Λ. Ποταμιάνος: Τα ενοίκια είναι πλέον τόσο υψηλά που σε λίγο δεν θα μπορούν να πληρωθούν από τους μισθωτές
Οι αλλαγές στην αγορά ακινήτων, η βραχυχρόνια μίσθωση, αλλά και οι υψηλές τιμές σε ενοίκια και απόκτηση κατοικίας βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός σημαντικού πάνελ με τη συμμετοχή σχετικών φορέων, το οποίο συντόνισε ο δημοσιογράφος του ΑΠΕ-ΜΠΕ, κ. Αλέκος Λιδωρίκης, στο πλαίσιο της 25ης Prodexpo, του μακροβιότερου και κορυφαίου συνεδρίου στον τομέα του real estate στην Ελλάδα, που ολοκληρώνεται σήμερα 22 Οκτωβρίου 2024 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Ξεκινώντας την εισήγησή του, ο αντιπρόεδρος της STAMA Greece, κ. Κωνσταντίνος Κιάμος έδωσε μια ανάγλυφη εικόνα του μεγέθους της αγοράς της βραχυχρόνιας μίσθωσης, τονίζοντας ότι αυτή στιγμή υπάρχουν 120.000 ενεργα καταλύματα στη χώρα, από τα οποία το 10% είναι στην Αθήνα και αποτελεί το 1% του στεγαστικού αποθέματος.
Η δραστηριότητα της βραχυχρόνιας μίσθωσης, εν έτει 2024, όπως ανέφερε ο κ. Κιάμος, συγκεντρώνει 5 δισ. ευρώ κύκλο εργασιών και από αυτά το 1 δισ. ευρώ καταλήγει σε φορολογικά έσοδα, καθώς πλέον διαπιστώνεται πολύ μεγάλη φορολογική συμμόρφωση. Εξάλλου, πάνω από 40.000 θέσεις εργασίας σχετίζονται άμεσα με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενώ ακόμα μεγαλύτερη είναι η έμμεση δραστηριότητα στις γειτονιές, με την παράλληλη κατανάλωση στα καφέ, στους φούρνους, στα σούπερ μάρκετ, στα εστιατόρια και γενικά στα μικρά καταστήματα.
Ο ίδιος θεωρεί ότι οι πρόσφατες ανακοινώσεις σε σχέση με την αύξηση τελών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις λειτουργούν ανασταλτικά για τους ιδιοκτήτες που επιχειρούν στον κλάδο αυτό, ενώ θα δημιουργήσει στρεβλώσεις και καταλύματα δύο ταχυτήτων και παρότι εξισώνει τις βραχυχρόνιες μισθώσεις με τα ξενοδοχεία, είναι σίγουρα άδικες.
Από τη δική του πλευρά, ο κ. Λευτέρης Ποταμιάνος, Πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αττικής, εκτίμησε ότι η αγορά των ακινήτων βρίσκεται σε μια άνοδο για έβδομη χρονιά, σε μονοψήφιο, μεν, ακόμα νούμερο, αλλά εν γένει υπάρχει μια αυξανόμενη ζήτηση. Κατά τον ίδιο, καταγράφεται μια «ομιχλώδης» κατάσταση για να μειωθεί η στεγαστική κρίση και οι τρεις άξονες που κινήθηκε η κυβέρνηση δίνουν ανάμικτη εικόνα. Τα προγράμματα «Σπίτι μου» είναι σε θετική κατεύθυνση, αλλά δημιουργούν πρόβλημα σε ό,τι αφορά τη ζήτηση.
Πρόσθεσε, δε, ότι οι μεσίτες προσπαθούν να λειτουργούν σε μια μορφή εκλογίκευσης της αγοράς, αλλά πλέον αυτή ακολουθεί τους δικούς της ρυθμούς, καθώς υπάρχουν ακόμα και υψηλά τιμήματα που πληρώνονται. Για τον κ. Ποταμιάνο, το σοβαρό ζήτημα πλέον εντοπίζεται στις μισθώσεις, καθώς τα υψηλά ενοίκια δεν θα μπορούν να πληρώνονται από τους μισθωτές σε λίγο καιρό και αυτό είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να το δει η πολιτεία.
Για ένα υπουργείο Ακινήτων που θα πρέπει να δημιουργηθεί μίλησε στη δική του εισήγηση ο κ. Γιάννης Ρεβύθης, Ιδρυτής και General Manager, Revithis & Partners, τονίζοντας ότι υπάρχουν πολλά κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας, που θα μπορούσαν να ενταχθούν σε αυτό, όπως ο τουρισμός, η γη, τα ακίνητα, τη στιγμή, δε, που διαπιστώνονται διαχρονικά πάρα πολλά προβλήματα στις μεταβιβάσεις ακινήτων, στα κτηματολόγια και στα χωροταξικά σχέδια.
Σε σχέση με τη βραχυχρόνια μίσθωση, δε, τόνισε ότι το πρόσημο που έχει δημιουργηθεί είναι θετικό, καθώς σε διαφορετική περίπτωση, δεν θα έρχονταν στην Ελλάδα τόσοι επισκέπτες, δεν θα δημιουργούνταν νέες τοπικές οικονομίες και ως εκ τούτου, είναι κακό αυτή να βάλλεται τόσο.
Καταλήγοντας ο κ. Ρεβύθης έδωσε τη δική του εκτίμηση για την πορεία των εξοχικών κατοικιών στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, αναφέροντας ότι υπάρχει μεγάλη ζήτηση από καλούς πελάτες για παραθεριστικές κατοικίες και λόγω πανδημίας, αλλά και εξαιτίας της ανάγκης των οικογενειών για μεγαλύτερη άνεση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι τιμές να εκτοξευθούν στα ύψη, ειδικά σε προορισμούς όπως η Κρήτη, η Κέρκυρα και η Σαντορίνη, ενώ πρόσφατα καταγράφηκε και άνοδος σε πιο εναλλακτικούς προορισμούς όπως π.χ. η Αστυπάλαια και η Κύθνος. «Ψηφίζουν Ελλάδα οι ξένοι και κάποιοι το βλέπουν όχι μόνο σαν μια όμορφη τοποθεσία, αλλά και σαν επένδυση, σαν κέρδος, για να απολαμβάνουν ένα καλό εισόδημα» δήλωσε ο κ. Ρεβύθης.
Prodexpo: Απαραίτητα τα data και το ΑΙ για το Real Estate, το Κτηματολόγιο και την ασφάλιση της ακίνητης περιουσίας
Η σημασία των δεδομένων και της τεχνητής νοημοσύνης στο Κτηματολόγιο, το Real Estate και την ασφάλιση της περιουσίας συζητήθηκαν στο πλαίσιο της 25ης Prodexpo, του μακροβιότερου συνεδρίου στον τομέα του real estate στην Ελλάδα, που πραγματοποιήθηκε στις 21 και 22 Οκτωβρίου 2024 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Ιδρυτής του 8G Group, κ. Τάσος Κοτζαναστάσης. O Πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου, κ. Στέλιος Σακαρέτσιος, ανέφερε ότι η τεχνολογία PropTech αποτελεί θεμέλιο λίθο για την κτηματολόγηση. Πρόσθεσε ότι «πρέπει να περάσουμε κάποια στάδια το τελευταίο έτος για να φτάσουμε στο επιθυμητό επίπεδο». Σχετικά με το κτηματολόγιο, τόνισε ότι λειτουργεί σαν αποθεματοφύλακας της πληροφορίας και πρέπει πλέον να αναπτυχθούν τα Web Services που θα παρέχουν τα δεδομένα. Σχολίασε, δε, ότι έχουν καταργηθεί 390 υποθηκοφυλακεία και το κτηματολόγιο αναδεικνύεται σε φορέα του Real Estate.
Τόνισε, επιπλέον, και τα απαραίτητα βήματα που πρέπει να γίνουν, όπως η δημιουργία ενός price map, καθώς και να συγκεντρωθούν τα διεσπαρμένα δεδομένα, ώστε να τεθεί σε λειτουργία το ενιαίο μητρώο ακινήτων. Ωστόσο, όσο και αν τα δεδομένα και η τεχνητή νοημοσύνη θα διευκολύνει αρκετές εργασίες και θα μειώσει το χρόνο, ο ρόλος του ανθρώπινου παράγοντα, σύμφωνα με τον κ. Σακαρέτσιο, είναι αναντικατάστατος και στο επίκεντρό του πρέπει να βρίσκεται ο συμβολαιογράφος.
Ο CEO & Founder, της Prosperty κ. Αντώνης Μαρκόπουλος, τόνισε πως παρά τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει για το Κτηματολόγιο υπάρχει ακόμα αρκετός δρόμος για να συγκριθούμε με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη. Για τα δεδομένα, ανέφερε, ότι αυτά υπάρχουν και δεν αφορούν μόνο στο Real Estate, αλλά και άλλα στοιχεία, όπως η ευρυζωνικότητα του δικτύου και το δίκτυο μεταφορών.
Σχετικά με το ρόλο του κράτους, ο κ. Μαρκόπουλος, επισήμανε πως είναι αρκετά σημαντικός καθώς μόνο αυτό μπορεί να πιστοποιεί τα δεδομένα, έτσι ώστε στην πορεία οι ιδιώτες να δημιουργήσουν της εφαρμογές. Τόνισε, δε, πως ένα καλό σημείο εκκίνησης για τη χρήση εφαρμογών θα ήταν να βρεθούν τα κριτήρια βάσει των οποίων αποφασίζονται οι τιμές πώλησης και ενοικίασης των ακινήτων.
Επίσης, ανέφερε ότι υπάρχουν διαφορετικά προφίλ αγοραστών με τα σημαντικότερα εξ αυτών να είναι οι αγοραστές που ψάχνουν για ακίνητα για ιδιοκατοίκηση, βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη ενοικίαση, και πως οι εφαρμογές θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε καθένα από τα προφίλ αυτά.
Σχετικά με τα προβλήματα στον κλάδο του real estate, δήλωσε ότι αυτά είναι πως δεν υπάρχουν ακίνητα για μίσθωση γεγονός και το οποίο επηρεάζει σημαντικά τις τιμές. Αυτό θα μπορούσε να είναι και ένα από τα ζητήματα που θα μπορούσε να λύσει το ProPTech. Επίσης, σχολίασε, πως θα πρέπει να επαληθεύονται τα δεδομένα που βλέπει ο πελάτης στις καταχωρήσεις ακινήτων.
Για τον ανθρώπινο παράγοντα και την απασχόλησή του στις ProPTech, δήλωσε πως υπάρχουν άτομα που είναι σε θέση να καταλάβουν την αξία των δεδομένα και θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στη συλλογή και το «ξεσκαρτάρισμα» τους. Ο CEO της Ask Wire, κ. Παύλος Λοΐζου, δήλωσε πως υπάρχει ένα πλήθος παραγόντων, που επηρεάζει το πως βλέπουμε τα ακίνητα. Αυτοί είναι το οδικό δίκτυο, η ασφαλιστική κάλυψη, οι καταστροφές και η κλιματική αλλαγή.
Για τα δεδομένα, ανέφερε, ότι αυτά υπάρχουν και κάποιος πρέπει να τα συλλέξει, ενώ στο Κτηματολόγιο έχουν γίνει τεράστια άλματα όσον αφορά τη τεχνολογία. Τόνισε, δε, πως εκεί που δεν είχαμε κτηματολόγιο βρεθήκαμε με βοηθούς ΑΙ.
Όσον αφορά στον κλάδο της συλλογής δεδομένων, επισήμανε ότι υπάρχουν αρκετές εταιρείες που μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν παύουν να υπάρχουν και άτομα που θέτουν εμπόδια, δηλαδή αυτοί που θέλουν απλά να βάζουν σφραγίδες. Δεν αναιρεί, ωστόσο, τον ρόλο του ανθρώπου, καθώς τόνισε πως ο εκτιμητής πρέπει να είναι ένα φυσικό πρόσωπο, διότι τα ακίνητα συνδέονται με συναισθηματική αξία τόσο από τους ιδιοκτήτες όσο και από τους υποψήφιους αγοραστές.
Για τις τιμές, σχολίασε, πως πρέπει να υπάρξει διαφάνεια και πρόσθεσε πως υπάρχουν και θέματα που αφορούν στην ασφάλιση των ακινήτων, καθώς πρέπει να εντοπιστούν τα ρίσκα και πως μπορούν να προφυλαχθούν τα ακίνητα. Ο Co-Founder και Executive Director, Hellas Direct, κ. Αλέξης Πανταζής παραδέχθηκε πως έχει γίνει πολύ καλή δουλειά για το κτηματολόγιο, αλλά χρειάζεται να υπάρξουν και επιπλέον βήματα.
Έφερε ως παράδειγμα την προσπάθεια της Hellas Direct, η οποία το 2011 ξεκίνησε το 2011 να συλλέγει δεδομένα και να φτιάχνει βάσεις δεδομένων για τα αυτοκίνητα. Σχετικά με την ασφάλιση από τις φυσικές καταστροφές ανέφερε ότι η κάθε λεπτομέρεια μετράει.
Σχολίασε, δε, πως λόγω του Κτηματολογίου έχει κάνει αίτηση μόνο το 16% των ιδιοκτητών για ασφάλιση ακινήτων και μείωση του ΕΝΦΙΑ και από αυτούς μόνο το 1% έχει πάρει την έκπτωση, καθώς υπάρχουν αποκλίσεις στο κτηματολόγιο. Ένα ακόμα ζήτημα είναι ότι στο ⅓ των αναζητήσεων για ασφάλιση περιουσίας δεν υπήρχε καν διεύθυνση. Για αυτό τον λόγο, η Hellas Direct κατέληξε να χρησιμοποιεί GPS με πινέζα για να δει το ρίσκο της περιοχής.