγιο, των δασικών εκτάσεων των κίτρινων περιγραμμάτων, όσων, δηλαδή, περιλαμβάνονται ακόμη και σε περιοχές για τις οποίες έχουν εκδοθεί διοικητικές πράξεις που, ενδεχομένως, ενθάρρυναν την πεποίθηση των πολιτών ότι αυτές δεν είναι δασικές (μη νόμιμες ή ασαφείς οριοθετήσεις οικισμών, ημιτελείς πολεοδομήσεις κ.λπ.), ο ίδιος νομοθέτης εμφανίζεται, ταυτοχρόνως, να εξαιρεί, και από την ανάρτηση ακόμη των δασικών χαρτών, εκτάσεις, ορισμένες από τις οποίες δομήθηκαν όλως αυθαιρέτως, χωρίς καμία ένδειξη νομιμοφάνειας και κατά προφανή παράβαση των κανόνων του κράτους δικαίου».
Πηγή: kathimerini.gr