Η παγίδα του μεσαίου εισοδήματος – Τι μπορεί να συμβεί σε μια οικονομία με κλειστούς θεσμούς και συντεχνιακή δομή
Είναι σίγουρα θετικές οι εξελίξεις στήν οικονομία. Και αυτό παρά την καταστροφολογία στην οποίαν επιδίδονται οι γνωστοί «μάγοι» και λοιποί «σωτήρες» της χώρας. Διεθνείς επενδυτές δείχνουν να εμπιστεύονται την Ελλάδα και αναζητούν ευκαιρίες.
Του Αθ. Χ. Παπανδρόπουλου
Πολύ φοβούμεθα όμως ότι τα θετικά επιτεύγματα στηρίζονται σε σαθρά θεσμικά θεμέλια και αυτό είναι πολύ πιο σοβαρό πρόβλημα στην παρούσα φάση της διεθνούς συγκυρίας.
Διότι από θεσμικής πλευράς, το σοβαρό πρόβλημα της χώρας είναι οι θεσμικές της αδυναμίες κυρίως στο επίπεδο της Δικαιοσύνης.
Σε αρκετές περιπτώσεις έτσι, στην Ελλάδα του 2023, επιβεβαιώνονται οι απόψεις που πριν μια πενταετία είχε διατυπώσει σε ομιλία του ο διάσημος καθηγητής οικονομικών Ντάρον Ατζέμογλου. Γνωστός για το έργο του στη σχέση ανάπτυξης και ανοικτών θεσμών, ο Ντάρον Ατζέμογλου έχει διατυπώσει τη θεωρία ότι οι οικονομίες προοδεύουν ανάλογα με την ποιότητα των θεσμών τους και κυρίως την ευκαμψία και ευελιξία των τελευταίων.
Με βάση την λογική αυτή, η Ελλάδα, κατά τον Ντ. Ατζέμογλου, κατατάσσεται στις χώρες που αναπτύχθηκαν υπό συνθήκες κλειστών θεσμών και αυτό είναι σήμερα το σοβαρότερο πρόβλημά της. Σοβαρότερο και από το δημόσιο χρέος της -καθ’ όσον η αποπληρωμή και εξυπηρέτηση του τελευταίου εξαρτάται από ανοικτές θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Για λόγους που δεν μπορούν να παρατεθούν στον περιορισμένο χώρο του παρόντος σημειώματος, η Ελλάδα, στην μεταπολεμική κυρίως περίοδο, αναπτύχθηκε υπό όρους ελάχιστα ανοικτούς και προσαρμοσμένους στις δυτικές αρχές. Για μία μακρά περίοδο, ένα υπερμέγεθες, παρεμβατικό και προστατευτικό κράτος ελέγχει το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας στην χώρα μας, μοιράζει προσόδους, προστατεύει μονοπώλια και ολιγοπώλια και προσφέρει κοινωνικά προνόμια σε ομάδες που ευνοούν την τακτική του -ήτοι στην κρατική γραφειοκρατία.
Πάνω σε ένα παρόμοιο οικοδόμημα στηρίχθηκε και η μεταπολεμική οικονομική ανάπτυξη στην χώρα μας, η οποία δέχθηκε επίσης σημαντική οικονομική βοήθεια από την Δύση για να μπορέσει να προσαρμοστεί στιςς απαιτήσεις μιας ανοικτής οικονομίας και να ενσωματωθεί στο ανταγωνιστικό πλέγμα του διεθνούς καταμερισμού της εργασίας.
Δυστυχώς, η ευκαιριακή και τελείως ανορθόλογη χρησιμοποίηση των παραπάνω πόρων, όπως και η αντίστοιχη των δανειακών που εισέρρευσαν αφειδώς στην χώρα, δημιούργησε μεν μία επίπλαστη ευημερία, που όμως και αυτή και ο «πλούτος» της είχαν ημερομηνία λήξεως. Και αυτή η τελευταία ήλθε το 2009, ως αποτέλεσμα επίσης της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης. Έτσι, η χώρα έφθασε στο κατώφλι της άτακτης χρεοκοπίας και το αν την απέφυγε το οφείλει στην πρωτοφανή για τα παγκόσμια χρονικά κεφαλαιακή βοήθεια που δέχθηκε από τους εταίρους της στην ευρωζώνη.
Σήμερα, λοιπόν, το πραγματικό πρόβλημα της χώρας δεν είναι τόσο αυτό της αναβάθμισής της σε επενδυτική βαθμίδα, όσο οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις που θα δώσουν περιεχόμενο σε αυτήν.
Υπό αυτές τις προϋποθέσεις και παρά τις πολύ καλές ψηφιακές της επιδόσεις, η Ελλάδα για να μπει σε φάση σταθερής βιώσιμης ανάπτυξης, είναι ζωτική ανάγκη να αφήσει πίσω της το συντεχνιακό μοντέλο της και να υιοθετήσει ανοικτούς θεσμούς. Με πιο απλά λόγια, απαιτούνται γενναίες μεταρρυθμίσεις. Και από την άποψη αυτή, η κατάσταση δεν είναι η καλύτερη δυνατή.
Το μπλοκ των ευνοημένων (πολιτικό σύστημα, οικονομική ολιγαρχία, προνομιούχες επαγγελματικές ομάδες και ισχυρά συνδικάτα του Δημοσίου) δεν το επιτρέπουν… Οι ολιγοπωλιακές-μονοπωλιακές δομές κάνουν ό,τι μπορούν για να εμποδίσουν τον ανταγωνισμό και την καινοτομία. Οι ισχυρές ομάδες προσοδοθήρων θεωρούν ότι η πρόσοδος (rent) είναι δικαίωμά τους και το κράτος υποχρεωμένο να παρεμβαίνει για να την εξασφαλίζει. Όλοι αυτοί συγκροτούν την αντιμεταρρυθμιστική συμμαχία, που είναι πανίσχυρη. Ακόμα χειρότερα, δε, έχει και βαθιές αρθρώσεις.
Έτσι, καθώς πλησιάζει τα όριά του, το «κράτος των κλειστών θεσμών» αδυνατεί να υιοθετήσει τους ανοικτούς θεσμούς, παγιδευμένο αρχικά στον σχετικά ικανοποιητικό πλούτο του, που το διατηρεί σε κατάσταση νιρβάνα. Δεν υπάρχει ζήτηση για θεσμικές αλλαγές. Γιατί να ανατρέψουμε κάτι που μας βολεύει; Αυτή είναι η θεσμική παγίδα του μεσαίου εισοδήματος (Middle lncome Institutional Trap) που αναφέρει ο καθηγητής Ντ. Ατζέμογλου.
Πώς θα ξεφύγουμε από αυτήν την παγίδα; Πώς θα αποδυναμώσουμε τις οικονομίες ελίτ, πώς θα υποχρεώσουμε τις πολιτικές ελίτ σε μεταρρυθμίσεις, πώς θα αντιμετωπίσουμε τις ισχυρές ομάδες πίεσης;
Αυτά είναι μια σειρά από ερωτήματα, τα οποία για την ώρα και μπροστά στις εκλογές, βρίσκονται μια χαρά κάτω από το χαλί.
Προφανώς, δε, το κόστος θα το πληρώσουν οι γνωστοί… χαζοχαρούμενοι.
Ενισχύεται ο Ευρωπαϊκός Νότος
Οι χώρες μέλη του Νότου της ευρωζώνης, μέσω της αναθεώρησης των δημοσιονομικών κανόνων ,θα μπορέσουν να αναπνεύσουν πιο άνετα στο επίπεδο του χρέους και των ελλειμμάτων.
Του Αθ. Χ. Παπανδρόπουλου
Εντυπωσιακές ανακοινώσεις ετοιμάζονται, σύμφωνα με πληροφορίες μας, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι οποίες θα αναθεωρούν τους δημοσιονομικούς κανόνες του Μάαστριχτ, οι οποίοι -ως γνωστόν- με αφορμή την πανδημία είχαν ανασταλεί από την άνοιξη του 2020 μέχρι και το τέλος του 2023. Μετά την περίοδο αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αναθεωρήσει επί το ελαστικότερον το ποσοστό 3% του δημοσιονομικού ελλείματος, καθώς και το 60% του εξωτερικού χρέους, σε σχέση με το ΑΕΠ.
Όπως τονίζεται από το περιβάλλον του Ιταλού Επιτρόπου Οικονομίας, Πάολο Τζεντιλόνι, η νέα πολιτική της Ευρώπης αναφορικά με την οικονομική και νομισματική ένωση και κατ’ επέκταση για την ενιαία αγορά, θα δίνει σοβαρές δυνατότητες στις υπερχρεωμένες χώρες-μέλη της ΕΕ να είναι πιο ελαστικές από διαχειριστικής πλευράς με τους κανόνες που ίσχυαν μέχρι το 2020. Βέβαια, οι όποιες υπερβάσεις αυτών των κανόνων θα γίνονται σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια, τα οποία θα αφορούν την πραγματοποίηση επενδύσεων και την άσκηση εκσυγχρονιστικών από πλευράς τεχνολογίας οικονομικών πολιτικών. Κατά κύριο, δε, λόγο, οι ευνοϊκές μεταχειρίσεις θα αφορούν επενδύσεις που γίνονται στους τομείς της ενέργειας και της προστασίας του περιβάλλοντος.
Αναφορικά τώρα με τις αναμενόμενες αντιδράσεις των βορείων χωρών στα νέα αυτά μέτρα, οι πληροφορίες μας λένε ότι θα είναι υποτονικές καθόσον οι βόρειες χώρες βλέπουν ότι τις νέες πρωτοβουλίες της Επιτροπής τις στηρίζει και η Γερμανία. Ήδη πάνω στο θέμα αυτό Γερμανοί κυβερνητικοί παράγοντες δήλωσαν ότι στη διάρκεια της πανδημίας αλλά και της ουκρανικής κρίσης οι μεσογειακές χώρες έδειξαν σοβαρή προσαρμοστικότητα και καλή θέληση να συνδράμουν σε μία ταχύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ, που ιδρύθηκε από τον πρώην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τόνισε ότι οι νέες αποφάσεις της Επιτροπής αποτελούν μια σπουδαία μεταρρύθμιση που έγινε ποτέ σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον τομέα της δημοσιονομικής διαχείρισης. Την ίδια στιγμή το Ινστιτούτο εκφράζει την αισιοδοξία του ότι παρά τη σημερινή αβεβαιότητα, η ελαστικοποίηση των δημοσιονομικών κανόνων για τις μεσογειακές χώρες θα συμβάλει θετικά τόσο στην κοινωνική τους ισορροπία όσο και στην τεχνολογική τους προσαρμογή σε μια περίοδο όπου σε ορισμένες από αυτές τις χώρες, όπως η Ελλάδα για παράδειγμα, μέγα ζητούμενο είναι η εφαρμογή και η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο. Ένα μοντέλο εξάλλου, στο οποίο οι καινοτομίες αλλά και νέες δραστηριότητες στους τομείς των υπηρεσιών θα είναι βασικά εργαλεία δημιουργίας αξίας.
Βέβαια, όλα αυτά, μας τόνισε κορυφαίο κοινοτικό στέλεχος, δεν σημαίνουν ότι η δημοσιονομική πειθαρχία πάει περίπατο, απλώς οι κανόνες της βελτιώνονται και προσαρμόζονται ώστε η μέχρι σήμερα νομισματική πολιτική της ευρωζώνης να αποκτήσει και ουσιαστικό οικονομικό περιεχόμενο. Με τελικό ζητούμενο νέες αναπτυξιακές προοπτικές.
Με άλλα λόγια, είναι ξεκάθαρο ότι μετά τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης η Ευρωζώνη και μαζί με αυτήν και η Ενιαία Αγορά, πέρα από τη νομισματική τους ενοποίηση, αποκτούν επιτέλους και τη διάσταση της οικονομικής πολιτικής, γεγονός που σίγουρα θα έχει και τις ανάλογες πολιτικές επιπτώσεις σε επίπεδο εκλογικών συμπεριφορών.
Ως φαίνεται, τα Ακροδεξιά σκιρτήματα σε μεγάλες χώρες της ΕΕ κάποιους τους αφύπνισαν.
Ο Πούτιν κατά της Ιστορίας…
Ο πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, δεν θέλει να παραδεχτεί ότι οι δικτάτορες έρχονται και παρέρχονται με κακό τέλος συνήθως, αλλά η ιστορία παραμένει….——Του Αθ. Χ. Παπανδρόπουλου—— . —— Έως το 1992, ο Σεργκεϊ Ζιρνόφ, ήταν «κρυφός» πράκτορας της ρωσικής μυστικής υπηρεσίας KGB στη Γαλλία. Σήμερα, τριάντα χρόνια μετά, είναι συγγραφέας εγκατεστημένος στη Γαλλία και σε αμέτρητες συνεντεύξεις του δεν κρύβει την αντιπάθειά του για τον πρώην συνάδελφό του Βλαντιμίρ Πούτιν, με τον οποίον συνεργάστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1980.
«…Ο Πούτιν», τονίζει, «…είναι Ρώσος όπως και εγώ, πλην όμως αντιπροσωπεύει τον κυνισμό, το ψέμα, τη βία και την παντελή έλλειψη συναισθήματος. κάτι σπάνιο στη ρωσική ψυχή. Από μόνο του το γεγονός αυτό τον καθιστά επικίνδυνο…. Ο άνθρωπος αυτός θέλει να παραμείνει στην ιστορία, όχι γράφοντας μαζί της, αλλά πηγαίνοντας εναντίον της. Το ερώτημα λοιπόν είναι πώς θα αντιδράσει όταν καταλάβει ότι η ιστορία δεν βιάζεται. Ιδιαίτερα δε στην εποχή μας, όπου οι πηγές της πολλαπλασιάζονται με μεγάλη ταχύτητα….».
Αποκαλυπτικά είναι από την άποψη αυτή, τα γεγονότα που σε ανύποπτο χρόνο είχε αναρτήσει στο διαδίκτυο ο Ρώσος συνάδελφος Αντρέϊ Κολίνκο, ο οποίος από το τέλος του 2020 αναρωτιόταν γιατί ο Πούτιν άλλαζε την ιστορία που τα παιδιά διδάσκονται στα δημόσια ρωσικα σχολεία. Συγκεκριμένα, από τα σχολικά βιβλία εξαφανίζονταν οι αναφορές στη σταλινική θηριωδία και προβάλλονταν μόνο οι μάχες του «πατερούλη των λαών» κατά των ναζί.
Επίσης, από τις περισσότερες βιβλιοθήκες του κράτους, βιβλία και αναφορές στην περίφημη γερμανο-ρωσική συμφωνία μη επίθεσης Ριμπεντροπ-Μολότωφ {23-08-1939}, πήγαιναν στο καλάθι των αχρήστων.
«…Ήταν προφανές», λέει σε mail του προς φίλους του ο Ρώσος συνάδελφος, «ότι το καθεστώς Πούτιν μετά την προσάρτηση της Κριμαίας κάτι άλλο προετοίμαζε. Και αυτό το τελευταίο ήταν η εισβολή στην Ουκρανία. Πίσω από την απόφαση αυτή, υπάρχουν πολλοί θεωρητικοί λόγοι, πλην όμως κανένας από αυτούς δεν είναι θετικός για τη σημερινή Ρωσία. Απλώς η εισβολή εξυπηρετεί μόνον τον Πούτιν και την αυταρχική του εξουσία…».
Σήμερα ο Πούτιν βλέπει το εγχείρημά του να αποτυγχάνει. Η προσπάθειά του εκβιαστικά να ξεκινήσει έναν πόλεμο με λάφυρο τον πλούτο της Ουκρανίας, ως βάση των ευρασιατικών αυτοκρατορικών επιδιώξεών του, αποδεικνύεται σοβαρό στρατηγικό λάθος.
Κατά τον Αντρέϊ Κολεσνίκοφ, ανώτατο διευθυντικό στέλεχος στο Ίδρυμα Carnegia για τη Διεθνή Ειρήνη, «…η επιστράτευση, οι προσαρτήσεις και η βίαιη κριτική της Δύσης, είναι ενδείξεις απόγνωσης από την πλευρά του Ρώσου προέδρου. Η απειλητική ρητορική του δεν πείθει πλέον ούτε τους δήθεν φίλους του. Όμως είναι τόσο ταπεινωτική η προοπτική μιας ήττας, που έχει αποφασίσει να συνεχίσει τον πόλεμο με οποιοδήποτε κόστος. Από τη στιγμή δε που ο Πούτιν έχει μετατρέψει το καθεστώς του σε σουλτανάτο, τίποτα και κανείς δεν μπορεί να το σταματήσει. Ούτε οι σύμβουλοί του ούτε οι ηγέτες κρατών που θεωρεί συμμάχους του, όπως ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι. Ο τελευταίος αποστασιοποιήθηκε δημόσια από τον πόλεμο της Ρωσίας και έπεται συνέχεια. Οι περισσότεροι αυταρχικοί ηγέτες των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ είναι πλέον τόσο ανήσυχοι που αποστασιοποιούνται προσεκτικά από το Κρεμλίνο και ρίχνουν γέφυρες προς την Ευρώπη. Στα μάτια τους ο Πούτιν φαντάζει ως επικίνδυνη φιγούρα που φαντάζεται ότι κυριαρχεί σε μια ανύπαρκτη αυτοκρατορία….».
Κατά την εκτίμησή μας ο Ρώσος δικτάτορας, στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας και της Δύσης, αντί να ακούει και να εφαρμόζει ιδέες του εθνικιστή συμβούλου του Αλέξανδρου Ντούγκιν, θεωρητικού του ευρασιατικού πανρωσισμού, καλά θα έκανε να διαβάσει έστω και φευγαλέα τον «Παίκτη» του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι. Κάτι θα μάθαινε.
Η ΕΥΠ και η Ευρώπη… Η παρακολούθηση Ανδρουλάκη είναι και ευρωπαϊκό θέμα
Η Ελλάδα δεν είναι μια οποιαδήποτε χώρα στα Βαλκάνια και στη Ν.Α. Μεσόγειο. Κατέχει αδιαμφισβήτητη στρατηγική θέση στην περιοχή της, η εθνική της κυριαρχία αμφισβητείται από την υποτιθέμενη σύμμαχό της Τουρκία και κάποια λιμάνια της, όπως αυτό της Θεσσαλονίκης για παράδειγμα, βρίσκονται από αιώνων στο στόχαστρο αυτοκρατοριών τύπου Ρωσίας.
Του Αθ. Χ. Παπανδρόπουλου
Μόνο και μόνο αυτά που προηγούνται είναι επαρκή στοιχεία ικανά να υπαγορεύσουν την ανάγκη η χώρα να διαθέτει μια υψηλού επιπέδου και μεγάλης αποτελεσματικότητας Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (Ε.Υ..).
Αντ’ αυτού, πρόσφατα γεγονότα μας πληροφορούν ότι συμβαίνει μάλλον το αντίθετο. Και το γεγονός αυτό το επιβεβαιώνει με δηλώσεις του και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, ο οποίος κατά τα λοιπά είχε εντάξει την Ε.Υ.Π. στο υπό τον έλεγχό του επιτελικό κράτος.
Προφανώς δε οι περιπέτειες του τελευταίου δεν τελείωσαν. Η δήλωση του παραιτηθέντος διοικητή της Ε.Υ.Π. ότι κατόπιν υπόδειξης υπηρεσιών ξένων χωρών, είχε δώσει εντολή να παρακολουθείται το κινητό τηλέφωνο εν ενεργεία ευρωβουλευτή, δεν είναι σήμερα μόνον ελληνικό θέμα: Είναι και ευρωπαϊκό και μάλιστα σοβαρό. Γίνεται δε ακόμη σοβαρότερο αν λάβουμε υπόψη μας ότι οι δηλώσεις του πρώην διοικητή της ΕΥΠ, χαρακτηρίστικαν κατάπτυστες από τον εν Ελλάδι πρεσβευτή της Αρμενίας, η οποία υποτίθεται ότι ήταν μια από τις χώρες που ήθελε να παρακολουθείται το κινητό του προέδρου του ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ και ευρωβουλευτή Νίκου Ανδρουλάκη
Όλα όσα προηγούνται, δυστυχώς, δείχνουν επιπολαιότητα, ανεπίτρεπτη βιασύνη και περιορισμένη αίσθηση αντίληψης σοβαρών διαστάσεων της πραγματικότητας.
Δυστυχώς, δε, παρόμοιες συμπεριφορές έχουμε καταγράψει και σε άλλες περιπτώσεις ενεργειών του “επιτελικού κράτους”, στο οποίο ορισμενοι από αυτούς που το υπηρετούν, έχουν δείξει σοβαρά δείγματα άγνοιας της πραγματικότητας και ελλειψης συναισθηματικής νοημοσύνης.
Και από την άποψη αυτή, είναι όμως κρίμα, ένα συνολικά θετικό κυβερνητικό έργο 37 μηνών, να κινδυνεύει με κατάρρευση εξαιτίας ατυχών, αψυχολόγητων και υπονομευτικών του κράτους δικαίου χειρισμών.Χειρισμοί, οι οποίοι εν τέλει δείχνουν να είχαν έναν και μοναδικό στόχο:την αποδυνάμωση της προσωπικότητας του πρωθυπουργού και την απομάκρυνση της όποιας προοπτικής συνεργασίας του με το υγιές κομμάτι της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας. Τώρα ποιοι μπορεί να είναι οι παράγοντες αυτοί πρόκειται για μια άλλη και μεγάλη ιστορία.
Ο αμερικανικός κίνδυνος: Πόσο πιθανός είναι ένας αμερικανικός εμφύλιος και πού θα οδηγούσε;
Αν είχε μουστάκια ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν θα γελάγανε και αυτά. Το πουλέν του, ο ολέθριος για την Αμερική πρώην πρόεδρός της, ο Ντόναλντ Τραμπ, τα κατάφερε μια χαρά. Η υπερδύναμη βρίσκεται κοντά σ’ έναν νέο εμφύλιο πόλεμο και αν όχι, μια πιθανή διάσπασή της σε ξεχωριστές πολιτείες κάθε άλλο παρά σενάριο επιστημονικής φαντασία είναι. Ένας Καναδός διανοούμενος θεωρεί το γεγονός δεδομένο.
Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου
Και το περιγράφει:
«Το κλείσιμο της ραγισμένης γέφυρας σε μια μικρή πόλη πυροδοτεί συγκρούσεις, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δολοφονείται από έναν νεαρό ριζοσπαστικοποιημένο, ένας τυφώνας καταστρέφει τη Νέα Υόρκη…» Αυτές είναι οι σπίθες που, σύμφωνα με τον Stephen Marche, Καναδό δημοσιογράφο και δοκιμιογράφο με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν τον επόμενο εμφύλιο πόλεμο, καθώς η χώρα είναι διαιρεμένη, οπλισμένη, άνιση. Προβλέπει επίσης τον διαχωρισμό των πολιτειών που δεν είναι πλέον καθόλου ενωμένες, φιλικά προσκείμενες μεταξύ τους. Το βιβλίο του Ο επόμενος εμφύλιος πόλεμος ξεκινά με αυτές τις προτάσεις: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες φτάνουν στο τέλος τους. Το ερώτημα είναι πώς».
Αναπόφευκτη η έκρηξη
Χωρίς μια σε βάθος μεταρρύθμιση ορισμένων θεσμών που ο συγγραφέας θεωρεί παρωχημένους, για παράδειγμα του εκλεκτορικού σώματος, υποστηρίζει, όπως πολλοί ειδικοί το έκαναν δημοσίως φέτος, ότι η έκρηξη είναι αναπόφευκτη. Η άποψη του υποστηρίζεται από συνεντεύξεις με στρατιωτικό προσωπικό που έχει εργαστεί σε υποθέσεις βίαιων εκρήξεων και αναφορές όπου η πραγματικότητα, όπως συχνά συμβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν απέχει πολύ από τη μυθοπλασία που καθιστά την κατάρρευση εύλογη. Στις 20 Απριλίου, για παράδειγμα το Καπιτώλιο εκκενώθηκε όταν ένα αεροπλάνο πέταξε πάνω από μια απαγορευμένη ζώνη, πριν ρίξει έξι αλεξιπτωτιστές του στρατού σε ένα στάδιο,όπου θα γινόταν διαδήλωση πριν από έναν αγώνα μπέιζμπολ.Το όλο σκηνικό όμως θύμιζε ένα από τα σενάρια του βιβλίου.
«Ωρολογιακή βόμβα» οι αμβλώσεις
Σήμερα όμως, το θέμα των αμβλώσεων, τονίζει στο γαλλικό «Λε Πουάν» ο Στήβεν Μαρς, «είναι πλέον ωρολογιακή βόμβα. Και αυτό επιβεβαιώνεται από συγκεκριμένα γεγονότα και όχι από εικασίες.
Το Όρεγκον έχει ήδη δαπανήσει 15 εκατομμύρια δολάρια σε κέντρα αμβλώσεων στα σύνορα του Αϊντάχο, το οποίο ψήφισε νομοθεσία που τις απαγορεύει μετά από 6 εβδομάδες. Η Καλιφόρνια ετοιμάζεται να υποδεχθεί αυτό που μπορεί να ονομαστεί ιατρικός πρόσφυγας. Και το Μιζούρι προσπαθεί να περάσει έναν νόμο που θα τιμωρεί όσους κάνουν αμβλώσεις σε άλλη πολιτεία. Αυτό διαλύει τη χώρα ακριβώς όπως ο προηγούμενος εμφύλιος πόλεμος. Εκείνη την εποχή, η αποτυχία να ενωθούν οι διάφορες πολιτείες στο ζήτημα της δουλείας προκάλεσε διχασμό. Αλλά αν έπρεπε να επιλέξουμε μια ημερομηνία που πραγματικά με ανησυχεί, θα έλεγα το 2040, το έτος κατά το οποίο η λευκή πλειοψηφία του πληθυσμού γίνεται μειοψηφία και η Γερουσία δεν είναι πλέον δημοκρατικός θεσμός.Δεν μπορεί το 50%του λαού α εκλέγει το 85%της Γερουσίας. Και ο Θεός ξέρει πού θα είναι η κλιματική αλλαγή».
Δύναμη και αδυναμία
Το θέμα όμως, κατά τον Μαρς, πάει και πιο μακριά. Προβλέπει έτσι:
«Κάθε χώρα έχει τον μύθο της. Αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πολύ πιο ανάμεικτες από οποιαδήποτε άλλη δυτική χώρα. Ο Καναδάς είναι 78% λευκός, οι Ηνωμένες Πολιτείες 55%. Μέχρι το 2040, οι λευκοί θα είναι μειονότητα. Και, όταν μια εθνοτική ομάδα αισθάνεται ότι απειλείται από την άνοδο μιας άλλης, είναι μια τεράστια αιτία πολιτικής βίας. Αυτή είναι η πιο ισχυρή εξήγηση για το τι συμβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες αυτή τη στιγμή. Η Αμερική είναι 300 εκατομμύρια άνθρωποι. Είναι επίσης μια πολύ πιο ανοιχτή χώρα από οποιαδήποτε άλλη στον κόσμο, η οποία καλωσορίζει περισσότερες ιδέες. Ο καθένας μπορεί να ξεκινήσει τη δική του θρησκεία! Αυτή η μοναδική ικανότητα να ανέχεται τη διαφορά, ως κάτι που πρέπει, από μόνο του, να γιορτάζεται, είναι αυτό που την έκανε τόσο όμορφη, αλλά και αυτό που τη διαλύει.».
Μετά από αυτά που προηγούνται, απορεί κανείς γιατί κάποιων γελάνε και τα μουστάκια τους; Οι φαιοκόκκινοι ολοκληρωτισμοί μπορεί να κατέρρευσαν και να ηττήθηκαν τον 20ο αιώνα. Ουσιαστικά τώρα και με άλλα ρούχα, μπαίνουν από την πίσω πόρτα και για καλά μάλιστα, στον 21ο αιώνα. Η ιστορία ποτέ δεν τελειώνει.
Το μνημόνιο της Βουδαπέστης και τα πυρηνικά της Ουκρανίας
Έπρεπε ή όχι η Ουκρανία το 1994 να παραδώσει στη Ρωσία το πυρηνικό της οπλοστάσιο;
Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου—————-
Σε ένα σημείωμα που μας απέστειλε ο κ. Νίκος Καρατουλιώτης, υποστράτηγος ε.α. και συγγραφέας, μας επισημαίνει τα ακόλουθα:
«Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και το τέλος του ψυχρού πολέμου η Ουκρανία κληρονόμησε 5.000 πυρηνικά με αποτέλεσμα να είναι η τρίτη χώρα μετά από τις ΗΠΑ και την Ρωσία, σε ισχύ πυρηνικών. Τα τελευταία, ήσαν εγκατεστημένα σε υπόγεια σιλό και μέσω των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, μπορούσαν να μεταφέρουν έως και δέκα πυρηνικές κεφαλές, με την καθεμία από αυτές, να είναι πολύ ισχυρότερη από την ατομική βόμβα που ισοπέδωσε την Χιροσίμα.
Στα τέλη του 1994, Ρωσία ,Ουκρανία, Βρετανία και ΗΠΑ υπέγραψαν το Μνημόνιο της Βουδαπέστης, με το οποίο η ουκρανική πλευρά θα επέστρεφε τα πυρηνικά της στην Ρωσία (για χάρη της πυρηνικής ασφάλειας) και ως αντάλλαγμα οι συνυπογράφουσες δυνάμεις υπόσχονταν ότι καμμιά από αυτές δεν θα χρησιμοποιούσε δυνάμεις ή απειλές εναντίον της Ουκρανίας και ότι όλα τα μέρη θα σέβονταν τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τα υπάρχοντα σύνορά της. Η συμφωνία προέβλεπε επίσης ότι, σε περίπτωση επιθετικότητας, οι συνυπογράφοντες θα αναζητούσαν άμεσα την εμπλοκή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ προς υποστήριξη της Ουκρανίας.
Ο Βολοντίμιρ Τολούμπκο, πρώην διοικητής πυρηνικής βάσης που είχε εκλεγεί βουλευτής, υποστήριξε ότι το Κίεβο δεν θα έπρεπε να παραδώσει ποτέ το πλεονέκτημα των πυρηνικών. Παρόλα αυτά η Ουκρανία εμπιστευόμενη την συμφωνία παρέδωσε τα πυρηνικά της και με την υπογραφή της αυτοχειριάσθηκε. Γιατί εάν είχε τα πυρηνικά, η Ρωσία πολύ θα το σκεφτόταν να κάνει αυτά που κάνει σήμερα.
Συμπέρασμα: Οι συμφωνίες γίνονται για να παραβιάζονται, όπως έλεγε ο Στάλιν. Ο δε δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις, όπως είπε και ο Καρλ Μαρξ. Υστερόγραφο : Ελπίζω τα παραπάνω να γίνουν μάθημα στις ελληνικές κυβερνήσεις και να μην δεχθούν τον αφοπλισμό των ελληνικών νησιών, με οποιαδήποτε αντάλλαγμα».
Δύσκολα θα μπορούσε να διαφωνήσει κανείς με τις παρατηρήσεις του υποστράτηγου ε.α. Νίκου Καρατουλιώτη, έγκριτου αρθρογράφου επίσης σε θέματα γεωπολιτικής. Ωστόσο διατηρώ πολλές επιφυλάξεις, ως προς τη σκοπιμότητα διασποράς πυρηνικών όπλων. Γνωρίζοντας δε τις φιλικότατες σήμερα σχέσεις του Ουκρανού ηθοποιού και προέδρου της χώρας με τον Ταγίπ Ερντογκάν, δεν θα μου άρεσε ιδιαίτερα η Ουκρανία να είναι και πυρηνική δύναμη. Νομίζω ότι από την άποψη αυτή, μας αρκεί το Πακιστάν και να δούμε πώς θα ξεμπλέξουμε με τους μουλάδες του Ιράν και τις πυρηνικές φιλοδοξίες τους.Τούτων λεχθέντων, το πρόβλημα Πούτιν σήμερα είναι πολυσύνθετο και φορτισμένο με μπόλικο… Ντοστογιέφσκι.
Δεν είναι πολλοί αυτοί που γνωρίζουν ότι ο Βλαδίμηρος Πούτιν, λίγο πριν μπει στης τάξεις της KGB, ήταν μεγάλος μελετητής του «Παίκτη» του Φ. Ντοστογιέφσκι. Ως φαίνεται, δε, έχει επηρεαστεί από την νοοτροπία αυτή. Κατά την εκτίμησή μας έτσι, δύο πράγματα τον ενδιαφέρουν σήμερα. Πρώτον, να μην υπάρξει δίπλα του μια πρόσθετη δυτικού τύπου δημοκρατία. Ήδη η Ρωσία θεωρεί οτι είναι «περικυκλωμένη» από τέτοια καθεστώτα και δεν θέλει άλλα, για την ώρα. Δεύτερον, όπως ήδη γράψαμε, ο Πούτιν έχει κάθε λόγο να επιδιώκει την διεθνή άνοδο του γοήτρου της Ρωσίας ως υπερδύναμης, που μπορεί να αναπτύσσεται υπό αυταρχικό καθεστώς και να διατηρεί αυτοκρατορικού τύπου αίγλη. Ιδιαίτερα δε σε μια εποχή παρακμής της Δύσης κατά τον Ρώσο πρόεδρο.
Όμως οι παραπάνω στόχοι του προέδρου της Ρωσίας, δεν είναι απόλυτα συμβατοί με τους ανθρώπους που τον συμβουλεύουν. Και αυτό σήμερα είναι πρόβλημα, τόσο για την προσωποπαγή εξουσία του Πούτιν όσο βέβαια και για το μέλλον της χώρας του, στην οποίαν λίγα είναι τα καλά νέα, παρά τις μυθικές αυξήσεις των τιμών καυσίμων και φυσικού αερίου.
Μπορεί κανείς να καταλάβει τι θα σήμαινε για τη Ρωσία το αντίποινο της εξόδου της από το σύστημα τραπεζικών συναλλαγών SWIFT, αν έκανε «ντου» στην Ουκρανία; Αν όχι ας το ψάξει και τα ξαναλέμε… Με την επισήμανση ότι σε μια τέτοια περίπτωση πρώτος ο Πούτιν, από περιουσιακής πλευράς θα έχανε τα αυγά και τα καλάθια, που συνυπολογίζονται σε κάποια δισεκατομμύρια ευρώ…
Η μωρία των ανόητων και τι σημαίνει;
Ένας κορυφαίος στην επιστήμη της εξελικτικής βιολογίας καθηγητής ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Ρότζερς, εξηγεί ποιά είναι τα βαθύτερα αίτια της εξαπάτησης και της αυτοεξαπάτησης.
Του Αθ. Χ. Παπανδρόπουλου——————–Σε μια εποχή όπου ασυνείδητοι γελωτοποιοί και εγκληματικά ανεύθυνοι ιδεολόγοι διαχέουν τόνους εξαπάτησης και αυτοεξαπάτησης, το σημαντικό βιβλίο του Robert Trivers “Η Μωρία των Ανοήτων. Η λογική της εξαπάτησης και της αυτοεξαπάτησης στην καθημερινή ζωή” (Εκδόσεις Κάτοπτρον, 2016), άριστα μεταφρασμένο από τον Π.Δελήβοριά, είναι προκλητικά επίκαιρο.
Στις σελίδες του ο Αμερικανός εξελικτικός βιοανθρωπολόγος Ρόμπερτ Τρίβερς αναζητάμια αυστηρά επιστημονική εξήγηση στο ερώτημα γιατί η βιολογική εξέλιξη επέλεξε και ευνόησε την παρουσία της εξαπάτησης και της αυτοεξαπάτησης όχι μόνο στη ζωή των ανθρώπων αλλά σε κάθε μορφή ζωής.
Απαντώντας έτσι στα πιθανά και εύλογα ερωτήματα του αναγνώστη,ο συγγραφέας επισημαίνει ότι “έχει έρθει πια ο καιρός να διατυπωθεί, υπό το πρίσμα της εξελικτικής σκέψης, μια γενική θεωρία για την εξαπάτηση και την αυτοεξαπάτηση, μια θεωρία η οποία να ισχύει για όλα τα είδη -και, κατά κύριο λόγο, για το δικό μας. Είμαστε παθιασμένοι ψεύτες, ακόμη και απέναντι στον εαυτό μας. Η γλώσσα, το πολυτιμότερο απόκτημα του είδους μας, όχι μόνο ενισχύει την ικανότητά μας να ψευδόμαστε, αλλά επεκτείνει κατά πολύ το εύρος της. Μπορούμε να πούμε ψέματα για συμβάντα απόμακρα στον χώρο και στον χρόνο, για τις λεπτομέρειες και το νόημα της συμπεριφοράς των άλλων, για τις ενδόμυχες σκέψεις και τις επιθυμίες μας κ.ο.κ. Προς τι, όμως, η αυτοεξαπάτηση;”
Το ερώτημα για όσους θέλουν να εμβαθύνουν στην ανθρώπινη φύση και να ανιχνεύσουν σημαντικές πτυχές της, είναι ζωτικό και δύσκολο. Η διερεύνηση του όμως ανοίγει νέους δρόμους κατανόησης της πολυπλοκότητας της εποχής μας και προσωπικής ενδοσκόπησης.
“Οι άνθρωποι, γράφει o Robert Trivers, διαθέτουμε θαυμαστά αισθητήρια όργανα για την ανίχνευση πληροφοριών, αν πρόκειται να διαστρεβλώσουμε την εισερχόμενη πληροφορία μόλις καταφθάσει στον νου;
Τα θεμέλια για την επιστημονική διερεύνηση της αυτοεξαπάτησης παρέχονται από την εξελικτική βιολογία. Σύμφωνα με την εξελικτική λογική, εξαπατούμε τον εαυτό μας προκειμένου να μπορέσουμε αποτελεσματικότερα να εξαπατήσουμε τους άλλους. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα πολύπλευρο φαινόμενο.
Δεν χωρά αμφιβολία ότι η αυτοεξαπάτηση αποτελεί αντικείμενο μελέτης της ψυχολογίας, αλλά, αν περιοριστείτε αποκλειστικά στο συγκεκριμένο επιστημονικό πεδίο, κινδυνεύετε να τυφλωθείτε (και να αποτρελαθείτε) πολύ πριν διακρίνετε τις υποκείμενες αρχές της. Σε πολλές περιπτώσεις, η κατανόηση της καθημερινότητας αποδεικνύεται πολυτιμότερη από τα πειραματικά ευρήματα• ωστόσο, οι προσπάθειες μας να κατανοήσουμε την καθημερινότητα συχνά παρακωλύονται είτε από την άγνοιά μας είτε από τη ροπή μας προς την εξαπάτηση και την αυτοεξαπάτηση.
Και αυτό, κατά τον Trivers, ισχύει για την πολιτική και τις διεθνείς σχέσεις. Χώρος στον οποίον η εξαπάτηση αποτελεί “υψηλή τέχνη”. Υπό αυτήν την έννοια, ο συγγραφέας αναγνωρίζει με σοβαρότητα και εντυπωσιακό επιστημονικό κύρος, ότι το βιβλίο του, αφορά την ανειλικρίνεια, την παραποίηση και τα ψεύδη, τόσο προς τον εαυτό μας όσο και προς τους γύρω μας. Αλλά όσο και αν, ώρες ώρες, τα φαινόμενα εξαπάτησης και αυτοεξαπάτησης γεννούν αισθήματα θλίψης, αναμφίβολα αξίζει να έρθουν στο φως, να τεθούν στη βάσανο της ενδελεχούς επιστημονικής έρευνας και ανάλυσης. Πρόκειται για μια σκοτεινή και αδιαφανή όψη του εαυτού μας, την οποία συνηθίζουμε να παραβλέπουμε και να παραγνωρίζουμε, παρά τους κινδύνους που συνεπάγεται αυτό. Εντούτοις, η διερεύνησή της φέρνει στην επιφάνεια στοιχεία εξόχως συναρπαστικά, ικανά να προκαλέσουν έκπληξη και θαυμασμό• έτσι, μπορούμε να την απολαύσουμε αντί απλώς να την υπομείνουμε”, τονίζει.
Επισημαίνει δε ότι έγραψε το βιβλίο έχοντας κατά νουν μια συγκεκριμένη λογική σειρά. Στα πρώτα δύο κεφάλαια αναπτύσσει την εξελικτική λογική και παρουσιάζει μια συνοπτική ανασκόπηση της εξαπάτησης στη Φύση. Κατόπιν πραγματεύεται, κατά σειρά, τα νευροφυσιολογικά χαρακτηριστικά της εξαπάτησης, την επαγόμενη αυτοεξαπάτηση, τα απατηλά φαινόμενα στην οικογένεια και στις σχέσεις των δύο φύλων, τις ανοσολογικές και κοινωνικοψυχολογικές προεκτάσεις της αυτοεξαπάτησης και την επίδρασή της στην καθημερινή ζωή και στις ποικίλες εκφάνσεις της, μεταξύ των οποίων στα αεροπορικά και στα διαστημικά δυστυχήματα, στα αναληθή ιστορικά αφηγήματα, στον πόλεμο, στη θρησκεία και στις κοινωνικές επιστήμες. Κλείνει το βιβλίο με μερικές σκέψεις σχετικά με το πώς μπο¬ρούμε να αντιπαλέψουμε την αυτοεξαπάτηση στην προσωπική μας ζωή.
Και αυτό με δεδομένο το γεγονός, κατά τον συγγραφέα, ότι η εξαπάτηση είναι ένα βαθύτατο χαρακτηριστικό της ζωής. Παρατηρείται σε όλα τα επίπεδα -από το γονίδιο έως το κύτταρο και από το άτομο έως την ομάδα- και φαντάζει, από κάθε άποψη, απαραίτητη. Επειδή, όμως, οι απατηλές πράξεις συνήθως πραγματοποιούνται στα κρυφά, η επιστημονική διερεύνηση του φαινομένου δεν αποτελεί απλή υπόθεση -και στην περίπτωση της αυτοεξαπάτησης τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα, διότι κρύβεται βαθύτερα στον ασυνείδητο νου μας. Ενίοτε είναι απαραίτητο να έρθουν στο φως ποικίλες λεπτομέρειες πριν επιδιωχθεί η ενδελεχής εξέταση του ζητήματος, καθώς, δεδομένης της πολυπλοκότητας των στρατηγικών εξαπάτησης και της γενικότερης άγνοιάς μας γύρω από τη φυσιολογία των μηχανισμών της αυτοεξαπάτησης, συχνά διαπιστώνουμε ότι μας λείπουν σημαντικά αποδεικτικά στοιχεία.Ας το έχουν υπόψη τους αυτό κάποιοι αυτόκλητοι εισαγγελείς – δημοσιογράφοι και ορισμένοι άλλοι Ηρακλήδες Πουαρό του ρεπορτάζ. Η μωρία των ανοήτων δεν είναι εξαίρεση. Αποτελεί κανόνα σε κοινωνίες που αποστρέφονται τη γνώση.
Χαμηλά η οικονομική ελευθερία στην Ελλάδα
Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 78η θέση ανάμεσα σε 165 χώρες του Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας, που δημοσιεύει κατ’ αποκλειστικότητα σε Ελλάδα και Κύπρο το Κέντρο Φιλελευθερων Μελετών {ΚΕΦίΜ} σε συνεργασία με το καναδικό Ινστιτούτο Fraser και αφορά δεδομένα του 2019.
του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου
Από πλευράς οικονομικής ελευθρίας δεν εχουν γίνει και πολλά πράγματα στην Ελλάδα τα δύο τελευταία χρόνια και μάλλον δεν θα γίνουν και περισσότερα.Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από πρόσφατες επίσημες ανακοινώσεις.Η ελληνική κυβέρνηση είναι σταθερή στη σοσιαλδημοκρατική πολιτική της και ευνοεί περισσότερο το κράτος προνοίας από το αντίστοιχο της παραγωγικής δημιουργίας.
Η συνολική ετσι επίδοση της Ελλάδας στον Δείκτη σε ό,τι αφορά την οικονομική της ελευθερία για το έτος 2019, την τοποθετεί ανάμεσα στο Κιργιστάν και τη Βόρεια Μακεδονία, ενώ σε σχέση με την κατάταξη, που αφορούσε δεδομένα του 2018, η χώρα μας σημείωσε άνοδο τεσσάρων θέσεων.Λίγα πράγματα δηλαδή. Ανάμεσα στα σημαντικά ευρήματα της μελέτης, προκύπτει ότι η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις 20 χώρες με το μεγαλύτερο μέγεθος του κράτους παγκοσμίως.Δεν είναι τυχαίο επίσης ότι η χώρα εχει και το μεγαλύτερο κατά κεφαλήν δημόσιο χρέος στον κόσμο.Και αν μπορεί ακόμα να δανείζεται,αυτό το οφείλει στη συμμετοχή της στην ευρωζώνη και στη στήριξη που η τελευταία της προσφέρει.
«Ο πλούτος δημιουργείται κυρίως με έναν τρόπο, την αποτελεσματική κατανομή των πόρων. Αυτό προϋποθέτει συναλλαγές σε ανοιχτές ανταγωνιστικές αγορές που λειτουργούν μέσα σε ένα θεσμικό πλαίσιο που εγγυάται τις αρχές του κράτους δικαίου και ευνοεί την οικονομική ανάπτυξη. Η Ελλάδα παραμένει η χώρα με την περισσότερο κλειστή οικονομία στην Ε.Ε. και με ένα αναποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο. Παρά τις άτολμες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, παραμένουμε τελευταίοι στην Ε.Ε. διότι οι ανταγωνιστές μας ανοίγουν ταχύτερα τις δικές τους αγορές και βελτιώνουν τους θεσμούς τους. Αν αυτό δεν αλλάξει, ας μην έχουμε υψηλές προσδοκίες για το μέλλον», σχολίασε από την πλευρά του ΚΕΦίΜ ο διευθυντής ερευνών, Αριστείδης Χατζής.
Η αναλυτική κατάταξη της Ελλάδας στα πέντε βασικά πεδία του δείκτη είναι:
Μέγεθος του κράτους: 146η θέση (άνοδος 5 θέσεων σε σχέση με πέρυσι)
Κράτος δικαίου και ιδιοκτησιακά δικαιώματα: 56η θέση (πτώση 4 θέσεων)
Πρόσβαση σε ισχυρό νόμισμα: 67η θέση (άνοδος 2 θέσεων)
Ελευθερία στο διεθνές εμπόριο: 57η θέση (άνοδος 2 θέσεων)
Ρυθμιστικό περιβάλλον στην τραπεζική πίστη, τα εργασιακά και την επιχειρηματικότητα: 87η θέση (πτώση 8 θέσεων)
Σε ό,τι αφορά την κατάταξη της χώρας μας σε σχέση με τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., η Ελλάδα βρίσκεται τελευταία ανάμεσα στις 27 χώρες στη γενική κατάταξη, 21η στο μέγεθος του κράτους, 24η στην πρόσβαση σε ισχυρό νόμισμα, και τελευταία στα υπόλοιπα τρία πεδία του δείκτη.
Η Κύπρος από την άλλη πλευρά, τοποθετείται στον φετινό Δείκτη αρκετά ψηλά, λαμβάνοντας την 24η θέση στη συνολική κατάταξη ανάμεσα στα 165 κράτη.
Τα δεδομένα σχολίασε από την πλευρά του ο Αλέξανδρος Αποστολίδης, Επιστημονικός συνεργάτης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, σημειώνοντας: “Η Κύπρος επανέκτησε την ανοδική της πορεία στον Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας μετά τη σοβαρή χρηματοοικονομική κρίση του 2013, παρά την παραδοχή ότι υπάρχει μια στασιμότητα στη βασική μεταρρύθμιση της οικονομίας της. Η καλή επίδοση της Κύπρου στον φετινό Δείκτη βασίζεται εν πολλοίς στη σχετικά χαμηλή φορολογία σε άτομα και εταιρίες, σε αντίθεση για παράδειγμα με την Ελλάδα. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που επέτρεψε στην Κύπρο να βρίσκεται στην 24η θέση, παρά τα θεσμικά προβλήματα που συνεχίζουν να πλήττουν την οικονομική ελευθερία, όπως για παράδειγμα η καθυστέρηση απονομής δικαιοσύνης.”
Στην κορυφή του Δείκτη για φέτος βρίσκονται για ακόμα μία χρονιά το Χονγκ Κονγκ και η Σιγκαπούρη, καταλαμβάνοντας την 1η και τη 2η θέση αντίστοιχα. Η Νέα Ζηλανδία, η Ελβετία, και η Γεωργία συμπληρώνουν την πεντάδα των χωρών με τις καλύτερες επιδόσεις παγκοσμίως.
Οι 5 χώρες με τη χαμηλότερη βαθμολογία στον φετινό δείκτη είναι η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Συρία, η Δημοκρατία του Κονγκό, και το Ιράν.
Άλλες αξιοσημείωτες κατατάξεις περιλαμβάνουν τις ΗΠΑ (6η θέση), τον Καναδά (14η), την Ιαπωνία (18η), τη Γερμανία (22η), την Ιταλία (47η), τη Γαλλία (53η), τη Ρωσία (100η), την Τουρκία (114η) και την Κίνα (116η).
Ο Δείκτης Οικονομικής Ελευθερίας μετρά τον τρόπο με τον οποίο οι πολιτικές και οι θεσμοί των 165 χωρών του Δείκτη υποστηρίζουν την οικονομική ελευθερία. Το Ινστιτούτο Fraser εκπονεί την ετήσια μελέτη για την Οικονομική Ελευθερία στον Κόσμο σε συνεργασία με ένα δίκτυο ανεξάρτητων ερευνητικών και εκπαιδευτικών ινστιτούτων από περίπου 100 χώρες, μεταξύ των οποίων είναι το ΚΕΦίΜ. Πρόκειται για μια πρωτότυπη μέτρηση της οικονομικής ελευθερίας, που υπολογίζεται βάσει των θεσμών και των πολιτικών που εφαρμόζει κάθε χώρα σε πέντε πεδία: το μέγεθος του κράτους· το κράτος δικαίου· την πρόσβαση σε ισχυρό νόμισμα· την ελευθερία στο διεθνές εμπόριο· και το ρυθμιστικό περιβάλλον στην τραπεζική πίστη, τα εργασιακά και την επιχειρηματικότητα.
Σύμφωνα με έγκριτα επιστημονικά περιοδικά με αξιολόγηση από ομότιμους κριτές (peer-reviewed journals) επιβεβαιώνεται σταθερά ότι οι άνθρωποι που ζουν σε χώρες με μεγάλο βαθμό οικονομικής ελευθερίας απολαμβάνουν υψηλότερο επίπεδο ευημερίας, πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα, καθώς και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής.
Βρείτε ολόκληρη τη φετινή μελέτη εδώ
Εμπάργκο στους εμπόρους οπίου….
Αν ο δυτικός κόσμος και ο πολιτισμός του θέλουν να σώσουν την τιμή τους, πρέπει να κηρύξουν γενικό εμπάργκο κατά της πρώτης κυβέρνησης δολοφόνων και εμπόρων ναρκωτικών στον κόσμο.
Του Αθ. Χ. Παπανδρόπουλου
Δύο είναι οι βασικοί πόροι της συμμορίας δολοφόνων και εμπόρων ναρκωτικών που εξευτελίζοντας μια υπερδύναμη και την ισχυρότερη στρατιωτική συμμαχία στον κόσμο, κατέλαβαν την εξουσία στο Αφγανιστάν: το εμπόριο οπίου και καλάσνικοφ μαϊμού. Ιδιαίτερα δε το εμπόριο οπίου αντιπροσωπεύει το 50% του Ακαθάριστου Εγχωρίου Προϊόντος (ΑΕΠ) στο Αφγανιστάν και στην καλλιέργειά του απασχολείται το μεγαλύτερο μέρος των Αφγανών.
Αυτή η συμμορία που ακούει στο όνομα ταλιμπάν, που σημαίνει φοιτητής θεολογίας, ενώ ελέγχει το 90% του εμπορίου οπίου παγκοσμίως και αντλεί από αυτό περί τα 20 δισ. δολάρια το χρόνο, δηλώνει την απέχθειά της προς τον πολιτισμό γενικά και τον αντίστοιχο δυτικό ειδικότερα. Ακόμα χειρότερα, οι συνήθεις μαστουρωμένοι οπλοφόροι της συμμορίας καταστρέφουν και δολοφονούν ό,τι βρουν μπροστά τους, γιατί έτσι θα γίνουν δεκτοί με ανοικτές αγκάλες από τον Προφήτη στον άλλο… κόσμο.
Με αυτά τα αποβράσματα, ο πολιτισμένος κόσμος δεν έχει τίποτε να πει ούτε και να διαπραγματευτεί.Τα δε στρατόπεδα όπου εκπαιδεύονται τζιχαντιστές μπορούν να τα ισοπεδώσουν όποτε θέλουν οι δυτικές δυνάμεις. Απλώς έως τώρα δεν θέλουν μπας και θυμώσουν ο Πούτιν και ο Ερντογάν. Σιγά τον πολυέλαιο, δηλαδή, όταν οι χώρες αμφοτέρων των δύο ηγετών χωρίς τη Δύση καταρρέουν σε τρεις μήνες.
Η Δύση πρέπει να κηρύξει εμπάργκο στους εμπόρους οπίου. Και ας πάνε Ρώσοι και Κινέζοι να καθαρίσουν μαζί τους. Η Δύση πρέπει να σώσει την τιμή της απέναντι τους βαρβάρους. «Οι ταλιμπάν, τονίζει ο Καίσαρ Γκάντες (Cesar Guades), εκπρόσωπος του ΟΗΕ, είναι η πιο σημαντική οργάνωση εμπορίας ναρκωτικών στον κόσμο. Έχουν παρουσία σε όλα τα στάδια ανάμεσα στην παραγωγή, τη μεταποίηση και την εξαγωγή. Κάθε φορτηγό αυτοκίνητο που μεταφέρει ναρκωτικά το φορολογούν από 1.200 έως 6.000 ευρώ. Πρόκειται για την πιο βασική πηγή εσόδων τους…
Πέρα από τα παραπάνω ποσοτικά στοιχεία, ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ, σε συνομιλία του με δημοσιογράφους, αποκάλυψε ότι οι ταλιμπάν επιδιώκουν να εθίσουν στη χρήση ναρκωτικών και ολόκληρο τον αφγανικό λαό. Κατά κανόνα έτσι, νέους που δουλεύουν υπό συνθήκες σκλάβου στις καλλιέργειες οπίου, αντί να τους πληρώνουν με τρόφιμα, τους δίνουν ναρκωτικά. Την δε υψηλή θνησιμότητα που παρουσιάζουν, την καλύπτουν με την υποχρεωτική τεκνοποίηση γυναικών-σκλάβων, που βρίσκονται στη διάθεση των οπλοφόρων δολοφόνων της συμμορίας. Η φρίκη σε κατάσταση μεγαλείου δηλαδή.
Μιλάμε για συνδυασμό βαρβαρότητας και σαδισμού που κάνει το «κοκτέϊλ» ακόμα πιο δηλητηριώδες. Με αυτήν την περιφερόμενη κτηνωδία, ο πολιτισμένος κόσμος δεν έχει τίποτε απολύτως να πει.
Ας αφήσει τους «μετρ» του αυταρχισμού και της πολιτικής χυδαιότητας, Χ.Σιαοπίνγκ, Πούτιν και Ερντογάν να τα βγάλουν πέρα με τη συμμορία, εξηγώντας σε κανίβαλους ποια είναι τα τερτίπια της γεωπολιτικής.
Όσο για την Ελλάδα, η κυβέρνηση πολύ καλά κάνει και θωρακίζεται απέναντι στις ορδές τζιχαντιστών και άλλων ναρκεμπόρων που Ταλιμπάν και Ερντογάν ετοιμάζονται να στείλουν στην Ευρώπη και στη χώρα μας. Και επειδή οι δολοφόνοι του ισλάμ μια μόνον γλώσσα καταλαβαίνουν, οι φρουροί της χώρας ας είναι έτοιμοι να βαρέσουν στο ψαχνό αν χρειαστεί.
Μέλι στη φρυγανιά του Ερντογάν…
Η εκκωφαντική δυτική ήττα στο Αφγανιστάν, πέρα από υλική, έχει και μεγάλο ηθικο-δεολογικό αλλά και θρησκευτικό βάρος, που είναι μέλι στη φρυγανιά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου
Μπορεί οι Ταλιμπάν να βρίζουν και να απειλούν την Τουρκία και τον πρόεδρό της, στην ουσία όμως πρόκειται για λόγια του αέρα. Η άνοδος των ισλαμιστών Κόκκινων Χμερ στην εξουσία στη χώρα που αποκαλείται «Νεκροταφείο των Αυτοκρατοριών», ουσιαστικά για το σημερινό τουρκικό καθεστώς και τους απώτερους στόχους του είναι μια μαλλον θετική εξέλιξη, που σύντομα θα γίνει αισθητή. Σαφώς, δε, ευνοεί τον Ταγιπ Ερντογάν και τους μεσοπρόθεσμους στόχους του.
Κατά πρώτον του επιτρέπει να αυξήσει το γεωπολιτικό βάρος του έναντι της Δύσης και ειδικότερα έναντι της Ευρώπης. Στη συνέχεια του ανοίγει πόρτες για δωρεάν χρηματοδότηση -στην περίπτωση μιας νέας προσφυγικής κρίσης- εν τέλει δε ενισχύει το κύρος του στη Βόρεια Αφρική, χώρος στον οποίον η Τουρκία παίζει πολυσύνθετα παιχνίδια. Και αυτά τα τελευταία θα εχουν όλο και περισσότερο βάρος.
Στο πλαίσιο αυτό, κορυφαίος Αλγερινός αξιωματούχος που επιθυμεί την ανωνυμία, μιλώντας στο γνωστό γαλλικό περιοδικό «Λε Πουάν» δήλωσε ότι στις σχέσεις της με την Τουρκία, η χώρα του πιάστηκε στον ύπνο. Ιδιαίτερα δε στο επίπεδο των σχέσεων της Τουρκίας με το Ισλάμ. Ως γνωστόν, δε, το τελευταίο, στην Αλγερία είχε προκαλέσει δεκαετή εμφύλιο πόλεμο, ο οποίος μόνον τυπικά έχει λήξει.
Υπό αυτήν την έννοια, έτσι, η αφήγηση του Αλγερινού αξιωματούχου πάει πιο μακρυά, γιατί προσθέτει ότι στη Βόρεια Αφρική, το ακραίο ισλάμ στηρίζεται και χρηματοδοτείται από την Τουρκία, η οποία προφανώς παίζει διπλά παιχνίδια με την Κυβέρνηση της Αλγερίας. Και όχι μόνον, προσθέτουν έγκυροι παρατηρητές.
«…Η Τουρκία έχει βάλει στόχο τα προσεχή 30 χρόνια να είναι κυρίαρχη δύναμη στις χώρες του Μαγκρέμπ, δηλαδή στο Μαρόκο, την Αλγερία και την Τυνησία. Κάθε χρόνο έτσι, όλο και περισσότερο είναι έντονη η πολιτιστική, πολιτική και οικονομική παρουσία στις χώρες αυτές, με τον Ερντογάν να είναι φιλικός προς τα ισλαμικά κινήματά τους. Ανεξάρτητα βέβαια από αυτά που επισήμως λέει στις Κυβερνήσεις…», τονίζει ο Τζεζέλ Χαρσάντ, ερευνητής στο αλγερινό Ινστιτούτο Μελέτης της Γεωπολιτικής.
Εξάλλου, όταν ο Τυνήσιος πρόεδρος Καΐλ Σαγιέντ έθεσε το Κοινοβούλιο της χώρας του στο περιθώριο για να περιορίσει τις δολιοφθορές του ισλαμικού κόμματος «Εναχντά», ο πρώτος που αντέδρασε για λογαριασμό των Αδελφών Μουσουλμάνων, ήταν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Είχε δε μεγάλη πλάκα, ο άνθρωπος που έχει φυλακίσει από το 2016 και μετά πάνω από 100.000 Τούρκους, να καλεί σε αντίσταση κατά του αυταρχισμού τον λαό της… Τυνησίας. Για την ιστορία σημειώνουμε ότι μετά την υπεξαίρεση της «Αραβικής Άνοιξης» από το Ισλάμ και τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, η Τυνησία ήταν η μόνη χώρα που είχε καταφέρει να παραμείνει δημοκρατική, παρά τις προσπάθειες του ισλαμικού κόμματος να φέρει προς ψήφιση ισλαμικούς νόμους, όταν συμμετείχε στην κυβέρνηση συνασπισμού.
Τον τελευταίο καιρό, όμως, μετά την αμερικανική αποχώρηση από το Αφγανιστάν και την άνοδο στη χώρα αυτή των Ταλιμπάν και του οργανωτικού ισλαμικού εγκλήματος, ως φαίνεται η πρόκληση του σκοταδισμού επανέρχεται στο προσκήνιο. Και από την άποψη αυτήν, σε Αλγερία και Μαρόκο δεν είναι λίγοι οι πολιτικοί που βλέπουν με καχυποψία πλέον την τουρκική πολιτιστική και πολιτική διείσδυση στις χώρες τους μέσω τηλεοπτικών σήριαλ, αλλά και του Ινστιτούτου Γιονούς Εμρέ, ένα τουρκικό Ίδρυμα που αντιστοιχεί στο Γαλλικό Ινστιτούτο στην Ελλάδα.
«…Το Ίδρυμα αυτό», μας λέει ο Μαροκινός συνάδελφος, Αχμέτ Μπελαουμέ, «…παίζει καθοριστικό ρόλο τη νεολαία, πρώτον προωθώντας την αντίληψη του ισλάμ και δεύτερον την Τουρκική γλώσσα και παράδοση. Ας σημειωθεί, ότι μόνον φέτος, παρά την Covid-19, πάνω από 600.000 Μαροκινοί, Τυνήσιοι και Αλγερινοί πηγαν ως τουρίστες στην Τουρκία, η οποία έχει καταργήσει και τις σχετικές βίζες…».
«…Είναι ξεκάθαρο…», μας επισημαίνει ο Αχμέτ Νουρεντίν, Αλγερινός συνάδελφος, «…ότι η Τουρκία κάνει ό,τι μπορεί για να καθιερώσει στη Βόρεια Αφρική το ερντογανικό μοντέλο, αυτό δηλαδή της ήπιας ισλαμικής δικτατορίας. Δυστυχώς, δε, για να προωθήσει το σχέδιο αυτό, το έδαφος είναι κάτι παραπάνω από εύφορο. Ο αυταρχισμός και η διαφθορά του ήσαν πάντα στην ημερήσια διάταξη στις χώρες μας, οι οποίες την παρούσα φάση δεν θέλουν και πολλά-πολλά για να αποσταθεροποιηθούν. Με ό,τι αυτό θα σημαίνει για την Αν. Μεσόγειο και την Ευρώπη…».
«…Ο Ερντογάν…», τονίζει ο κορυφαίος Αλγερινός συγγραφέας και δημοσιογράφος, πρώην ισλαμιστής, Αμπού Νταούντ, «…“παίζει εν ου παικτοίς”. Στις χώρες του Μαγκρέμπ, η νεολαία αποβλακώνεται καθημερινά, δεν έχει ελπίδα και δεν βλέπει την ώρα να διασχίσει τη θάλασσα για να περάσει απέναντι. Είναι το καλύτερο όπλο του Ερντογάν στην αντιπαράθεσή του με τη Δύση και όποιος θέλει ας το καταλάβει…».
Όλα αυτά λένε κάτι και στους δικούς μας αναλυτές / παρατηρητές; Μήπως τη σχέση μας με την Τουρκία πρέπει να την δούμε σε μεγαλύτερο εύρος, από το σημερινό;