Ερντογάν: Δεν υπάρχει πρόβλημα που να μην έχει λύση – Μητσοτάκης: Επόμενο βήμα μπορεί να είναι η προσέγγιση για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ
Στις δηλώσεις τους μετά τη συνάντηση που είχαν στο Μέγαρο Μαξίμου ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Τούρκος πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν, εξέπεμψαν μήνυμα φιλίας και ειρήνης, γι’ αυτό και συνήφθη διακήρυξη φιλίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας 100 χρόνια μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Δηλώσεις Κ. Μητσοτάκη
Ξεκινώντας ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε σε κρίσεις όπως την τριετή πανδημία, έναν πόλεμο στην καρδιά της Ευρώπης που προκάλεσε ενεργειακή κρίση, αλλά και μεγάλες ενεργειακές καταστροφές. Ταυτόχρονα αντιμετωπίσαμε και αντιμετωπίζουμε περιφερειακές συγκρούσεις. Αλλά και οι διμερείς σχέσεις γνώρισαν διακυμάνσεις. Κάποιες στιγμές τις απείλησαν επικίνδυνα. Γι’ αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι οι χώρες βαδίζουν σε ένα πιο ήρεμο μονοπάτι. Ελλάδα και Τουρκία πρέπει να αναζητούν λύσεις και αν δεν γεφυρώνονται να μην παράγουν αυτόματα εντάσεις και κρίσεις. Σε αυτήν την κατεύθυνση στο Βίλνιους συμφωνήσαμε να πιάσουμε το νήμα της συνεργασίας. Ο οδικός χάρτης τον οποίο υιοθετήσαμε συμπεριέλαβε 3 επίπεδα ανάμεσά τους τον πολιτικό διάλογο και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Κι εμείς συναντιόμαστε για 3η φορά σε 6 μήνες.
Στο μεταναστευτικό διαπιστώσαμε τη σημαντική μείωση των ροών λόγω της φύλαξης των συνόρων, αλλά και της συνεργασίας αστυνομίας λιμενικού των δύο χωρών.
Η χώρα μας στηρίζει τη διευκόλυνση χορηγήσεων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Επιπλέον η Ελλάδα ζήτησε και εξασφάλισε την έγκριση της ΕΕ ώστε να ενεργοποιηθεί η δυνατότητα Τούρκων και των οικογενειών τους να επισκέπτονται όλο τον χρόνο 10 νησιά μας που είτε έχουν προσφυγικές δομές είτε έχουν σύνδεση ακτοπλοική με την Τουρκία.
Γέφυρα ισονομίας και οι μειονότητες των δύο χωρών.
Διαφωνούμε στο Κυπριακό, για εμάς ως Ελλάδα δεν υπάρχει λύση πέραν αυτής των Ηνωμένων Εθνών και ο διάλογος πρέπει να ξεκινήσει από εκεί που σταμάτησε το 2017.
100 χρόνια μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης συνάπτεται διακήρυξη περί σχέσεων φιλίας καλής γειτονίας, μια σχέση που οραματίστηκε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης όταν παρέλαβε το 1997 το μεγάλο βραβείο Ιπεκτσί. Διακήρυξη που υπογράψαμε σεβόμενοι απόλυτα τα δικαιώματα που απορρέουν από την κυριαρχία κάθε χώρας.
«Η επόμενη φάση του πολιτικού διαλόγου, όταν οι συνθήκες ωριμάσουν, μπορεί να είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ στην Ελλάδα και την επίλυση του ζητήματος της υφαλοκρηπίδας, που είναι και η μόνη διαφορά που αναγνωρίζει η Ελλάδα», τόνισε ο Έλληνας πρωθυπουργός. «Αισθάνομαι ιστορικό χρέος να φέρω τα δύο κράτη δίπλα δίπλα», υπογράμμισε ο ίδιος ακόμη.
Δηλώσεις Ερντογάν
Αισθάνομαι μεγάλη ικανοποίηση που βρίσκομαι ξανά στην Αθήνα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον πρωθυπουργό για την υποδοχή.
Θέλουμε να προωθήσουμε τη θετική σχέση που υπάρχει. Πιστεύω ότι μπορούμε να πραγματοποιούμε μια φορά τον χρόνο αυτή τη συνάντηση.
Συμφωνήσαμε να ανεβάσουμε στα 10 διςτο διμερές εμπόριο.
Ευχή μας είναι να επιλύσουμε τα κοινά προβλήματα.
Συζητήσαμε πώς θα αντιμετωπίσουμε τη διεθνή τρομοκρατία και χαιρετίσαμε το κλείσιμο του καταυλισμού του Λαυρίου και ζήτησα προσοχή να μην υπάρξουν παρόμοοι καταυλισμοί που υποθάλπτουν τρομοκράτες.
Η τουρκική μειονότητα στην Ελλάδα και η ρωμαίικη κοινότητα στην Τουρκία είναι δομικά στοιχεία του πολιτιστικού μας πλούτου.
Διατύπωσα τις προσδοκίες για τη βελτίωση της κατάστασης της τουρκικής μειονότητας στη Δυτική Θράκη.
Από την αρχή είπαμε ότι δεν εγκρίνουμε να στοχοποιούνται άμαχοι στη Γάζα.
Είμαστε γειτονικές χώρες που μοιραζόμαστε την ίδια θάλασσα, είναι αρκετά φυσικό να υπάρχουν προβλήαμτα ανάμεσα σε δύο χώρες πόσο μάλλον σε δύο αδέλφια.
Θέλουμε να κάνουμε το Αιγαίο θάλασσα ειρήνης. Δεν υπάρχει πρόβλημα τόσο μεγάλο ώστε να μην μπορεί να λυθεί.
Είμαστε ικανοποιημένοι που έχει τέτοια αντίληψη ο Μητσοτάκης.
Άμεση απάντηση του Κ. Μητσοτάκη για τη μειονότητα
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις δηλώσεις του είπε: «Ευχή μας είναι να επιλύσουμε τα κοινά προβλήματα. Η τουρκική μειονότητα στην Ελλάδα και η ρωμέικη κοινότητα στην Τουρκία είναι δομικά στοιχεία του ανθρώπινου και πολιτιστικού μας πλούτου».
Ο πρωθυπουργός παίρνοντας ξανά τον λόγο είπε: «Η Θράκη αποτελεί ένα παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης Χριστιανών και Μουσουλμάνων. Και οι μουσουλμάνοι συμπολίτες μας έχουν και αγωνιζόμαστε να το διασφαλίζουμε στην πράξη, ίσες ευκαιρίες. Ο προσδιορισμός της ιδιότητας καθορίζεται από την ίδια την Συνθήκη της Λωζάνης. Χρέος δικό μας είναι το κλίμα της αρμονικής συνύπαρξης να το διασφαλίσουμε και να το ενισχύσουμε και διαβεβαιώνω όλους τους μουσουλμάνους συμπολίτες μας ότι προς αυτή την κατεύθυνση η ελληνική κυβέρνηση θα εξακολουθεί να εργάζεται νυχθημερόν προς αυτήν την κατεύθυνση».
Ν.Δένδιας: «Επέκταση νοτίως και ανατολικά της Κρήτης. Τα χωρικά ύδατα είναι θέμα κυριαρχίας, δεν μπαίνει σε διαπραγμάτευση»
«Ο πρωθυπουργός έχει τοποθετηθεί εδώ και μήνες για την επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη. Και βεβαίως η Κρήτη περιλαμβάνει και το ανατολικό κομμάτι της Κρήτης», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, σε παρέμβασή του νωρίτερα στην Ολομέλεια.
Ο υπουργός Εξωτερικών, απαντώντας σε παρατήρηση του εισηγητή του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργου Κατρούγκαλου ότι υπάρχει διάσταση διατυπώσεων, του πρωθυπουργού και του υπουργείου Εξωτερικών για τις διαφορές ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, είπε: «Η θέση της χώρας ως προς την ελληνική υφαλοκρηπίδα, διατυπώνεται από τον νόμο Μανιάτη. Ως προς την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, την υπερκείμενη της συγκεκριμένης υφαλοκρηπίδας, στη συγκεκριμένη περιοχή, το γεγονός είναι πραγματικό. Δεν έχει οριοθετηθεί με συμφωνία, με μια από τις όμορες χώρες. Αναφέρομαι στην Τουρκία. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει απόκλιση».
Ως προς την ερμηνεία φράσεων του πρωθυπουργού, που επιχειρήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ, για τα θέματα που θα μπορούσε να συζητήσει η Ελλάδα με την Τουρκία, ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι «ουδείς πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, οποτεδήποτε, δεν θα διαπραγματευόταν το θέμα των χωρικών υδάτων, γιατί είναι θέμα κυριαρχίας και δεν είναι θέμα διαπραγμάτευσης».
«Όμορες χώρες κατανοούν την άσκηση του δικαιώματος μας», είπε στο σημείο αυτό ο υπουργός Εξωτερικών και πρόσθεσε ότι «η Ιταλία γνώριζε ότι η Ελλάδα θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα και αυτό δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα διαπραγματεύτηκε μαζί τους. Ο δε Αλβανός πρωθυπουργός, ο κ. Ράμα, προς τιμήν έκανε σαφή δήλωση, όταν δέχθηκε κριτική από την αντιπολίτευση, ότι είναι απόλυτο δικαίωμα της Ελλάδας, όπως και η Αλβανία έχει ασκήσει το απόλυτο δικαίωμά της, χωρίς να ρωτήσει την Ελλάδα».
Τέλος, αναφερόμενος στη συνομιλία της διπλωματικής συμβούλου του πρωθυπουργού με τον διπλωματικό σύμβουλο του Τούρκου προέδρου, ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε: «Η διπλωματική σύμβουλος του πρωθυπουργού είναι βεβαίως η διπλωματική σύμβουλος του πρωθυπουργού. Είναι όμως διπλωμάτις. Και υπό την διπλωματική της ιδιότητα, είναι υφισταμένη του εκάστοτε υπουργού Εξωτερικών. Και δεν νοείται να ασκεί πολιτική εν αγνοία του υπουργού Εξωτερικών. Και επί τούτου έχω και σαφή δήλωση ότι γνώριζα, ως μη έδει. Το έκανα αυτό, όχι για να πω το αυτονόητο, που οποιοσδήποτε καλόπιστος θα αντιλαμβανόταν. Αλλά ακριβώς, για υπογραμμίσω ότι σε κρίσιμες στιγμές, η αντίληψη ότι μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις ή ότι μπορεί να γίνονται πράγματα, εν αγνοία, είναι καταστροφική».
Ο Νίκος Δένδιας ζήτησε δε «να καταγραφεί στη μνήμη των κομμάτων συνολικά», το εξής: «Δεν υπάρχει δυνατότητα για τη χώρα, για την παρούσα κυβέρνηση, και για τον εαυτό μου, να ασκείται διαφορετική πολιτική, από την πολιτική που χαράσσει ο πρωθυπουργός, στα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Αυτό για τη χώρα θα ήταν καταστροφικό. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται, αλλά και δεν νοείται».
Είχε προηγηθεί ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Κατρούγκαλος που είπε ότι «η επέκταση των χωρικών υδάτων, πράγματι, μεγαλώνει τη χώρα. Θα πρέπει όμως να εντάσσεται σε ένα συνεκτικό στρατηγικό σχέδιο», και επ΄αυτού πρέπει να ενημερωθεί η Βουλή. Ο Γιώργος Κατρούγκαλος προσέθεσε ότι είναι αναγκαία η επέκταση των χωρικών υδάτων νότια και ανατολικά της Κρήτης, «και όχι μόνο νότια Κρήτης, όπως έχει αναφέρει ο υπουργός Εξωτερικών». Είπε δε ότι η επέκταση νότια και ανατολικά και της Κρήτης πρέπει να προχωρήσει, «για να ανασχεθεί η παράνομη τουρκική επιθετικότητα, που την είδαμε να εκδηλώνεται, με θρασύτητα μεταξύ 6 και 12 ναυτικών μιλίων». Περιμένουμε να δούμε πως θα τοποθετηθεί ο πρωθυπουργός, σημείωσε ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ, λέγοντας ότι «ο υπουργός Εξωτερικών έχει αναγγείλει ήδη από τον Αύγουστο την επέκταση».
Είναι δε αυτό το σημείο, κατά το οποίο ο Γιώργος Κατρούγκαλος υπογράμμισε ότι «δεν θα είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζονται σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα σε δηλώσεις ή τοποθετήσεις του πρωθυπουργού και δηλώσεις ή τοποθετήσεις του υπουργείου Εξωτερικών». Έφερε ως παράδειγμα την τοποθέτηση του υπουργείου Εξωτερικών απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα, μιλώντας για παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ενώ, όπως είπε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, «ο πρωθυπουργός με άρθρο του στις 3 αλλοδαπές εφημερίδες της 9ης Σεπτεμβρίου, μιλούσε για έρευνες σε μη οριοθετημένη περιοχή».
Ακόμη πιο κρίσιμο, ενόψει τω διαπραγματεύσεων, είπε ο κ. Κατρούγκαλος, είναι ότι με επανειλημμένες δηλώσεις του ο υπουργός Εξωτερικών περιορίζει αυτό που διαπραγματεύεται η Ελλάδα με τους Τούρκους στις θαλάσσιες οικονομικές ζώνες, δηλαδή, στην υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. «Ο πρωθυπουργός όμως επανειλημμένα αναφέρεται στις θαλάσσιες ζώνες συνολικά, στις οποίες ως γνωστόν συμπεριλαμβάνονται και τα χωρικά ύδατα, και η αιγιαλίτιδα ζώνη», υποστήριξε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και τόνισε ότι «αυτά είναι ερωτήματα που πρέπει να τα απαντήσει ο πρωθυπουργός και όχι ο υπουργός Εξωτερικών, διότι δεν είναι ο κ. Δένδιας που αποκλίνει από την εθνική θέση». Ο Γιώργος Κατρούγκαλος σχολίασε επίσης ότι η συμφωνία του Βερολίνου αποτελεί παρόμοια περίπτωση, διότι «ακόμη είμαστε στο σκοτάδι για το τι συμφωνήθηκε τότε, αφού η κυβέρνηση δεν έχει θέσει στη δημοσιότητα τα πρακτικά ούτε καν έχει ενημερώσει επακριβώς τα κόμματα για το περιεχόμενό τους».
Ειδικά δε ενόψει της επανέναρξης των διερευνητικών επαφών, ο Γιώργος Κατρούγκαλος είπε ότι όλα πρέπει να είναι στο φως και «ο κ. Μητσοτάκης πρέπει να ξεπεράσει την ανευθυνότητα που έχει επανειλημμένα δείξει στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής».
«Εμείς θεωρούμε ότι δεν έχουμε άλλο δρόμο από τον διάλογο, για την επίλυση της μιας και μόνης διαφοράς που έχουμε με τον ανατολικό γείτονα. Και γι’ αυτόν τον λόγο στηρίζουμε τις διερευνητικές επαφές, χωρίς εκβιασμούς όμως, χωρίς απειλή χρήσης βίας. Και η διαδικασία αυτή ξεκινάει υπονομευμένη, ακριβώς γιατί ο κ. Μητσοτάκης απέτυχε να εξασφαλίσει κυρώσεις, σε διαδοχικά ευρωπαϊκά συμβούλια, τα οποία θα παρείχαν ένα πλαίσιο εγγυήσεων ότι η Τουρκία δεν θα υποτροπιάσει ξανά, δεν θα επιστρέψει στην επιθετικότητα που είδαμε το 2020», συμπλήρωσε ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ. Παράλληλα, τόνισε ότι έστω και έτσι η διαπραγμάτευση πρέπει να προχωρήσει, αλλά η κυβέρνηση πρέπει να προσδιορίσει το σχέδιο και την τακτική της στις διερευνητικές. «Εμείς είμαστε πατριωτική δύναμη. Θα στηρίξουμε μια εθνική στρατηγική. Εφόσον υπάρχει. Η οποία προφανώς θα πρέπει να διαμορφωθεί από ένα συμβούλιο πολιτικών αρχηγών, όχι από κηδεμόνες, όχι από προστάτες», ανέφερε ο κ. Κατρούγκαλος.
Τσαβούσογλου: Ο καθορισμός υφαλοκρηπίδας από την Ελλάδα παραβιάζει την τουρκική υφαλοκρηπίδα
Σε νέες επιθετικές δηλώσεις προς την Ελλάδα προχώρησε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, μιλώντας σε δημοσιογράφους.
«Σύμφωνα με πληροφορίες μας τα θαλάσσια σύνορα που καθορίζει το Κάιρο δεν παραβιάζουν την υφαλοκρηπίδα μας. Όμως είναι ξεκάθαρο πως ο καθορισμός της υφαλοκρηπίδας από την πλευρά της Ελλάδας παραβιάζει την τουρκική υφαλοκρηπίδα», είπε, σύμφωνα με το skai.gr, ο Τούρκος υπουργός.
Για το Ορούτς Ρέις το οποίο απέπλευσε και ήδη βρίσκεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στο σημείο διεξαγωγής ερευνών νοτίως του συμπλέγματος της Μεγίστης, ο Τσαβούσογλου δήλωσε: «Με την εντολή του προέδρου μας, τα πλοία μας κατευθύνονται στην περιοχή. Έτσι, όπως φαίνεται, έχουν γίνει υποχωρήσεις από τα κυριαρχικά δικαιώματα των νησιών και της Κρήτης κι αυτό ουσιαστικά ενισχύει τις θέσεις μας».
Ενώ για το ελληνοαιγυπτιακό σύμφωνο επέμεινε στη θέση ότι η Ελλάδα δεν θέλει το διάλογο.
«Αυτή η συμφωνία (Ελλάδας-Αιγύπτου) μας συμφέρει, διότι κανένας δεν μπορεί να μας πει πως προκαλούμε ένταση, κανένας δεν μπορεί να πει να μην πάμε στις περιοχές αυτές. Κανένας δεν μπορεί να πει οτιδήποτε στις έρευνες και γεωτρήσεις που κάνει η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο. Και όλοι είδαν πως η Ελλάδα δεν θέλει διάλογο».
Τέλος, για τη συμφωνία της Ελλάδας με την Ιταλία, είπε: «Η Συμφωνία της Ελλάδας με την Ιταλία, όπως κι αυτή (με την Αίγυπτο) ενισχύουν τις θέσεις μας πως τα νησιά δεν μπορούν να έχουν υφαλοκρηπίδα. Στο Ιόνιο δεν ξεκίνησαν την υφαλοκρηπίδα από τα νησιά».
Ρώσος πρέσβης: Τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ
Την ανάγκη αυστηρής τήρησης του Διεθνούς Δικαίου, αποφυγής προκλητικών ενεργειών, καθώς και επίλυσης οποιωνδήποτε προβλημάτων με ειρηνικά μέσα, προτάσσει σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρεσβευτής της Ρωσίας στην Ελλάδα, Αντρέι Μάσλοβ, ερωτηθείς για τις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στο Αιγαίο και την ΑΟΖ της Κύπρου. «Ο μοναδικός φάρος για μας εδώ είναι το Διεθνές Δίκαιο. Η αιγιαλίτιδα ζώνη, η υφαλοκρηπίδα, η ΑΟΖ των νησιών, η απαγόρευση της απειλής ή χρήσης βίας είναι αυτονόητα πράγματα. Όποιος ενδιαφέρεται για το αντίστοιχο νομικό πλαίσιο, αρκεί να διαβάσει τη Συνθήκη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας 1982, π.χ. άρθρο 121 για τα νησιά», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Ρώσος πρέσβης και χαρακτηρίζει το Δίκαιο της Θάλασσας τον ακρογωνιαίο λίθο του καθεστώτος των θαλασσών.
Ερωτηθείς σχετικά με τη θέση της Μόσχας για τα μνημόνια Άγκυρας-κυβέρνησης Σάρατζ, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας στη χώρα μας επισημαίνει πως η Ρωσία γνωρίζει πολύ καλά τη θέση της Ελλάδας για τα μνημόνια και είναι σε στενή επικοινωνία με την Αθήνα για το εν λόγω θέμα, ακόμα και σε επίπεδο των υπουργών Εξωτερικών. «Η Ρωσία εγκαίρως κάλεσε τα μέρη των μνημονίων να επιδείξουν πολιτική σύνεση και να αποφύγουν βήματα που μπορούν να οξύνουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση στη Λιβύη και τη Μεσόγειο. Δώσαμε προσοχή στην αντίδραση και τις εκτιμήσεις της Ελλάδος, της Κύπρου, καθώς και της Αιγύπτου ότι το μνημόνιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δεν συνάδει με τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας και καταπατεί τα δικά τους συμφέροντα» σημείωσε ο Αντρέι Μάσλοβ.
Επιπλέον, τονίζει ότι η Ελλάδα ως χώρα της Μεσογείου, η οποία αντιμετωπίζει άμεσα τις αρνητικές συνέπειες της λιβυκής κρίσης, δικαιούται να συμμετέχει πλήρως στις πολυμερείς προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης στη Λιβύη.
Στη συνέχεια ο Ρώσος πρέσβης εκφράζει τη θέση της Ρωσίας στο λιβυκό ζήτημα, ενώ για το μεταναστευτικό κύμα προς τα ελληνοτουρκικά σύνορα παρατήρησε πως τα δυο τρίτα των μεταναστών δεν ήταν καν Σύροι, αλλά Αφγανοί, Ιρακινοί, πολίτες των αφρικανικών χωρών. «Ζήτημα καίριας σημασίας είναι η επιστροφή προσφύγων στη Συρία όπου η ειρηνική ζωή αποκαθίσταται» προσέθεσε.
Σε ό,τι αφορά τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Ρωσίας, ο Ρώσος πρέσβης τονίζει πως και οι δυο χώρες ενδιαφέρονται για την περαιτέρω αναβάθμιση των σχέσεων και επιδιώκουν να συμβάλουν σ’ αυτό στον ίδιο βαθμό. «Πιστεύουμε ότι η συνεργασία μεταξύ της Ρωσίας και της Ελλάδας έχει διαχρονικά γερά θεμέλια τόσο στον οικονομικό τομέα όσο και στην πολιτιστική και ανθρωπιστική σφαίρα. Ο πολιτικός διάλογος είναι εντατικός. Βεβαίως η πρωτόγνωρη συγκυρία της πανδημίας, την οποία διανύουμε, δεν μπορεί να μην την επηρεάζει. Δουλεύουμε όμως μαζί με τους Έλληνες φίλους μας με στόχο να συνεχιστεί η υλοποίηση των κοινών σχεδίων» υπογράμμισε.
Επίσης, έκανε λόγο για καλή δυναμική στις διμερείς οικονομικές σχέσεις, σημειώνοντας ότι η φετινή χρονιά ξεκίνησε με την αύξηση του διμερούς εμπορίου – το πρώτο τρίμηνο καταγράφτηκε άνοδος κατά 4,7%- και εξέφρασε την πεποίθηση πως υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω διεύρυνση του εμπορίου.
Όσον αφορά στο Κυπριακό, ο κ. Μάσλοβ επανέλαβε τη θέση της Ρωσίας πως θα υποστηρίξουμε οποιαδήποτε λύση που θα γίνει αποδεκτή από τις ίδιες τις κυπριακές κοινότητες και θα βασίζεται στα αντίστοιχα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Περαιτέρω σκιαγραφεί τις διμερείς σχέσεις της Ρωσίας με την Τουρκίας και την περιφερειακή συνεργασία τους.
Ο Ρώσος πρέσβης μιλά επίσης για τον τρόπο που αντιμετώπισε η Ελλάδα την πανδημία του κορονοϊού, χαρακτήριζοντάς αποτελεσματικό και τονίζει πως η έγκαιρη απόφαση για την επιβολή καραντίνας έσωσε ζωές και έθεσε τη βάση για τη γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα.
Ακολουθεί η συνέντευξη του πρεσβευτή της Ρωσίας στην Ελλάδα Αντρέι Μάσλοφ στον Δημήτρη Μάνωλη για το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων:
Πώς κρίνετε τον τρόπο που αντιμετώπισε η Ελλάδα την πανδημία του κορονοϊού; Πώς είναι σήμερα η κατάσταση στη Ρωσία; Είστε αισιόδοξος ότι τελικά θα καταστεί εφικτό φέτος λόγω κορονοϊού να υπάρξει τουριστική ροή στην Ελλάδα από τη Ρωσία;
Η αντιμετώπιση της πανδημίας από τις Ελληνικές Αρχές είναι αποτελεσματική. Η έγκαιρη απόφαση για την επιβολή καραντίνας έσωσε πολλές ζωές και έθεσε τις βάσεις για τη γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα. Να επισημάνω και τον ρόλο των ίδιων των Ελλήνων, οι οποίοι έδειξαν πολύ μεγάλη υπευθυνότητα και σεβασμό προς τους συμπολίτες τους.
Στη Ρωσία λάβαμε αυστηρά μέτρα ήδη από τον Ιανουάριο και κερδίσαμε τον πολύτιμο χρόνο για την ενίσχυση του συστήματος υγείας. Δεν αντιμετωπίσαμε ελλείψεις αναπνευστήρων, κλινών, ούτε φαρμάκων. Αποτέλεσμα ήταν η κατά πολύ χαμηλότερη θνησιμότητα από τον κορονοϊό σε σύγκριση με άλλες χώρες, ενώ ο συνολικός αριθμός θανάτων τον Ιανουάριο-Απρίλιο σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι ακόμα και μειώθηκε. Κατέχουμε τη δεύτερη θέση παγκοσμίως ως προς τις διαγνωστικές εξετάσεις για το COVID-19. Ημερησίως πραγματοποιούνται 250.000 – 350.000 τεστ, εν συνόλω ξεπέρασαν τα 13 εκατομμύρια. Επιπρόσθετα, τον Μάϊο ξεκίνησαν και τα μαζικά τεστ αντισωμάτων. Κάθε μέρα εντοπίζουμε περίπου 8.500 κρούσματα, ενώ συνολικά αγγίζουν τις 500.000 με πληθυσμό της Ρωσίας να είναι 140 εκατομμύρια άνθρωποι. Η κατάσταση σήμερα είναι σταθερή, από τους νοσούντες πάνω από 250 χιλιάδες έχουν αναρρώσει, αλλά δυστυχώς 6.500 συνάνθρωποί μας έχασαν τη ζωή τους. Τώρα ο στόχος είναι η επιτυχής ολοκλήρωση των κλινικών δοκιμών των 9 ρωσικών εμβολίων, τα οποία καταχωρήθηκαν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στη λίστα των πιο προχωρημένων. Ευελπιστούμε ότι η μαζική παραγωγή των εμβολίων θα μας επιτρέψει το συντομότερο δυνατόν να επιστρέψουμε στην κανονικότητα, συμπεριλαμβανομένων και των τουριστικών ταξιδιών.
Όσον αφορά στον τουρισμό, η Ελλάδα είναι, όπως ξέρουν όλοι, ένας από τους πιο αγαπημένους προορισμούς για τους Ρώσους. Τα τελευταία χρόνια οι αφίξεις Ρώσων τουριστών εδώ ήταν κατά μέσον όρον 700.000-800.000 ετησίως. Αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στους ισχυρούς πνευματικούς και ιστορικούς δεσμούς μεταξύ των λαών μας. Αλλά η φετινή χρονιά θα είναι διαφορετική. Η Κυβέρνηση της χώρας μας προέβη στη σύσταση στους πολίτες να μην σχεδιάζουν προς το παρόν τουριστικά ταξίδια στο εξωτερικό. Πιστεύω ότι όλοι μας πρέπει να κάνουμε υπομονή, να δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα το προσεχές διάστημα και στη Ρωσία, και στην Ελλάδα, και παγκοσμίως.
Τι αναμένετε και ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει η Ρωσία για την αναβάθμιση της συνεργασίας της με την Ελλάδα; Σε ποιους τομείς εντοπίζετε τα κυριότερα πεδία για περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεων; Εκτιμάτε ότι ο εορτασμός των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση είναι ευκαιρία για περαιτέρω εμβάθυνση των ελληνορωσικών σχέσεων;
Στη διμερή συνεργασία οι πρωτοβουλίες πάντα απαιτούνται και από τις δυο πλευρές, όχι μόνο από τη μια. Και οι δυο χώρες μας ενδιαφέρονται για την περαιτέρω αναβάθμιση των σχέσεων και επιδιώκουν να συμβάλουν σ’ αυτό στον ίδιο βαθμό. Από τη ρωσική μεριά θα ήθελα να επισημάνω τα εξής.
Πιστεύουμε ότι η συνεργασία μεταξύ της Ρωσίας και της Ελλάδας έχει διαχρονικά γερά θεμέλια τόσο στον οικονομικό τομέα όσο και στην πολιτιστική και ανθρωπιστική σφαίρα. Ο πολιτικός διάλογος είναι εντατικός. Βεβαίως η πρωτόγνωρη συγκυρία της πανδημίας, την οποία διανύουμε, δεν μπορεί να μην την επηρεάζει. Δουλεύουμε όμως μαζί με τους Έλληνες φίλους μας με στόχο να συνεχιστεί η υλοποίηση των κοινών σχεδίων.
Τα τελευταία χρόνια οι διμερείς οικονομικές σχέσεις δείχνουν καλή δυναμική. Η φετινή χρονιά ξεκίνησε με την αύξηση του διμερούς εμπορίου – το πρώτο τρίμηνο καταγράφτηκε άνοδος κατά 4,7%. Συνολικά το 2019 οι συναλλαγές έφτασαν στο 4,1 δισ. δολάρια. Η Ελλάδα υπερβαίνει οποιαδήποτε χώρα των Βαλκανίων σε εμπορικές συναλλαγές με τη Ρωσία, και πιστεύουμε ότι υπάρχει περιθώριο για την περαιτέρω διεύρυνση του εμπορίου. Μόλις επιτρέψουν οι συνθήκες, οι διμερείς οικονομικές σχέσεις θα συζητηθούν εις βάθος στο πλαίσιο της 13ης συνόδου της Μεικτής Διυπουργικής Επιτροπής για την Οικονομική, Βιομηχανική, Επιστημονική και Τεχνολογική Συνεργασία, οι συμπρόεδροι της οποίας είναι ο Υπουργός Μεταφορών της Ρωσίας Ευγκένι Ντίτριχ και ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης. Προγραμματίζεται και η συνάντηση μεταξύ των δύο, που έπρεπε να γίνει το Μάρτιο στη Μόσχα.
Προχωρεί η συνεργασία και στον ενεργειακό κλάδο που είναι μείζονος σημασίας και για τις δυο χώρες. Από τον Ιανουάριο η Ελλάδα άρχισε να προμηθεύεται ρωσικό φυσικό αέριο μέσω του καινούργιου αγωγού «Τουρκικό Ρεύμα». Κατά την κοινή παραδοχή με τους Έλληνες εταίρους μας, η λειτουργία της νέας όδευσης συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.
Το 2019 μεταφέραμε στην Ελλάδα 2,413 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Πρόσφατα υπογράφτηκε η 10ετής σύμβαση προμήθειας φυσικού αερίου μεταξύ της Gazprom export LLC και του ελληνικού ομίλου Μυτιληναίος ΑΕ. Αυτό το γεγονός επιβεβαιώνει τη σημασία του ρωσικού φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά. Η Ρωσία είναι έτοιμη να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση για τους ενεργειακούς πόρους και θα παραμείνει διαχρονικά αξιόπιστος προμηθευτής φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου, πετρελαιοειδών, βασικού ενεργειακού εξοπλισμού στην Ελλάδα.
Στην ανθρωπιστική σφαίρα συνεχίζονται, παρά την πανδημία, οι εκδηλώσεις στο πλαίσιο του Έτους Γλώσσας και Λογοτεχνίας Ρωσίας – Ελλάδας το 2019-2020. Είναι τρίτο κατά σειρά κοινό αφιερωματικό έτος: το 2016 είχαμε το Έτος Ρωσίας – Ελλάδας, το 2017-2018 το Έτος Τουρισμού.
Βεβαίως δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στους εορτασμούς των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Η Ρωσία υποστήριξε ενεργά τον αγώνα του ελληνικού λαού για την ελευθερία και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις κρίσιμες στιγμές της Επανάστασης, συμβάλλοντας μέγιστα στην θεμελίωση του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους. Η χώρα μας ήταν μια από τις πρώτες που αναγνώρισαν την ανεξαρτησία της Ελλάδας και προχώρησε αμέσως στην εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο οι δυο Υπουργοί Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόβ και Νίκος Δένδιας κατά τις συνομιλίες τους στη Μόσχα στις 6 Νοεμβρίου 2019 εξέτασαν θετικά την προοπτική να ανακηρυχθεί το 2021 κοινό Έτος Ιστορίας. Θεωρούμε ότι αυτός ο κοινός σχεδιασμός θα συμβάλει με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο στην καλύτερη προβολή της Επετείου στη Ρωσία, αλλά και στην περαιτέρω εμβάθυνση των διμερών σχέσεων στους τομείς του πολιτισμού, της επιστήμης και του τουρισμού. Θα αποτελέσει καλή αφορμή για κοινές ιστορικές έρευνες στα αρχεία, ενδιαφέροντα δημοσιεύματα και στις δύο χώρες. Ήδη ξεκίνησε η εκπόνηση ενός πλούσιου προγράμματος, στο οποίο θα συμπεριληφθούν οι πρωτοβουλίες τόσο στη Ρωσία, όσο και στην Ελλάδα με έμφαση στις εκθέσεις, ημερίδες, αναμνηστικές εκδηλώσεις, συναυλίες κ.λπ.
Πιστεύετε ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει εκ νέου να εργαλειοποιήσει το μεταναστευτικό και προσφυγικό πρόβλημα, όπως έκανε κατά κοινή παραδοχή τον Φεβρουάριο, στον Έβρο και στο Αιγαίο, μετά την εξομάλυνση της κατάστασης με την πανδημία;
Θα ήταν πιο κατάλληλο να απευθύνεται αυτή η ερώτηση στους εκπροσώπους της Τουρκίας. Όσον αφορά τα γεγονότα που αναφέρατε, μπορώ να σας υπενθυμίσω τις εκτιμήσεις του ρωσικού Κέντρου ειρήνευσης των αντιμαχόμενων πλευρών στη Συρία. Το μεταναστευτικό κύμα προς τα ελληνοτουρκικά σύνορα δεν είχε σχέση με τις αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις του συριακού στρατού στο Ιντλίμπ. Τα δυο τρίτα των μεταναστών δεν ήταν καν Σύριοι, αλλά Αφγανοί, Ιρακινοί, πολίτες των αφρικανικών χωρών.
Ζήτημα καίριας σημασίας είναι η επιστροφή προσφύγων στη Συρία όπου η ειρηνική ζωή αποκαθίσταται. Από τον Ιούλιο του 2018, με πρωτοβουλία της Μόσχας και της Δαμασκού, επαναπατρίστηκαν ήδη 600 χιλιάδες άνθρωποι. Πάνω από 1 εκατ. Σύριοι, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων εντός της ΕΕ, εξέφρασαν την επιθυμία τους να επιστρέψουν. Η Ρωσία παρέχει πρακτική υποστήριξη στις προσπάθειες της Κυβέρνησης της Συρίας για την αποκατάσταση της κοινωνικής και οικονομικής ζωής στη χώρα. Η ΕΕ θα μπορούσε να συνεισφέρει σε αυτό το έργο. Εξαιρετικά χρήσιμη θα ήταν οποιαδήποτε ανθρωπιστική βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης και της ανθρωπιστικής αποναρκοθέτησης.
Πώς σχολιάζετε τις τελευταίες εξελίξεις στη Λιβύη; Με ποιον τρόπο μπορεί να διασφαλιστεί το εμπάργκο όπλων στη Λιβύη; Μπορεί να συμβάλει σε αυτό η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ειρήνη»;
Η Ρωσία εφαρμόζει υπεύθυνη πολιτική στο Λιβυκό, σε αντίθεση με ορισμένα άλλα κράτη, οι συνέπειες της εισβολής των οποίων στη Λιβύη ζούμε τώρα, μετά την παραβίαση το 2011 του Ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και όλο το χάος που ακολούθησε.
Προτεραιότητα είναι να τερματιστούν οι εχθροπραξίες και να εντατικοποιηθεί ο διάλογος με τη συμμετοχή όλων των πολιτικών δυνάμεων και κοινωνικών κινημάτων της χώρας. Η Ρωσία διατηρεί επαφές με όλα ανεξαιρέτως τα συγκρουόμενα μέρη, προτρέποντάς τα να υιοθετήσουν μια εποικοδομητική προσέγγιση. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα ο Υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόβ δέχθηκε στη Μόσχα τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης κ. Αχμέντ Μαϊτίγκ.
Σε ό,τι αφορά στην επιχείρηση «Ειρήνη», πρέπει να δούμε πόσο αποτελεσματική θα είναι από την άποψη της συμβολής στην εφαρμογή του εμπάργκο όπλων που επιβλήθηκε στη Λιβύη από τον ΟΗΕ. Δυστυχώς, η προγενέστερη επιχείρηση «Σοφία» δεν είχε ιδιαίτερη επιτυχία σε αυτόν τον τομέα. Έτσι κι αλλιώς, η νέα επιχείρηση πρέπει να είναι απολύτως συμβατή με το Διεθνές Δίκαιο και το νομικό πλαίσιο, όπως αυτό καθορίστηκε από το Ψήφισμα 2292 του ΣΑ του ΟΗΕ, και να επεκτείνεται σε όλο το μήκος των λιβυκών ακτών. Ευελπιστούμε ότι οι δυτικές χώρες θα ασχοληθούν και με το πρόβλημα μεταφοράς στη Λιβύη από το Ιντλίμπ της Συρίας τρομοκρατών, όπλων και στρατιωτικών «συμβούλων».
Γενικώς, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας είναι ύψιστη προτεραιότητα της χώρας μας. Εφιστούμε την προσοχή της παγκόσμιας κοινότητας στην απειλή αυτή και καλούμε τους εταίρους μας να αυξήσουν τις προσπάθειές τους για την εξόντωση των διεθνών τρομοκρατικών οργανώσεων, οι οποίες είναι στη λίστα του ΣΑ του ΟΗΕ, όπως αυτές που δρουν στη Λιβύη. Οι αντιτρομοκρατικές δραστηριότητες της Ρωσίας έφεραν απτά αποτελέσματα όσο στο δικό της έδαφος, τόσο και στο εξωτερικό, π.χ. στη Συρία.
Ποια είναι η θέση της Μόσχας για τα μνημόνια Άγκυρας-κυβέρνησης Σάρατζ; Στις συζητήσεις που έχει η Ρωσία με την Τουρκία θέτει και το ζήτημα της ακύρωσής τους και ότι δρουν αποσταθεροποιητικά στην περιοχή; Οι διαφορετικές θέσεις της Ρωσίας με την Τουρκία στη Λιβύη και τη Συρία μπορούν να επηρεάσουν τις διμερείς τους σχέσεις;
Γνωρίζουμε πολύ καλά τη θέση της Ελλάδας για τα μνημόνια και είμαστε σε στενή επικοινωνία με την Αθήνα για το εν λόγω θέμα, ακόμα και σε επίπεδο των Υπουργών Εξωτερικών μας. Επιπλέον, θεωρούμε ότι η Ελλάδα ως χώρα της Μεσογείου, η οποία αντιμετωπίζει άμεσα τις αρνητικές συνέπειες της λιβυκής κρίσης, δικαιούται να συμμετέχει πλήρως στις πολυμερείς προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης στη Λιβύη.
Η Ρωσία εγκαίρως κάλεσε τα μέρη των μνημονίων να επιδείξουν πολιτική σύνεση και να αποφύγουν βήματα που μπορούν να οξύνουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση στη Λιβύη και τη Μεσόγειο. Δώσαμε προσοχή στην αντίδραση και τις εκτιμήσεις της Ελλάδος, της Κύπρου, καθώς και της Αιγύπτου ότι το μνημόνιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δεν συνάδει με τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας και καταπατεί τα δικά τους συμφέροντα.
Όσο για τις σχέσεις μας με την Τουρκία, αυτές είναι εποικοδομητικές και αναπτύσσονται δυναμικά. Οι επαφές με την Άγκυρα περιλαμβάνουν και τα θέματα της διευθέτησης των οξέων περιφερειακών κρίσεων. Συνεργαζόμαστε ενεργά στο πλαίσιο της Διαδικασίας Αστανά – του πλέον αποτελεσματικού μηχανισμού που επέτρεψε να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στη Συρία και να ξεκινήσει ο ενδοσυριακός πολιτικός διάλογος. Οι Ρώσοι και οι Τούρκοι στρατιωτικοί πραγματοποιούν τακτικές κοινές περιπολίες στη ζώνη αποκλιμάκωσης στο Ιντλίμπ της Συρίας, κάτι που εξασφάλισε τη σημαντική μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων στην περιοχή.
Η ΕΕ καταδίκασε πρόσφατα τις τουρκικές παραβιάσεις στα χωρικά ύδατα και στον εθνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας, καθώς και τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου. Πώς βλέπει η Ρωσία την κλιμάκωση της τουρκικής έντασης στο Αιγαίο, αλλά και την παραβίαση της κυπριακής ΑΟΖ; Θεωρείτε ότι οι παράνομες εξορυκτικές ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ δυσκολεύουν το έδαφος για την επανεκκίνηση του διαλόγου για την επίλυση του Κυπριακού;
Ο μοναδικός φάρος για μας εδώ είναι το Διεθνές Δίκαιο. Η αιγιαλίτιδα ζώνη, η υφαλοκρηπίδα, η ΑΟΖ των νησιών, η απαγόρευση της απειλής ή χρήσης βίας είναι αυτονόητα πράγματα. Όποιος ενδιαφέρεται για το αντίστοιχο νομικό πλαίσιο, αρκεί να διαβάσει τη Συνθήκη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας 1982, π.χ. άρθρο 121 για τα νησιά. Εν τω μεταξύ, η Ρωσία, σε αντίθεση με κάποιους άλλους, είναι μέρος της Συνθήκης, την εφαρμόζει πιστά και την θεωρεί ακρογωνιαίο λίθο του καθεστώτος των θαλασσών.
Ταυτόχρονα δεν νομίζω ότι οι τρίτες χώρες μπορούν να επιβάλουν τον εαυτό τους ως «διαμεσολαβητές» στο εν λόγω ζήτημα χωρίς την επιθυμία των άμεσα ενδιαφερόμενων μερών, είτε να εμπλέκονται εν απουσία της εντολής του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Για τη δίκαια επίλυση τέτοιων προβλημάτων προβλέπονται συγκεκριμένες νομικές διαδικασίες και ανάλογοι μηχανισμοί.
Όσο σ’ αυτό το ζήτημα, τόσο και στο θέμα της ΑΟΖ της Κύπρου πάντα κάνουμε έμφαση στην ανάγκη αυστηρής τήρησης του Διεθνούς Δικαίου, αποφυγής προκλητικών ενεργειών, καθώς και στην επίλυση οποιωνδήποτε προβλημάτων με ειρηνικά μέσα.
Όσον αφορά στο Κυπριακό, η θέση της Ρωσίας είναι συνεπής και αμετάβλητη. Θα υποστηρίξουμε οποιαδήποτε λύση που θα γίνει αποδεκτή από τις ίδιες τις κυπριακές κοινότητες και θα βασίζεται στα αντίστοιχα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Οι δυο κοινότητες γνωρίζουν καλύτερα απ’ όλους την κατάσταση και θα αποφασίσουν μόνοι τους για την κατάλληλη στιγμή για την επανεκκίνηση του διαλόγου. Δεν χρειάζονται έξωθεν συμβουλές και υπαγορεύσεις, ούτε έτοιμες συνταγές λύσης.
Πηγή: ΑΠΕ
Η Τουρκία αμφισβητεί ευθέως την υφαλοκρηπίδα στο Καστελόριζο
Άμεση και προκλητική ήταν η αντίδραση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, μετά τις ανακοινώσεις του υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, ότι η Ελλάδα με την Αίγυπτο επιταχύνουν τις διαδικασίες για τον καθορισμό της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών.
«Η συμφωνία με τη Λιβύη συντάσσεται με το διεθνές δίκαιο», αναφέρει η ανακοίνωση της Άγκυρας, όπως μετέδωσε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Open Tv η ανταποκρίτριά του, Μαρία Ζαχαράκη.
Ουσιαστικά, η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ απαντά στην Ελλάδα και στην Αίγυπτο, μετά τη σημερινή συνάντηση στο Κάιρο του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Σάμεχ Σούκρι, οι οποίοι επανέλαβαν την κοινή τους άποψη ότι τα μνημόνια που υπέγραψαν η Τουρκία και η Λιβύη στερούνται νομικής βάσης.
Αναλυτικά η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ αναφέρει:
«Με τη συμφωνία που υπεγράφη με τη Λιβύη οριοθετείται τμήμα των δυτικών συνόρων των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το μνημόνιο είναι σύμφωνο με τις δικαστικές αποφάσεις που θεσπίζουν τη διεθνή νομολογία και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών άρθρων της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας.
Όλα τα μέρη γνωρίζουν ουσιαστικά ότι τα νησιά δεν μπορούν να επηρεάσουν την παράκτια προβολή της Τουρκίας, της χώρας με τη μακρύτερη ακτογραμμή στην Ανατολική Μεσόγειο, τα νησιά που βρίσκονται στην αντίθετη πλευρά της διάμεσης γραμμής μεταξύ δύο ηπειρωτικών περιοχών δεν μπορούν να δημιουργήσουν περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας πέρα από τα χωρικά ύδατά τους και ότι η διαδρομή και η κατεύθυνση των ακτών θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Στην πραγματικότητα, πριν από την υπογραφή της εν λόγω συμφωνίας, η Τουρκία έχει επανειλημμένα προσκαλέσει όλα τα μέρη στις διαπραγματεύσεις για μια συναίνεση που θα βασίζεται στην ισότητα και παραμένει έτοιμη για διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, αντί να προχωρήσουν σε διαπραγματεύσεις για να ανταποκριθούν στο διεθνές δίκαιο της Τουρκίας και στην προσέγγιση που βασίζεται στη δικαιοσύνη, τα άλλα μέρη προτίμησαν να λάβουν μονομερή μέτρα και να προσπαθήσουν να μεταβιβάσουν την ευθύνη στην Τουρκία. Οι μαξιμαλιστικές και ασυμβίβαστες ελληνικές και ελληνοκυπριακές αξιώσεις είναι πέρα από κάθε λογική, ενώ για παράδειγμα το Καστελόριζο, ένα μικρό νησί που βρίσκεται απέναντι από την ηπειρωτική Τουρκία, υποτίθεται ότι παράγει μια περιοχή θαλάσσιας δικαιοδοσίας τετραπλάσια από την επιφάνεια του. Αυτό, είχε ως αποτέλεσμα η Αίγυπτος να χάσει έκταση 40.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Μέσα από αυτή τη συμφωνία με τη Λιβύη, οι δύο χώρες έχουν σαφώς εκδηλώσει την πρόθεσή τους να μην επιτρέψουν κανένα τετελεσμένο γεγονός».