Ομιλία του Διοικητή της ΤτΕ, Γιάννη Στουρνάρα, στην παρουσίαση του βιβλίου του κ. Χρήστου Νούνη με τίτλο «Το Οικοσύστημα της Επαγγελματικής Ασφάλισης στην Ελλάδα»
Είναι μεγάλη χαρά γιατί συμμετέχω στην επίσημη παρουσίαση του εν λόγω συγγράμματος ως Επόπτης του Δεύτερου και Τρίτου Πυλώνα Ασφάλισης, δύο εκ των τριών Πυλώνων που μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και βιώσιμου συνταξιοδοτικού συστήματος. Το βιβλίο που καλωσορίζουμε σήμερα θα αποτελέσει εγχειρίδιο-οδηγό όλων των εμπλεκομένων στην προσπάθεια αναμόρφωσης του συνταξιοδοτικού συστήματος της χώρας.
Είναι γεγονός ότι το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας διαφέρει ως προς τη δομή σε σύγκριση με αυτά άλλων προηγμένων κρατών του δυτικού κόσμου. Εντός Ευρώπης βλέπουμε για παράδειγμα κράτη όπως η Ολλανδία, η Μ. Βρετανία και η Ιρλανδία να έχουν αναπτύξει και τους τρεις Πυλώνες Ασφαλιστικής Προστασίας, έχοντας ισορροπήσει το βάρος που ιδανικά μπορεί να αναλάβει καθένας από αυτούς. Σε αντίθεση, στην Ελλάδα παρατηρείται χαμηλή ασφαλιστική διείσδυση στην Ιδιωτική Ασφάλιση και ακόμη χαμηλότερη στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης. Μάλιστα, η ασφαλιστική διείσδυση στα τελευταία είναι τόσο μικρή που θα τολμούσα να πω ότι μεγάλο μέρος των ασφαλισμένων κοινωνικής ασφάλισης δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξη του συγκεκριμένου θεσμού.
Το μειονέκτημα αυτό της χαμηλής διείσδυσης μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως πλεονέκτημα, εκμεταλλευόμενοι τη διεθνή εμπειρία των κρατών που επιχείρησαν αντίστοιχες μεταρρυθμίσεις νωρίτερα. Πλέον, υπάρχει διαθέσιμη τεχνογνωσία ώστε να μην χρειαστεί να βαδίσουμε σε αχαρτογράφητα νερά και χρησιμοποιώντας την εμπειρία κρατών με χαρακτηριστικά αντίστοιχα των δικών μας, να κατορθώσουμε να χτίσουμε ένα σύγχρονο και προσαρμοσμένο στα νέα οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα συνταξιοδοτικό σύστημα, εκμεταλλευόμενοι τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει κάθε Πυλώνας Ασφάλισης.
Η παραπάνω διαπίστωση, σε συνδυασμό με τα ολοένα χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης που επιτυγχάνονται μέσω του Πρώτου Πυλώνα της υποχρεωτικής ασφάλισης, καθιστά επιτακτική την ανάγκη συμμετοχής και των τριών πυλώνων ασφάλισης για τη δημιουργία μίας βεντάλιας συνταξιοδοτικών παροχών. Η εξισορρόπηση του αναδιανεμητικού Πρώτου Πυλώνα Ασφάλισης με τον κεφαλαιοποιητικό χαρακτήρα του προαιρετικού Δεύτερου Πυλώνα, που εκπροσωπούν τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, είναι ζωτικής σημασίας για τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος της χώρας. Τόσο η μείωση των εργαζόμενων προς τους συνταξιούχους όσο και η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, καθιστούν αναγκαία τη χρήση όλων των διαθέσιμων εργαλείων για τη σύνθεση των παροχών μετά τη συνταξιοδότηση.
Η μακροχρόνια επιτυχία ενός συστήματος συνταξιοδότησης είναι συνυφασμένη με την όσο το δυνατό μεγαλύτερη αυτονομία/ αυτοχρηματοδότηση αυτού. Είναι πλέον αποδεκτό ότι το σύστημα συνταξιοδότησης μίας δυτικής κοινωνίας δε μπορεί να έχει αμιγώς αναδιανεμητικό χαρακτήρα. Πέρα από τη δημογραφική γήρανση του πληθυσμού είναι και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου κάθε επόμενης γενιάς, που αυξάνει τις απαιτήσεις για ολοένα υψηλότερες μετεργασιακές παροχές.
Είναι ξεκάθαρο ότι η σταδιακή μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος απαιτεί την ενίσχυση των κεφαλαιοποιητικών πυλώνων, ώστε τόσο οι εργοδότες όσο και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι να μπορέσουν να εμπιστευθούν μέρος του συνταξιοδοτικού τους εισοδήματος σε αυτούς.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επισημάνω την σημαντική μεταρρύθμιση που έλαβε χώρα στην επικουρική ασφάλιση του πρώτου Πυλώνα: Τη δημιουργία του ΤΕΚΑ! Αφορά τους νεοεισελθόντες στην αγορά εργασίας από τις αρχές του 2022, συμβάλλοντας στη σταδιακή μετατροπή στην επικουρική ασφάλιση του αναδιανεμητικού συστήματος σε κεφαλαιοποιητικό. Επιπρόσθετα, δημιουργεί υψηλότερες επικουρικές συντάξεις, αυξάνει την ιδιωτική αποταμίευση και εμβαθύνει την Κεφαλαιαγορά. Με τα μέχρι τώρα στοιχεία, περίπου 8% του εργατικού δυναμικού έχει ενταχθεί σε αυτό με περιουσιακά στοιχεία λιγότερα από 0,1% του ΑΕΠ. Η αύξηση της ιδιωτικής αποταμίευσης, ιδιαιτέρως της αποταμίευσης των νοικοκυριών, είναι απαραίτητη για τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση, με εγχώριους αποταμιευτικούς πόρους, των επενδύσεων, ώστε να μην επιβαρύνεται υπέρμετρα το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Επιπρόσθετα, θα ήθελα να επισημάνω τον καταλυτικό ρόλο που καλείται να αναλάβει η Εποπτική Αρχή. Τη διασφάλιση, δηλαδή, της εύρυθμης λειτουργίας της Αγοράς Ιδιωτικής Ασφάλισης και των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης σε ένα περιβάλλον που δεν θα πρέπει επ’ ουδενί να λειτουργεί ανταγωνιστικά. Τουναντίον, ο στόχος είναι οι τρεις Πυλώνες Ασφάλισης να λειτουργούν συμπληρωματικά για τη μεγιστοποίηση του οφέλους των ασφαλισμένων και κατ’ επέκταση της κοινωνίας συνολικά. Με τον νέο νόμο (ν.5078/2023) επιχειρείται η αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου της επαγγελματικής προαιρετικής ασφάλισης, καθορίζοντας τους όρους ίδρυσης, λειτουργίας και εποπτείας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.
o Η Τράπεζα της Ελλάδος με τη χρήση του εργαλείου της εποπτικής αμφισβήτησης θα ασκεί:- χρηματοοικονομική εποπτεία (επάρκεια τεχνικών προβλέψεων, καταλληλότητα επενδύσεων),- εποπτεία απαιτήσεων διαφάνειας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης προς τα μέλη τους (συλλογή και επεξεργασία κατάλληλων πληροφοριών καθ’ όλη τη διάρκεια συμμετοχής των ασφαλισμένων στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης).
o Επιπλέον, χωρίς να αμφισβητείται η αξία των κατασταλτικών μέτρων σε μία ενδεχόμενη παράβαση εποπτευόμενου μέλους, ιδιαίτερο βάρος θα έχει η άσκηση προληπτικής εποπτείας, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι αρνητικές επιπτώσεις για τα ασφαλισμένα μέλη. o Υιοθετείται κινδυνοκεντρική εποπτική προσέγγιση, εστιάζοντας στον έγκαιρο εντοπισμό των άμεσων αλλά και μελλοντικών κινδύνων.
o Επίσης, ο συμβουλευτικός ρόλος της Τράπεζας της Ελλάδος ενισχύεται μέσω της επικοινωνίας με τους εποπτευόμενους φορείς, αφού κατανοώντας καλύτερα τη δομή και λειτουργία αυτών μπορεί να προσδιορίσει την εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας. Στο πλαίσιο της προληπτικής εποπτείας που έχει υιοθετήσει η Τράπεζα της Ελλάδος, βασική επιδίωξη της Εποπτικής Αρχής είναι ο απευθείας διάλογος με τους εποπτευόμενους, ώστε οι τελευταίοι να κατανοούν ότι οι εποπτικές απαιτήσεις είναι κυρίως χρήσιμα εργαλεία για τους ίδιους και την Ασφαλιστική Αγορά.
o Επίσης, με τον νέο νόμο δίνεται στην Εποπτική Αρχή η δυνατότητα έγκαιρης και κλιμακωτής παρέμβασης λαμβάνοντας υπόψη την προστασία των μελών.
o Τέλος, υπάρχει πρόβλεψη για λήψη μέτρων εξυγίανσης ενός Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Η βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος αποτελεί ένα δυσεπίλυτο γρίφο, με την επιτυχία αυτού να επιβεβαιώνεται σε βάθος χρόνου. Ο σχεδιασμός, λοιπόν, ενός επιτυχημένου συνταξιοδοτικού συστήματος που θα διασφαλίζει ένα επαρκές συνταξιοδοτικό εισόδημα στα μέλη του και θα παρέχει αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης μετά τη συνταξιοδότησή τους, απαιτεί την προσοχή και ενεργή συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Η Τράπεζα της Ελλάδος, ως ο πλέον εξειδικευμένος οργανισμός στη χρηματοοικονομική εποπτεία και με προσανατολισμό το δημόσιο συμφέρον, θα αναλάβει από την 01.01.2025 την εποπτεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης με στόχο την προστασία των μελών και δικαιούχων αυτών.Ευχαριστώ τον κύριο Χρήστο Νούνη για την προσφορά αυτού του εγχειριδίου. Προσπάθειες όπως αυτή επιτρέπουν σε όλους μας να είμαστε αισιόδοξοι για την επιτυχή αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού συστήματος, εξασφαλίζοντας τις κατάλληλες συνθήκες για την ευημερία της κοινωνίας συνολικά.
Μνημόνιο συνεργασίας ΕΘΕ με την Ένωση Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης
Στο πλαίσιο της συνεργασίας της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α.) με την Ένωση Θεσμικών Επενδυτών (Ε.Θ.Ε.) ανακοινώνεται η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ των δυο φορέων.
Το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπεγράφη από τον Πρόεδρο της Ε.Θ.Ε. κ. Κρις Αίσωπο και τον Πρόεδρο της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. κ. Χρήστο Νούνη έχει ως στόχο την ενίσχυση της δεσμών των δυο φορέων και την ανάληψη κοινών δράσεων σε θέματα που προάγουν τον θεσμό της επαγγελματικής ασφάλισης και ενισχύουν στη συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας την σημασία της αποταμίευσης, των επενδύσεων και της επαγγελματικής θεσμικής διαχείρισης, ως αποτελεσματικών εργαλείων οικονομικής και κοινωνικής προόδου για την βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του καθενός κατά τη διάρκεια του εργασιακού αλλά κυρίως του συνταξιοδοτικού του βίου.
Τα δύο συμβαλλόμενα μέρη θα συνεργάζονται για τη διαμόρφωση προτάσεων επί του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου των επαγγελματικών ταμείων στα πλαίσια του ευρωπαϊκών εξελίξεων αξιοποιώντας με αυτόν τον τρόπο αποτελεσματικά το πολύ υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας που διαθέτουν τα μέλη των δύο φορέων.
Η Ένωση Θεσμικών Επενδυτών εκπροσωπεί και προάγει τα επαγγελματικά συμφέροντα των ελληνικών εταιρειών Διαχείρισης Επενδύσεων και Περιουσίας. Ιδρυθείσα το 1985, περιλαμβάνει όλες τις μορφές διαχείρισης, ιδιωτική υπό χαρτοφυλάκιο, συλλογική μέσω Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων. Τα τακτικά μέλη της είναι Εταιρείες Διαχείρισης υπό τη μορφή Α.Ε.Δ.Α.Κ., Α.Ε.Δ.Ο.Ε.Ε., Α.Ε.Π.Ε.Υ., Α.Ε.Ε.Χ., καθώς και Εταιρείες Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας υπό τη μορφή Α.Ε.Ε.Α.Π.. Η Ένωση Θεσμικών Επενδυτών επίσης υποδέχεται συνδεδεμένα μέλη, ελληνικά ή ξένα, τα οποία δραστηριοποιούνται στη Διαχείριση Χαρτοφυλακίων ή σε συναφείς τομείς του χρηματοοικονομικού χώρου.
Σκοπός της είναι η πληροφόρηση, υποστήριξη, εκπαίδευση των μελών της, τα οποία συνδράμει, σε σταθερή βάση και σε κλαδικό επίπεδο σε νομικά, φορολογικά, οικονομικά, λογιστικά και τεχνικά θέματα. Η Ένωση Θεσμικών Επενδυτών είναι σταθερός συνομιλητής με τα Υπουργεία και τους φορείς του Δημόσιου τομέα από τα οποία εκπορεύεται νομοθεσία και κανονιστικές αποφάσεις, στην διαμόρφωση των οποίων συνδράμει ενεργά. Από την Ένωση Θεσμικών Επενδυτών εκπορεύονται οι Κανόνες Δεοντολογίας του κλάδου και μέσω της ενεργούς συμμετοχής της στο Διοικητικό Συμβούλιο και στις Επιτροπές Εργασίας της EFAMA, η Ένωση Θεσμικών Επενδυτών συμμετέχει στις εξελίξεις στον Τομέα της Διαχείρισης Επενδύσεων σε επίπεδο ΕΕ.
Η Ελληνική Ένωση Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης είναι το επίσημο θεσμικό όργανο για την ενιαία εκπροσώπηση των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης στην Ελλάδα. Είναι αναγνωρισμένη Αστική Εταιρεία μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα που ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2018. Τα μέλη της λειτουργούν στο πλαίσιο του ισχύοντος Ν.3029/2002 και είναι Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα.
Βασικοί στόχοι της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης είναι:
• Να αναδείξει την αξία του θεσμού της Επαγγελματικής Ασφάλισης,• Να υπερτονίζει τα σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα του θεσμού,• Να συμβάλλει στον εκσυγχρονισμό του κλάδου ακολουθώντας τις εξελίξεις και τάσεις του σήμερα με βάση τις βέλτιστες πρακτικές,• Να διασφαλίζει τα δικαιώματα των ασφαλισμένων και των δομών των ταμείων-μελών της,• Να μεγιστοποιεί τη συμβολή της στο κοινωνικό σύνολο και στην οικονομία μέσα από την προστιθέμενη αξία που δημιουργεί ο κλάδος της επαγγελματικής ασφάλισης.
Οι Πρόεδροι των δύο φορέων κ.κ. Χρήστος Νούνης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και Κρις Αίσωπος, Πρόεδρος της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών, συμφωνήσαν, μεταξύ άλλων, να οργανώνουν από κοινού σε τακτική βάση, κατάλληλες δράσεις (ημερίδες, συνέδρια, εκδηλώσεις κ.λ.π.) και παρεμβάσεις στις οποίες θα προβάλλονται οι στόχοι και οι επιδιώξεις των δύο φορέων με έμφαση τη σημασία της επαγγελματικής ασφάλισης και της θεσμικής επενδυτικής διαχείρισης.
Εκ μέρους της Ε.Θ.Ε., ο κ. Αίσωπος ανέφερε: «Η Ελληνική Ένωση Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης είναι σταθερός συνομιλητής μας στα θέματα επαγγελματικής ασφάλισης και το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης που ιδρύσαμε για τα μέλη μας το 2020 -ΤΕΑ-Ε.Θ.Ε.- είναι ενεργό μέλος της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. Έχουμε ήδη από κοινού συνδράμει σε ενέργειες για την ανάπτυξη του θεσμού της επαγγελματικής ασφάλισης και το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπογράφουμε σήμερα υπογραμμίζει την σχέση αυτή και θα επιτρέψει την περαιτέρω εμβάθυνση της».
Από πλευράς της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α., ο κ. Νούνης σημείωσε: «Με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνουμε σήμερα την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης με την Ένωση Θεσμικών Επενδυτών. Αυτή είναι η 5η συνεργασία της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. με έτερο φορέα αλλά άκρως σημαντική και ιδιαιτέρως συμβολική καθώς και τα δύο συμβαλλόμενα μέρη εκπροσωπούν τους θεσμικούς επενδυτές της ελληνικής οικονομίας και υπηρετούν το θεσμό της επαγγελματικής επενδυτικής διαχείρισης και ασφάλισης για τη δημιουργία κεφαλαιακών υπεραξιών στα αποταμιευτικά χαρτοφυλάκια των ασφαλισμένων μελών και πελατών τους. Πιστεύουμε ότι η συγκεκριμένη σύμπραξη θα αποβεί άκρως αποτελεσματική για την ανάδειξη και υλοποίηση των στόχων των δύο φορέων».