Υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών: Με δύο αρνητικές απαντήσεις από ασφαλιστικές εξαιρούνται της υποχρέωσης
Οι εξαιρέσεις της υποχρεωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών κρίθηκαν αναγκαίες για μια σειρά από λόγους και κυρίως γιατί επιβάρυναν επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να επιβιώσουν.
Ειδικότερα, με Κοινή Υπουργική Απόφαση που εξέδωσαν τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ρυθμίζονται όλα τα ζητήματα που αφορούν την υποχρέωση ασφάλισης επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών, η οποία τέθηκε σε ισχύει από την 1η Ιουνίου 2025.
Με το άρθρο 5 του ν. 5116/2024, που ψηφίσθηκε την 1η Ιουλίου 2024, προβλέφθηκε η υποχρέωση ασφάλισης των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού επιχειρήσεων, τουλάχιστον σε ποσοστό 70% του συνολικού ενεργητικού τους, για τους κινδύνους της δασικής πυρκαγιάς, πλημμυρών και σεισμού.
Η ΚΥΑ προβλέπει τα εξής:
Α) Στο πεδίο εφαρμογής εμπίπτουν επιχειρήσεις, των οποίων τα ετήσια ακαθάριστα έσοδα υπερβαίνουν το ποσό των 500.000 ευρώ.
Β) Από την υποχρεωτική ασφάλιση, εξαιρούνται:
α) το Δημόσιο, οι φορείς του δημοσίου τομέα και η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Α.Ε.,
β) οι αυθαίρετες κατασκευές που αποκλείονται από την κρατική αρωγή,
γ) τα πλοία, τα τρένα, τα εναέρια και εν γένει μεταφορικά μέσα που εντάσσονται στην έννοια του εξοπλισμού,
δ) οι πάσης φύσεως εναέριες, υπόγειες και υποθαλάσσιες υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των ορυχείων,
ε) αγροτικές καλλιέργειες, φυτική παραγωγή, ιχθυοκαλλιέργειες και ζωικό κεφάλαιο και
στ) οι νεοσύστατες επιχειρήσεις που δεν έχουν ακόμα δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις.
Γ) Επιπλέον, προβλέπεται η διαδικασία εξαίρεσης για όσες επιχειρήσεις δεν μπορούν να ασφαλιστούν, για ορισμένους ή όλους τους κινδύνους και για ορισμένα ή όλα τα στοιχεία του ενεργητικού τους.
Ύστερα από τη λήψη δύο αρνητικών απαντήσεων σε αιτήματα ασφάλισης από διαφορετικές ασφαλιστικές εταιρείες, οι εν λόγω επιχειρήσεις εξαιρούνται από την υποχρέωση ασφάλισης για περίοδο δύο ετών. Αν μετά την πάροδο αυτού του χρονικού διαστήματος, λάβουν εκ νέου δύο αρνητικές απαντήσεις από ισάριθμες ασφαλιστικές εταιρείες, η εξαίρεσή τους από την υποχρέωση ασφάλισης για φυσικές καταστροφές καθίσταται μόνιμη.
Δ) Στις επιχειρήσεις που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις της ΚΥΑ επιβάλλεται από την Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς (ΔΙΜΕΑ) αυτοτελές διοικητικό πρόστιμο ύψους δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.
Η υπόχρεη επιχείρηση οφείλει, εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της πράξης επιβολής του προστίμου, να ασφαλιστεί, διαφορετικά το πρόστιμο διπλασιάζεται.
Η αντίδραση του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά
Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς χαιρετίζει την έκδοση της κοινής υπουργικής απόφασης για την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών, η οποία περιλαμβάνει -για πρώτη φορά- ρητή πρόβλεψη εξαίρεσης από την υποχρέωση ασφάλισης για όσες επιχειρήσεις αποδεδειγμένα λαμβάνουν αρνητικές απαντήσεις από δύο ασφαλιστικές εταιρείες.
Η δυνατότητα μόνιμης εξαίρεσης μετά από δύο διαδοχικά απορριπτικά αιτήματα, όπως αναφέρει η ανακοίνωση, δίνει ανάσα σε εκατοντάδες επιχειρήσεις που, είτε λειτουργούν σε κτήρια παλαιότητας (ιδίως προ του 1960), είτε βρίσκονται σε περιοχές ή κλάδους που χαρακτηρίζονται από τις ασφαλιστικές ως «υψηλού κινδύνου». Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα:
Δεν δόθηκε η δυνατότητα εναλλακτικής συμμόρφωσης μέσω υπεύθυνης δήλωσης, με την οποία ο επιχειρηματίας θα μπορούσε να παραιτηθεί από το δικαίωμα κρατικής αποζημίωσης, χωρίς όμως να τιμωρείται. Το αίτημα για επιλογή «αυτοαποκλεισμού» με υπεύθυνη δήλωση παραμένει ανεκπλήρωτο, παρότι αποτελεί πρακτική άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Η επιβολή υψηλού διοικητικού προστίμου 10.000 ευρώ στις επιχειρήσεις και μάλιστα ο διπλασιασμός σε περίπτωση μη τακτοποίησης εντός 30 ημερών, δημιουργεί οικονομική πίεση και πλήττει την μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.
Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς ζητεί από την Πολιτεία να επανεξετάσει το πλαίσιο των διοικητικών προστίμων και να υπάρξει πρόβλεψη για υπεύθυνη δήλωση απαλλαγής από την κρατική αρωγή, ως μέσο συμμόρφωσης, χωρίς ποινές.
«Η Πολιτεία οφείλει να προστατεύει την επιχειρηματικότητα, αλλά και να αναγνωρίζει τα όρια της πραγματικότητας. Η ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών είναι αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να γίνει τιμωρητική υποχρέωση για όσους δεν έχουν την δυνατότητα να την υλοποιήσουν» υπογραμμίζει ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς.
«BUSINESS ADVANCED» & «BUSINESS PROTECT»: Νέα Προγράμματα της ΕΥΡΩΠΗ Ασφαλιστική για την Υποχρεωτική Ασφάλιση των Επιχειρήσεων
Η ΕΥΡΩΠΗ Ασφαλιστική, μέλος του Ομίλου INTRACOM, ανακοινώνει την αναβάθμιση των προγραμμάτων ασφάλισης επιχειρήσεων «BUSINESS ADVANCED» και «BUSINESS PROTECT» με στόχο την παροχή ολοκληρωμένων λύσεων ενόψει της επέκτασης της υποχρεωτικής ασφάλισης των επιχειρήσεων έναντι των φυσικών καταστροφών.
Ειδικότερα από την 1η Ιουνίου 2025 και σύμφωνα με τα άρθρα 25 και 136 του Νόμου 5162/2024 (που τροποποιεί το άρθρο 5 του Ν. 5116/2024), η υποχρεωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών επεκτείνεται σε όλες τις επιχειρήσεις με ετήσια ακαθάριστα έσοδα άνω των 500.000€ διευρύνοντας σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της υποχρεωτικότητας σε πλήθος μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Επισημαίνεται ότι η υποχρεωτική ασφάλιση φυσικών καταστροφών καλύπτει κατ’ ελάχιστον τους κινδύνους Δασικής Πυρκαγιάς, Πλημμύρας και Σεισμού, αφορά δε τις υλικές ζημιές σε ιδιόκτητες κτιριακές εγκαταστάσεις και σε λοιπά στοιχεία ενεργητικού της επιχείρησης (όπως εξοπλισμός, πρώτες ύλες, εμπορεύματα κ.λπ.), για τουλάχιστον το 70% της συνολικής τους αξίας.
Επισημαίνεται ότι η μη συμμόρφωση επιφέρει πρόστιμο 10.000€, το οποίο διπλασιάζεται αν δεν υπάρξει συμμόρφωση εντός 30 ημερών ενώ παράλληλα εξαιρεί την επιχείρηση από κάθε μορφή κρατικής αρωγής.
Ανταποκρινόμενη στις νέες ρυθμίσεις η ΕΥΡΩΠΗ Ασφαλιστική αναβάθμισε τα προγράμματα ασφάλισης επιχειρήσεων «BUSINESS ADVANCED» και «BUSINESS PROTECT», συμπεριλαμβάνοντας στις παροχές των προγραμμάτων τις υποχρεωτικές καλύψεις έναντι φυσικών καταστροφών.
Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥΡΩΠΗ Ασφαλιστική, κ. Νίκος Μακρόπουλος, αναφερόμενος στα νέα προγράμματα ασφάλισης επιχειρήσεων BUSINESS PROTECT και BUSINESS ADVANCED τόνισε:
«Ο νέος νόμος δημιουργεί σημαντικές προοπτικές για την προστασία και ανάπτυξη των επιχειρήσεων στην Ελλάδα καθώς πάνω από 56.000 επιχειρήσεις της χώρας έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών που υπερβαίνει τα 500.000 ευρώ. Πιστεύουμε δε ότι η υποχρέωση αυτή αποτελεί μεγάλη ευκαιρία για τις επιχειρήσεις να θωρακίσουν το μέλλον τους απέναντι σε απρόβλεπτα γεγονότα, διασφαλίζοντας έναντι φυσικών καταστροφών την επιχείρησή τους και συμβάλλοντας στην ευρύτερη ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Στην ΕΥΡΩΠΗ Ασφαλιστική συνεχίζουμε να εργαζόμαστε με αφοσίωση για την παροχή καινοτόμων και αξιόπιστων ασφαλιστικών λύσεων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της αγοράς και είμαστε πεπεισμένοι ότι τα νέα προγράμματα ασφάλισης περιουσίας BUSINESS PROTECT και BUSINESS ADVANCED θα συμβάλλουν σημαντικά στην περαιτέρω επιτυχημένη πορεία της Εταιρείας μας».
Παράταση στην υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων για φυσικές καταστροφές ζητούν και οι βιοτέχνες
Την επανεξέταση του πλαισίου ασφάλισης των επιχειρήσεων για φυσικές καταστροφές και ταυτόχρονα την παράταση εφαρμογής του μέτρου και της επιβολής προστίμων ζητάει ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας (ΒΕΑ), Κωνσταντίνος Δαμίγος, με επιστολή του προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη.
Σε ανακοίνωσή του, το Επιμελητήριο αναφέρει ότι δεν είναι αντίθετο με το «πνεύμα» του άρθρου 5 του Ν. 5116/2024, ωστόσο εκφράζει ανησυχίες, αναφορικά με το κατά πόσον ο τρόπος κοστολόγησης σε συνδυασμό με το επίπεδο ευθύνης επιβαρύνουν οικονομικά τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις-μέλη του.
Σύμφωνα με το ΒΕΑ, η ασφάλιση των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων επιβαρύνει υπέρογκα το λειτουργικό κόστος τους και οι περισσότεροι επιχειρηματίες αδυνατούν να το καλύψουν.
«Παρατηρούμε, ότι ο κύριος στόχος του νόμου αφορά στην προστασία μεγάλων επιχειρήσεων για την ανάληψη κινδύνων που σχετίζονται με καταστροφικά φυσικά φαινόμενα και ενδεχομένως και κάποιων μεσαίων επιχειρήσεων, επιβαρύνοντας για άλλη μια φορά τις μικρές, οικογενειακές επιχειρήσεις, για τις οποίες η αύξηση του κόστους ασφάλισης και οι όροι θα είναι μη βιώσιμοι, ειδικά σε περιοχές με υψηλό βαθμό φυσικού κινδύνου.
Επίσης, δίνεται η δυνατότητα στις ασφαλιστικές εταιρείες να αναπτύξουν προϊόντα με εξειδικευμένες καλύψεις, ενώ παράλληλα θέτει το πλαίσιο για το μέγεθος των ασφαλιστικών ποσών, τις εισφορές και τους όρους αποζημίωσης.
Για τον λόγο αυτόν, θα πρέπει οι ασφαλιστικές εταιρείες να υποχρεούνται αφενός μεν σε αναλογικότερα ασφάλιστρα, αφετέρου δε σε εξισορρόπηση του κόστους με την παροχή επαρκούς κάλυψης», σημειώνει στην επιστολή του το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας.
Ο κ. Δαμίγος επισημαίνει την ανάγκη για:
– Άμεση παράταση της έναρξης ισχύος και της έναρξης εφαρμογής επιβολής των διοικητικών προστίμων.
– Θέσπιση κινήτρων (φορολογικών-ασφαλιστικών, κ.ά.) σε όσες επιχειρήσεις εκπληρώσουν αυτήν την απαίτηση.
– Εναρμόνιση των αναγκών των επιχειρήσεων με τις τεχνικές και οικονομικές απαιτήσεις του συστήματος, σε συνάρτηση με τα κρατικά μέτρα διαχείρισης κινδύνων.
– Θέσπιση τριμερούς διαλόγου, μεταξύ διοικήσεως-ασφαλιστικών εταιρειών-επιχειρήσεων, για τη δημιουργία και υιοθέτηση ελκυστικών και ευέλικτων προγραμμάτων ασφάλισης, στο πλαίσιο εκπλήρωσης του νόμου.
Υπενθυμίζεται ότι από την 1η Ιουνίου 2025 όλες οι επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών άνω των 500.000 ευρώ θα πρέπει να διαθέτουν ασφαλιστήριο συμβόλαιο που να καλύπτει ζημιές στις ιδιόκτητες κτηριακές εγκαταστάσεις από φυσικές καταστροφές σε ποσοστό τουλάχιστον 70% της αξίας των περιουσιακών στοιχείων τους.
Ο νόμος διευκρινίζει ότι όπου φυσική καταστροφή εννοούνται δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες και σεισμοί, που μπορούν να προκαλέσουν φθορές ή ολικές καταστροφές στις εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, τις πρώτες ύλες, τα εμπορεύματα, μέσα παραγωγής ή και οχήματα επαγγελματικής χρήσης και αποθηκευμένα προϊόντα της επιχείρησης. Σε περίπτωση μη τήρησης του νόμου, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 10.000 ευρώ, με διπλασιασμό του σε βάθος χρόνου, αν οι επιχειρηματίες δεν συμμορφωθούν.
ΕΑΕΕ: Ζητεί επέκταση της υποχρεωτικής ασφάλισης για επιχειρήσεις
Να επεκταθεί, σταδιακά, η υποχρεωτική ασφάλιση για επιχειρήσεις με τζίρο 1 εκατ. ευρώ και 0,5 εκατ. ευρώ, το 2026 και το 2027, αντίστοιχα, πρότεινε η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος στο κείμενο παρατηρήσεων που έστειλε στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το σχέδιο νόμου «Ιδιωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών, κρατική αρωγή και προστασία, στεγαστική συνδρομή».
Οι παρατηρήσεις αφορούν, κυρίως, στην υποχρέωση ασφάλισης για τις επιχειρήσεις με ετήσια ακαθάριστα έσοδα άνω των 2 εκ. ευρώ, από 1η Ιανουαρίου 2025, για πυρκαγιά από φυσικά αίτια, πλημμύρα και σεισμό. Παρατηρήσεις υπάρχουν και για τη σύσταση και λειτουργία Εθνικού Παρατηρητικού Ιδιωτικής Ασφάλισης.
Επιγραμματικά, η Ένωση ζητεί:
* Τη σταδιακή μείωση του ορίου των ακαθαρίστων εσόδων σε 1 εκ. και 0,5 εκ. το 2026 και 2027 αντίστοιχα.
* Την αντικατάσταση του όρου της «πυρκαγιάς από φυσικά αίτια» με τον ορθότερο ορισμό «δασική πυρκαγιά».
* Την προσθήκη των κινδύνων: θύελλα, καταιγίδα, χιόνι, χαλάζι, που επίσης σχετίζονται με τις φυσικές καταστροφές και την κλιματική αλλαγή.
* Τη διαγραφή του αναφερόμενου ποσοστού 70% (ως κατ’ ελάχιστον επιβαλλόμενη κάλυψη) από την διάταξη του νόμου και την ρύθμιση της κάλυψης με συμφωνία ασφαλισμένου – ασφαλιστή είτε σε μεταγενέστερο στάδιο, με την έκδοση της εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 45.
* την καθιέρωση ισχυρού ελέγχου της ασφάλισης των επιχειρήσεων, αντί της ύπαρξης ή αύξησης ενδεχομένως του προστίμου,
Τέλος, υπογραμμίζεται η σημασία του Συμβουλίου Ιδιωτικής Ασφάλισης έναντι Φυσικών Καταστροφών για την υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου νομοθετικού πλαισίου για την κάλυψη των επιχειρήσεων από τις φυσικές καταστροφές και για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου.
Προτάσεις του ΕΕΑ στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου για την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων
Βελτιωτική πρόταση που αποσκοπεί στην καλύτερη, πληρέστερη και πιο αντικειμενική κατάρτιση του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ιδιωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών, κρατική αρωγή και προστασία, στεγαστική συνδρομή» κατέθεσε το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών.
Η παρέμβαση του ΕΕΑ, την οποία υπογράφει ο πρόεδρος κ. Ι. Χατζηθεοδοσίου και καταρτίστηκε με την συμβολή του Γενικού Γραμματέα του ΕΕΑ και προέδρου της Επιτροπής Ασφαλιστικής Διαμεσολάβησης κ. Δ. Γαβαλάκη, στάλθηκε στον αρμόδιο Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Βασίλειο Κικίλια και τους Υφυπουργούς Χρήστο Τριαντόπουλο και Ευάγγελο Τουρνά.
Ταυτόχρονα αναρτήθηκε και στα σχόλια της δημόσιας διαβούλευσης προσδιορίζοντας τέσσερα σημεία τα οποία θα πρέπει να υιοθετηθούν από την κυβέρνηση, καθώς θα συμβάλλουν στην καλύτερη εφαρμογή του σ/ν, θα προσφέρουν στην αποτελεσματικότητα των όσων ο νομοθέτης ορίζει και θα αποδώσουν μια πιο πραγματική εικόνα στην λειτουργικότητα της πρόθεσης της κυβέρνησης για την κάλυψη των επιχειρήσεων από τις φυσικές καταστροφές.
Ειδικότερα το ΕΕΑ προτείνει τα εξής:
1. Θεωρείται απαραίτητη η συμμετοχή εκπροσώπου του Κλάδου των Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών στο Συμβούλιο Ιδιωτικής Ασφάλισης έναντι Φυσικών Καταστροφών καθώς αυτό δεν έχει προβλεφθεί και θεωρείται ουσιώδης παράλειψη.
2. Να διαμορφωθεί στο ένα εκατομμύριο ευρώ (1 εκατ. ευρώ) το όριο για την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων αντί των 2 εκατ ευρώ που θεσπίζει το σ/ν. Και αυτό διότι με την μείωση του ορίου θα καλυφθεί μεγαλύτερο ποσοστό επιχειρήσεων, οι οποίες θα πρέπει να λάβουν την σχετική μέριμνα ασφάλισης, περιορίζοντας έτσι σημαντικά το ποσοστό των επιχειρήσεων, που δεν θα είναι υποχρεωμένες για ασφάλιση έναντι πυρκαγιάς από φυσικά αίτια, πλημμύρας και σεισμού.
3. Όσον αφορά το ποσοστό κάλυψης των ασφαλισμένων επιχειρήσεων που το σ/ν αναφέρεται σε “ποσοστό τουλάχιστον εβδομήντα τοις εκατό (70%) της αξίας του συνόλου του ενεργητικού” θεωρούμε ορθότερο το ποσοστό αυτό να προσδιοριστεί κατόπιν διαβουλεύσεων με τους αρμόδιους φορείς σε σχετική Υπουργική Απόφαση, προκειμένου να αποφευχθούν φαινόμενα υποασφάλισης ή και υπερασφάλισης. Έτσι θα επιτευχθεί ορθότερη κάλυψη στον κίνδυνο από υλικές ζημιές που θα προκληθούν στις ιδιόκτητες κτιριακές εγκαταστάσεις, καθώς και σε λοιπά στοιχεία ενεργητικού της επιχείρησης, όπως τον εξοπλισμό, τις πρώτες ύλες, τα εμπορεύματα, τα φορτηγά αυτοκίνητα και αυτοκίνητα επαγγελματικής χρήσης, τα μέσα παραγωγής και τα αποθηκευμένα προϊόντα.
4. Είναι κρίσιμο να υπάρχει στο Συμβούλιο Ιδιωτικής Ασφάλισης έναντι Φυσικών Καταστροφών και παρουσία ενός ισχυρού θεσμικού κεντρικού φορέα όπως η Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος. Η παρουσία εκπροσώπου της θα εισφέρει σημαντικά στην εκπλήρωση των σκοπών του εν λόγω Παρατηρητηρίου μεταφέροντας τις απόψεις και τα ζητήματα τόσο των επιχειρήσεων, όσο και ασφαλιστικών διαμεσολαβητών.
Μέσω της παρέμβασής του το ΕΕΑ επιβεβαιώνει την σταθερή του θέση να βρίσκεται κοντά στην αγορά, τις επιχειρήσεις και τα επαγγέλματα και ταυτόχρονα να αποτελεί και «γέφυρα» μεταξύ των κυβερνητικών φορέων και των Μελών του, δηλαδή των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, μεταφέροντας καίρια και ουσιώδη πρακτικά ζητήματα, που απασχολούν τους επιχειρηματίες, ασκώντας ουσιώδεις παρεμβάσεις, προτείνοντας λύσεις, υποδεικνύοντας τυχόν προβληματικές επί σχεδίων νόμων και μεταρρυθμίσεων, με μοναδικό στόχο την πρόληψη και την έναρξη έγκαιρου διαλόγου προς αποφυγή μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θα δυσχεράνουν τόσο τη λειτουργία των επιχειρήσεων όσο και το έργο της Πολιτείας.