Κ. Μητσοτάκης: Δεν θα αφήσουμε να περάσουν στον καταναλωτή οι υπερβολικές αυξήσεις στις τιμές του ρεύματος
Στον νέο θεσμό των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων, στην ακρίβεια, τη Διεθνή Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα στη οποία συμμετείχε στα μέσα της προηγούμενης εβδομάδος στο Αζερμπαιτζάν, αλλά και στα διδάγματα από την 51η επέτειο της εξεγερσης του Πολυτεχνείου αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον εβδομαδιαίο απολογισμό του κυβερνητικού έργου:
Ακολουθεί ολόκληρη η ανάρτηση του πρωθυπουργού
«Καλημέρα σε όλες και όλους.
Η σημερινή ανασκόπηση συμπίπτει με τις τιμητικές εκδηλώσεις για την 51η επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, μια σημαντική σελίδα της σύγχρονης Ιστορίας μας και καταλύτη της εξέλιξής της. Ο Νοέμβρης του ’73, μέσα από τη διαρκή ανανέωση του αιτήματος για “Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία”, συνεχίζει να μας εμπνέει και να μας ωθεί να αγωνιζόμαστε για μια Ελλάδα ακόμα πιο σύγχρονη και ισχυρή. Μια Ελλάδα που αναπτύσσεται προς όφελος όλων των πολιτών της. Η Δημοκρατία μας ρίζωσε και προόδευσε όσο ποτέ τα τελευταία πενήντα χρόνια, ξεπερνώντας σκληρές δοκιμασίες, με πιο πρόσφατη την υπερδεκαετή οικονομική κρίση. Ωστόσο σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση. Προκλήσεις που διευρύνουν παλιές και δημιουργούν νέες ανισότητες σε όλο τον κόσμο, καθιστώντας πιο επιτακτικό το εύλογο αίτημα των κοινωνιών για προστασία των δικαιωμάτων τους και ταχύτερη ικανοποίηση των αναγκών τους από τις κυβερνήσεις τους. Όσο πιο σύνθετα όμως είναι τα προβλήματα, τόσο περισσότερη συνεννόηση χρειάζεται από τις πολιτικές δυνάμεις για τις απαιτούμενες λύσεις. Αυτό άλλωστε δίδαξε το Πολυτεχνείο: ενότητα και αλληλεγγύη απέναντι στον κοινό εχθρό. Τότε ήταν η δικτατορία, σήμερα οι ραγδαίες αλλαγές στον πλανήτη μας, οι μεγάλες και επάλληλες κρίσεις που κλονίζουν το αίσθημα ασφάλειας των κοινωνιών. Ο ελάχιστος κοινός παρονομαστής των επιδιώξεων μας -παρά τις επιμέρους διαφορές μας- είναι να υλοποιούνται πολιτικές που δεν αφήνουν κανέναν πίσω. Για αυτό εργαζόμαστε, και αυτό είναι κάτι προκύπτει και από τη σημερινή ανασκόπηση στην οποία περνώ αμέσως, αρχής γενομένης από τον τομέα της δημόσιας υγείας.
Το είπαμε και το κάνουμε. Από τις 28 Νοεμβρίου ξεκινούν τα δωρεάν απογευματινά χειρουργεία, με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για συνολικά 37.000 επεμβάσεις χωρίς καμία επιβάρυνση των συμπολιτών μας, με την προτεραιότητα να δίνεται σε εκείνους που περίμεναν μεγαλύτερο διάστημα για να μπουν σε χειρουργείο. Στόχος, μέσα από την παράλληλη ψηφιοποίηση και κεντρική παρακολούθηση της λίστας χειρουργείων, είναι έως το 2026 να μην σημειώνεται καθυστέρηση άνω των 4 μηνών σε κανένα χειρουργείο του ΕΣΥ.
Κομβικής σημασίας για την ενδυνάμωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και την αναβάθμιση του ΕΣΥ είναι το νομοσχέδιο για την αναμόρφωση του θεσμού του Προσωπικού Γιατρού που ψηφίστηκε αυτήν την εβδομάδα στη Βουλή. Στόχος μας είναι κάθε πολίτης να έχει τον δικό του Προσωπικό Γιατρό, ο οποίος θα φροντίζει για την υγεία του συνολικά, από την πρόληψη μέχρι την παραπομπή σε άλλους γιατρούς, θα ενημερώνει και θα παρακολουθεί τον ψηφιακό φάκελο του ασθενούς, που σύντομα θα έχουμε όλοι. Θεσμοθετούμε, ακόμα, τον Προσωπικό Παιδίατρο, όπου σε πρώτη φάση 530.000 παιδιά θα έχουν για πρώτη φορά δωρεάν πρόσβαση. Για πρώτη φορά, επίσης, δίνονται οικονομικά κίνητρα (40.000 ευρώ εφάπαξ σε επίπεδο μικτών απολαβών) στους νέους γιατρούς που θα επιλέξουν μέσα στο 2025 να εκπαιδευτούν στις ειδικότητες της Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής ή της Εσωτερικής Παθολογίας, τις ειδικότητες δηλαδή που “στελεχώνουν” τον Προσωπικό Γιατρό. Θέλω να αναφέρω εδώ πως, τα δύο προηγούμενα χρόνια καταφέραμε να εγγράψουμε στον θεσμό αυτό περίπου 5 εκ. πολίτες. Όμως το 44% των ασφαλισμένων δεν εντάχθηκαν στο σύστημα και αυτό γιατί δεν έχουμε γιατρούς των ειδικοτήτων που μπορούν να υπηρετήσουν ως Προσωπικοί Γιατροί. Αυτό ακριβώς πάμε να ανατρέψουμε με τα οικονομικά κίνητρα που δίνουμε. Τέλος, πολύ σημαντική είναι και η ίδρυση 8 Πανεπιστημιακών Κέντρων Υγείας, ένα σε κάθε Ιατρική Σχολή ή Τμήμα της χώρας, όπου θα υπηρετούν μέλη ΔΕΠ. Στα Κέντρα αυτά θα λειτουργούν Σταθμοί Τηλεϊατρικής, ενώ μέσω του Δικτύου Τηλεϊατρικής θα δημιουργηθούν 3.500 σημεία κατ’ οίκον νοσηλείας σε όλη τη χώρα. Έτσι, ανεξάρτητα από το που ζει κανείς, θα έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Αναβάθμιση των δομών υγείας με 650 εκ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, αύξηση του προσωπικού (την τελευταία 5ετία έχουν προσληφθεί 30.000 γιατροί, νοσηλευτές και διοικητικά στελέχη) και σταθερή βελτίωση των αποδοχών (πέρυσι αυξήθηκαν κατά 10%) συμπληρώνουν το σχέδιό μας για την οικοδόμηση του νέου ΕΣΥ. Είναι ένα έργο εν εξελίξει, τα αποτελέσματα του οποίου θα γίνονται ορατά μέρα με τη μέρα. Δεν πανηγυρίζουμε, ούτε παραγνωρίζουμε τα προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι ναι, προσπαθούμε. Και θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε, ακόμα και αν το έργο αυτό υποτιμάται ή ακόμα και αν μηδενίζεται από την αντιπολίτευση και μάλιστα από το κόμμα που διεκδικεί την πατρότητα του ΕΣΥ. Το ΕΣΥ δεν αλλάζει με λόγια, αλλάζει με πράξεις.
Όπως σας είχα αναφέρει σε προηγούμενη ανασκόπηση, στο νομοσχέδιο του Προσωπικού Γιατρού είχε ενσωματωθεί και η ρύθμιση του Υπουργείου Εργασίας για τους ασφαλισμένους που δικαιούνται κύρια σύνταξη λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο και οι οποίοι θα τη λαμβάνουν πλέον χωρίς να χρειάζεται να διακόψουν την απασχόλησή τους, όπως χρειαζόταν μέχρι σήμερα. Η ρύθμιση θα έχει αναδρομική ισχύ, από 1/1/2024, που σημαίνει ότι όσοι έχουν υποβάλλει αιτήσεις συνταξιοδότησης από την αρχή του έτους και απορρίφθηκαν επειδή δεν είχαν διακόψει την απασχόλησή τους, θα μπορούν, υποβάλλοντας εκ νέου αίτηση εντός έξι μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, να επανεξεταστούν με το νέο καθεστώς. Στόχος μας είναι να δώσουμε κίνητρα για απασχόληση στα άτομα με αναπηρία και να αφαιρέσουμε κάθε εμπόδιο που τα κρατάει μακριά από την αγορά εργασίας.
Θα συνεχίσω με άλλη μια πολιτική που έχει κοινωνικό πρόσημο -ούτε δεξιό, ούτε αριστερό, ούτε κεντρώο- και αφορά τα παιδιά μας και τα μέτρα κατά της βίας με δράστες και θύματα ανηλίκους. Τέθηκε τη Δευτέρα σε λειτουργία το Safe Youth app, μια ψηφιακή εφαρμογή που οι έφηβοι μπορούν να κατεβάσουν στο κινητό τους για να καλούν ταχύτερα την αστυνομία όταν βρίσκονται σε κίνδυνο εκτός σχολική μονάδας. Πώς λειτουργεί; Με το emergency button, το οποίο βρίσκεται διαρκώς στην οθόνη του ανηλίκου που έχει εγγραφεί. Πατάς μια φορά το κουμπί και το ενεργοποιείς και με το δεύτερο κλικ επιλέγεις από μια λίστα 4 περιστατικών τον τύπο του κινδύνου. Δεν χρειάζεται να τηλεφωνήσεις ή να μιλήσεις. Υπάρχει σύστημα γεωεντοπισμού και προτεραιοποίηση από την Αστυνομία ώστε να επέμβει τάχιστα.
Η ασφάλεια όμως ξεκινά από την πρόληψη. Γι’ αυτό και μαζί με το Safe Youth app, αναπτύξαμε την πλατφόρμα www.safeyouth.gov.gr, όπου παιδιά και γονείς μπορούν να μάθουν τι είναι κακοποιητική συμπεριφορά και τι όχι, πότε γίνεσαι θύμα και πότε θύτης, αλλά και τι σημαίνει κουλτούρα ασφάλειας και ευθύνης στην εφηβική και ενήλικη ζωή. Το νέο εργαλείο πρόληψης υλοποιήθηκε με τη συνδρομή του Ιδρύματος Vodafone, το οποίο και ευχαριστούμε, σε συνεργασία με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και την Ελληνική Αστυνομία. Είναι μια πρωτοβουλία που προστίθεται στις άλλες δράσεις που έχουμε αναπτύξει τα τελευταία χρόνια, όπως το panic button για την ενδοοικογενειακή κακοποίηση, το stop-bullying.gov.gr για την καταγγελία περιστατικών bullying εντός σχολείων και τα safehouses για την προστασία ευάλωτων πολιτών από την απειλή βίας. Δεν υποστηρίζω ότι θα εξαφανίσουν το πρόβλημα. Πιστεύω, όμως, ότι αποτελούν σημαντικά βήματα που δίνουν ουσιαστικές λύσεις και απαντήσεις στο κρίσιμο ζήτημα της αυξανόμενης βίας που μας αφορά όλους. Μόνο φέτος η ΕΛ.ΑΣ έχει πραγματοποιήσει 19.000 συλλήψεις κακοποιητών (από 60 έως 80 συλλήψεις κάθε μέρα) για περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας που αντιμετωπίζονται κατά προτεραιότητα. Πέρυσι, στο αντίστοιχο χρονικό διάστημα, ήταν περίπου στις 8.000. Έχουν δοθεί χιλιάδες Panic Button σε γυναίκες, με την εφαρμογή να έχει χρησιμοποιηθεί αρκετές φορές και την Αστυνομία να παρεμβαίνει άμεσα. Μέσα σε μια εβδομάδα, οι αστυνομικοί σε όλη τη χώρα ανταποκρίθηκαν σε 666 κλήσεις στο τηλεφωνικό κέντρο της ‘Αμεσης Δράσης και χορηγήθηκε σε 113 γυναίκες η εφαρμογή του Panic Button. 4 θύματα μεταφέρθηκαν σε δομές με οχήματα της Ελληνικής Αστυνομίας και 14 θύματα σε ιατροδικαστή ή νοσοκομείο. Αρκεί; Όχι. Η νέα γυναικοκτονία στο Αγρίνιο μας έθλιψε όλους και μας έδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι, παρά τα μέτρα, το κακό μπορεί να συμβεί. Κάθε τέτοια απώλεια είναι μια τραγωδία που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Δεν εφησυχάζουμε. Κάθε δυνατότητα για βελτίωση του δικτύου προστασίας θα αξιοποιηθεί. Και μια ζωή να σωθεί είναι πολύ σημαντικό.
Αλλάζω θέμα και πάω στο ζήτημα της ακρίβειας που συνεχίζει να ζορίζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς πολλών νοικοκυριών. Παρότι το τελευταίο εξάμηνο ο πληθωρισμός στα τρόφιμα είναι κάτω από 1% – χαμηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ- και, ειδικότερα, στα σούπερ μάρκετ έχουμε αρνητικό πληθωρισμό μεταξύ 1 και 2%, δεν σταματάμε τις παρεμβάσεις για ακόμα πιο χαμηλές τιμές. Τα σούπερ μάρκετ -ανταποκρινόμενα στην προτροπή του Υπουργείου Ανάπτυξης- ανακοίνωσαν νέα λίστα με άλλα 523 προϊόντα με μειωμένες τιμές από 5% έως 24%. Στόχος, μέχρι το τέλος του μήνα, να έχουν ενταχθεί στον κατάλογο τουλάχιστον 600 κωδικοί. Παράλληλα, έχουν εξαπλασιαστεί τα πρόστιμα για αθέμιτη κερδοφορία, ενώ θα επεκτείνουμε τις ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των παραπλανητικών εκπτώσεων, τις οποίες ρυθμίσεις συζητά το Υπουργείο με τους ανθρώπους της αγοράς.
Την περασμένη Πέμπτη το Υπουργείο Ανάπτυξης παρουσίασε ακόμη μια μεταρρύθμιση που συνδυάζει την απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών για την ίδρυση επιχειρήσεων με την ψηφιοποίηση όλων των αναγκαίων βημάτων. Η ψηφιακή πλατφόρμα Open Business είναι μια ιδέα που ξεκίνησε πριν 10 χρόνια και πέρασε από πολλά κύματα και ενδιάμεσα συστήματα μέχρι να ολοκληρωθεί. Το Open Business φέρνει όλες τις διαδικασίες σε ένα κεντρικό πληροφοριακό σύστημα, απελευθερώνοντας πολύτιμο χρόνο για τους επιχειρηματίες ώστε να μειώσουμε τη γραφειοκρατία που τους ταλαιπωρεί και να επικεντρωθούν σε αυτό που έχει πραγματική σημασία: Την παραγωγή, την εξωστρέφεια και την καινοτομία. Μάλιστα, η καινοτομία είναι αυτή που χαρακτηρίζει και τη νέα πλατφόρμα, καθώς το νέο σύστημα, εκτός των άλλων, υποστηρίζει τη διαλειτουργικότητα με πλήθος άλλων ψηφιακών συστημάτων φορέων του Δημοσίου, όπως ενδεικτικά με το Taxisnet, το e-paravolo, το ΓΕΜΗ κ.ά. Επίσης, πέρα από την υποστήριξη των γνωστοποιήσεων και των εγκρίσεων, θα δίνεται και η δυνατότητα μεταφόρτωσης των δικαιολογητικών που απαιτούνται για την αδειοδότηση μίας δραστηριότητας. Πρόκειται για μεγάλη διευκόλυνση για κάθε επιχειρηματία, αλλά και κομβική παράμετρο που καθιστά ευχερή τη διενέργεια ελέγχων εκ μέρους της διοίκησης. Περαιτέρω, ενσωματώνει ένα διευρυμένο σύστημα αναφορών, στο οποίο θα έχουν πρόσβαση οι φορείς της διοίκησης, συλλέγοντας στατιστικά στοιχεία και πληροφορίες για την άσκηση πολιτικής και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας. Η νέα πλατφόρμα θα είναι λειτουργική εντός Δεκεμβρίου και αφορά 57 οικονομικές δραστηριότητες, και διευρύνεται και σε νέες, που αντιστοιχούν σε περίπου 2.390 ΚΑΔ. Από την πλευρά της Διοίκησης, έχουν ενταχθεί στο σύστημα ήδη 850 φορείς (Δήμοι, Περιφερειακές Ενότητες, φορείς Δημοσίου, κ.λπ.) και αναμένονται κι άλλοι, και έχουν εκπαιδευθεί ήδη 2.500 ατομικοί χρήστες της Διοίκησης για τη χρήση του συστήματος.
Μιας και αναφέρθηκα σε πλατφόρμες που τίθενται σε λειτουργία, να πω ότι “άνοιξε” η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για το επίδομα θέρμανσης 2024-2025. Η πρώτη δόση των 150 εκ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 55% του επιδόματος, θα καταβληθεί στις 23 Δεκεμβρίου. Στα τέλη Μαΐου θα δοθεί το υπόλοιπο 45% που ανέρχεται στα 120 εκ. ευρώ, αφού σταθμιστούν τα καιρικά δεδομένα από τα 12.000 σημεία στα οποία έχει χωριστεί η χώρα. Φέτος, το επίδομα θέρμανσης είναι αυξημένο κατά 20% για όσους χρησιμοποιούν ηλεκτρικό ρεύμα για θέρμανση. Επιπλέον, αυξήσαμε το μέγιστο ποσό της ενίσχυσης από 1.000 ευρώ σε 1.200 ευρώ για κατοίκους περιοχών με χαμηλές θερμοκρασίες, με έμφαση στις πιο ορεινές περιοχές. Το επίδομα κυμαίνεται από 100 ευρώ ως ελάχιστο ποσό, ενώ το μέγιστο φτάνει τα 800 ευρώ ανά νοικοκυριό.
Και στο σημείο αυτό να διαβεβαιώσω ότι δεν υπάρχει περίπτωση να αφήσουμε να περάσουν στον καταναλωτή οι υπερβολικές αυξήσεις στις τιμές χονδρικής του ηλεκτρικού ρεύματος που παρατηρούνται πάλι τις τελευταίες μέρες στην νοτιοανατολική Ευρώπη λόγω αστοχιών της Ενιαίας Αγοράς Ενέργειας. Θυμίζω ότι με πρωτοβουλία της Ελλάδας, την οποία στήριξαν Ρουμανία και Βουλγαρία, τέθηκε επισήμως στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το πρόβλημα αυτών των μη αποδεκτών δυσλειτουργιών που οφείλονται κατά βάση στην έλλειψη διασυνδέσεων μεταξύ της Κεντρικής Ευρώπης και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ξέρω ότι δεν είναι εύκολο να γίνουν γρήγορα οι απαιτούμενες θεσμικές παρεμβάσεις αλλά χρειάζεται ένας μόνιμος μηχανισμός που δεν θα επιτρέπει υπερέσοδα εις βάρος των καταναλωτών και των επιχειρήσεων. Την προσεχή Παρασκευή θα έρθει στην Αθήνα αρμόδια αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ώστε να συζητηθεί με τον χαρακτήρα του κατεπείγοντος το ζήτημα, το οποίο ανέδειξα και στη Διάσκεψη για το Κλίμα στο Μπακού.
Με αυτή τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή θα συνεχίσω. Ήταν μια ευκαιρία να κάνουμε έναν απολογισμό όσων έχουμε πετύχει και να σκεφτούμε εκ νέου πώς να προχωρήσουμε μπροστά. Είχα την ευκαιρία να παρουσιάσω στη Διάσκεψη καταρχάς την πρόοδο και την προσήλωση της χώρας μας στην ενεργειακή μετάβαση, έναν τομέα που είμαστε πρωτοπόροι καθώς η Ελλάδα σημειώνει τη μεγαλύτερη μείωση διοξειδίου του άνθρακα σε όλη την Ευρώπη. Για να προχωρήσουμε, πρέπει να θέσουμε αυτή τη μετάβαση σε πιο στέρεο έδαφος. Η πρόκληση είναι πώς μπορούμε να πετύχουμε το “πρασίνισμα” μειώνοντας ταυτόχρονα το κόστος μετάβασης και βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας, έτσι ώστε να το αντέξουν πολίτες και επιχειρήσεις. Το δίλημμα αφορά όλη την Ευρώπη. Θα ακολουθήσουμε μια πορεία που γίνεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς και οδηγεί σε μείωση της ανταγωνιστικότητάς μας ή μια πορεία που εξελίσσεται κάπως πιο αργά, επιτρέπει όμως στη βιομηχανία να προσαρμοστεί και να ευημερεί; Πιστεύω ότι η Ευρώπη πρέπει να αφοσιωθεί εκ νέου στην εσωτερική αγορά ενέργειας και να επενδύσουμε στα δίκτυα που, όπως τονίζει και η έκθεση Draghi, αποτελούν ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό. Δεν υπάρχει εσωτερική αγορά χωρίς μαζική επέκταση της δυνατότητας μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Και μια ελληνική “στιγμή” στο Μπακού. Σε ειδική συζήτηση παρουσιάστηκε ως καλή διεθνής πρακτική το 112 που αποδείχθηκε σε πολλές περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ότι σώζει ζωές. Εξήγησα πάντως ότι για να είναι αποτελεσματική η λειτουργία του, χρειάζεται η οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης με τους τοπικούς φορείς και τις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας.
Μένω λίγο σε διεθνή θέματα. Με αφορμή το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών και την εμπορική πολιτική που προτίθεται να εφαρμόσει ο πρόεδρος Τραμπ, αναζωπυρώθηκε η συζήτηση για την “αντεπίθεση” που πρέπει να ξεδιπλώσει η Ευρώπη στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας και της ψηφιακής καινοτομίας, αν θέλει να παραμείνει υπολογίσιμη οικονομική δύναμη διεθνώς και σημαντικός γεωπολιτικός παίκτης. Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία ΑΙ Factory κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση και χαίρομαι που η Ελλάδα είναι από τις πρώτες χώρες που έθεσαν επισήμως υποψηφιότητα να συμμετάσχει σε αυτό το μέγα-πρότζεκτ για να καταστεί η ήπειρός μας παγκόσμιος ηγέτης στον τομέα των υπερυπολογιστών. Τα οφέλη αυτής της πρωτοβουλίας είναι πολλαπλά και αφορούν πολλούς τομείς: από την ιατρική, τη μετεωρολογία, την κυβερνοασφάλεια μέχρι και την προστασία κρίσιμων υποδομών και τη βιομηχανία. Όλα αυτά μεταφράζονται και σε πολλές, καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας σε πεδία αιχμής. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ήδη το “κλειδί” στον παγκόσμιο οικονομικό διαγωνισμό. Οφείλουμε ως χώρα όχι απλά να προσαρμοστούμε, αλλά να δούμε με ποιο τρόπο μπορούμε να κάνουμε ένα άλμα παραγωγικότητας ενσωματώνοντας πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά την τεχνητή νοημοσύνη σε πολλούς τομείς πολιτικής. Σύντομα θα παρουσιάσουμε το πόρισμα από την ειδική Επιτροπή που συγκροτήσαμε για την τεχνητή νοημοσύνη με τις προτάσεις για το ψηφιακό μέλλον της Ελλάδας.
Κλείνοντας, θέλω να μνημονεύσω τον Μιχάλη Γκανά που έφυγε πριν από λίγες ημέρες από τη ζωή, έχοντας κατακτήσει μια περίοπτη θέση στο πάνθεον των σπουδαίων σύγχρονων ποιητών μας. Τον αποχαιρετώ με μερικούς δικούς του στίχους από τη μεγάλη παρακαταθήκη που μας άφησε: “…Αυτό το φως δεν λιγοστεύει απ’ του Ομήρου τον καιρό και σαν αρχάγγελος χορεύει πάνω στο κύμα το σγουρό”. Ήταν πράγματι μια μεγάλη ανασκόπηση και ελπίζω να μην σας κούρασα πολύ. Ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας, σας εύχομαι καλή Κυριακή και καλή εβδομάδα!».
Μειωμένες οι τιμές για ρεύμα και πετρέλαιο θέρμανσης τον Νοέμβριο
Μείωση των τιμολογίων του ρεύματος αναμένεται τον Νοέμβριο, για τρίτο συνεχόμενο μήνα, σε συνέχεια της αποκλιμάκωσης των τιμών στο Χρηματιστήριο ενέργειας ενώ 16 % φθηνότερη σε σχέση με πέρυσι ήταν η τιμή εκκίνησης για το πετρέλαιο θέρμανσης η οποία κινήθηκε στο περιθώριο των προβλέψεων της αγοράς.
Σε ό,τι αφορά το ρεύμα, η μέση τιμή χονδρικής διαμορφώνεται μέχρι στιγμής στα 87 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από 112 τον Σεπτέμβριο, 129 τον Αύγουστο και 135 τον Ιούλιο.
Οι προμηθευτές θα ανακοινώσουν τις χρεώσεις για τα “πράσινα” τιμολόγια Νοεμβρίου έως την ερχόμενη Παρασκευή, 1η Νοεμβρίου, οι οποίες αναμένεται να αντανακλούν την αποκλιμάκωση των τιμών χονδρικής. Η εξέλιξη των τιμών ακολουθεί μέχρι στιγμής την αναμενόμενη πορεία συγκράτησης τις περιόδους που η ζήτηση είναι σχετικά χαμηλή λόγω καιρικών συνθηκών (άνοιξη και φθινόπωρο) και την ανοδική πορεία όταν ανεβαίνει η ζήτηση (καλοκαίρι και χειμώνα). Στις περιόδους αυξημένης ζήτησης, όταν οι ανανεώσιμες πηγές δεν επαρκούν για την κάλυψη του φορτίου, οι τιμές ορίζονται από τις ακριβότερες θερμικές μονάδες με αποτέλεσμα την αύξηση του μέσου όρου. Αντίθετα σε περιόδους χαμηλής ζήτησης όταν μεγάλο μέρος του φορτίου καλύπτεται από ΑΠΕ οι τιμές υποχωρούν.
Είναι ενδεικτικό ότι τα τρία πρώτα Σαββατοκύριακα του Οκτωβρίου (όταν η ζήτηση είναι ακόμα χαμηλότερη από τις καθημερινές) η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας κινήθηκε κάτω από τα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα και έπεσε την Κυριακή 13 Οκτωβρίου στα 44 ευρώ ενώ για 18 ώρες συνολικά η τιμή του ρεύματος κινήθηκε κοντά στο μηδέν. Πηγές της αγοράς ανέφεραν σχετικά ότι με την πάροδο του χρόνου και την περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό ισοζύγιο το φαινόμενο των πολύ χαμηλών ή και μηδενικών τιμών στη διάρκεια του 24ώρου θα επεκτείνεται, δημιουργώντας σε ορισμένες περιπτώσεις και ζητήματα βιωσιμότητας για τους παραγωγούς που δεν έχουν εξασφαλίσει τη διάθεση της ενέργειας που παράγουν με κάποιας μορφής συμβόλαια. Πίεση των τιμών της ενέργειας προς τα κάτω αναμένεται – σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις που θα πρέπει βέβαια να επιβεβαιωθούν – και από τον πολλαπλασιασμό, διεθνώς, του δυναμικού παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σε σχέση με το πετρέλαιο θέρμανσης οι πρώτες μετρήσεις του παρατηρητηρίου τιμών έδειξαν ότι η μέση τιμή στην Αττική διαμορφώθηκε κατά την έναρξη της διάθεσης του καυσίμου στο 1,165 ευρώ το λίτρο (από 1,4 ευρώ πέρυσι) και πανελλαδικά στο 1,194 ευρώ (από 1,425 ευρώ πέρυσι).
Ρεύμα: Πώς θα διαμορφωθεί η τιμή τον Νοέμβριο – Το κόστος θέρμανσης ανάλογα με την πηγή ενέργειας
Η μέση τιμή της χονδρικής στο ρεύμα διαμορφώθηκε στα 112,35 ευρώ ανά MWh τον Σεπτέμβριο του 2024, ενώ το πρώτο εικοσαήμερο του Οκτωβρίου υπάρχει μια αποκλιμάκωση με την τιμή να βρίσκεται στα 84,5 ευρώ ανά MWh.
Εάν διατηρηθεί μειωμένη η τιμή του ρεύματος, θα έχουμε χαμηλότερες τιμές και στα τιμολόγια τα οποία θα στείλουν οι πάροχοι τις πρώτες μέρες του Νοεμβρίου.
Το εύρος της μέσης τιμής τον Οκτώβριο ήταν από 13,974 λεπτά/KWh έως 17,894 λεπτά/KWh, και η ελπίδα είναι τον Νοέμβριο να διαμορφωθεί κάτω από τα 12 λεπτά/KWh, κατά μέσο όρο.
Το κόστος της θέρμανσης ανάλογα με την πηγή της ενέργειαςΟρισμένα παραδείγματα για το ποιο είναι το πιο συμφέρον καύσιμο για να θερμανθεί ένα σπίτι, π.χ. ένα διαμέρισμα στο Λεκανοπέδιο Αθηνών από 80 τ.μ. έως 100 τ.μ. με σύστημα θέρμανσης που δουλεύει 8 με 10 ώρες ημερησίως και ρυθμισμένη θερμοκρασία χώρου στους 20℃.
Κόστος με πετρέλαιοΜε μέση τιμή 1,20 ευρώ το λίτρο και μηνιαία κατανάλωση 150 λίτρα το κόστος ανέρχεται στα 180 ευρώ.
Κόστος με φυσικό αέριοΜε μέση τιμή θερμικής KWh 0,065 ευρώ και μηνιαία κατανάλωση 1582 KWh το κόστος ανέρχεται στα 103 ευρώ.
Κόστος με κλιματιστικά inverter Α++Με μέση τιμή 18 λεπτά/ΚWh και μηνιαία κατανάλωση 735 KWh το κόστος ανέρχεται στα 132 ευρώ. Χωρίς inverter το κόστος ανεβαίνει στα 237 ευρώ.
Κόστος με ηλεκτρικά σώματα ή θερμάστρεςΜε μέση τιμή 18 λεπτά/ΚWh και μηνιαία κατανάλωση 1440ΚWh το κόστος ανέρχεται στα 259 ευρώ.
Κόστος με αντλία θερμότητας αέρα-νερούΜε μέση τιμή 18 λεπτά/ ΚWh και μηνιαία κατανάλωση 480 KWh το κόστος ανέρχεται στα 86 ευρώ.
Αμετάβλητες διατηρεί τις τιμές ρεύματος και τον Σεπτέμβριο η Protergia
Αμετάβλητες διατηρεί τις τελικές τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και τον Σεπτέμβριο η Protergia.
Όπως αναφέρει ανακοίνωση της εταιρείας, «τον Σεπτέμβριο, για τρίτο συνεχόμενο και τελευταίο θερμό μήνα, δηλαδή όταν οι τιμές έχουν τις μεγαλύτερες ανοδικές πιέσεις, η Protergia, αναπόσπαστο κομμάτι της METLEN Energy & Metals, με σεβασμό προς όλους τους καταναλωτές διατηρεί αμετάβλητες – στο ύψος αυτών που ίσχυσαν τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο – τις τελικές τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας».
Οι τιμές της Protergia για τον μήνα Σεπτέμβριο για τους οικιακούς καταναλωτές, σε σύγκριση με τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο είναι ίδιες αλλά όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση της εταιρείας, «σε περίπτωση που το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποφασίσει την επιδότηση των καταναλωτών, το ποσό αυτό θα αφαιρεθεί αυτούσιο από τις τιμές αυτές».
Με τον τρόπο αυτόν, εξηγεί η Protergia, τιμά την εμπιστοσύνη των πελατών της και επιδιώκει να συμβάλει ουσιαστικά στην ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, από το αυξημένο κόστος ενέργειας.
«Αδιαπραγμάτευτη στρατηγική προτεραιότητα της Protergia είναι να παρέχει σιγουριά και ασφάλεια σε όλους τους πελάτες της, νέους και υφιστάμενους, με ανταγωνιστικά προϊόντα και υπηρεσίες και φυσικά την αξιοπιστία της METLEN Energy & Metals, στηρίζοντας την ενεργειακή αγορά στο σύνολο της» καταλήγει η ανακοίνωση.
Στα φετινά επίπεδα οι τιμές του ρεύματος και στις αρχές 2024
τα 15-17 σεντς ανά κιλοβατώρα διαμορφώνεται – με τα μέχρι στιγμής δεδομένα – το μέσο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά την επόμενη χρονιά, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της πλειονότητας των προμηθευτών. Πρακτικά οι τιμές – χωρίς τις οριζόντιες επιδοτήσεις οι οποίες καταργούνται στις 31 Δεκεμβρίου διαμορφώνονται στο επίπεδο που κινήθηκαν όλο το 2023.
Αυτό σημαίνει ότι για 1,2 εκατ. περίπου νοικοκυριά (πάνω από το 40 %) που είναι δικαιούχοι του επιδόματος θέρμανσης με ηλεκτρική ενέργεια ύψους 45-480 ευρώ που θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά κατά το πρώτο τρίμηνο του 2024 οι τιμές θα διαμορφωθούν σε χαμηλότερα επίπεδα από τα τρέχοντα.
Σημαντική εξέλιξη για μεγάλη μερίδα των καταναλωτών είναι πάντως η κίνηση της ΔΕΗ την περασμένη εβδομάδα να προχωρήσει σε μείωση σχεδόν κατά 40 % του σταθερού τιμολογίου (χωρίς αυξομειώσεις καθ΄όλη τη διάρκεια της σύμβασης), το κόστος του οποίου διαμορφώνεται από την προηγούμενη Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου στα 17.5 σεντς ανά κιλοβατώρα από 28 σεντς που ήταν πριν. Αντίστοιχα το νυχτερινό τιμολόγιο διαμορφώνεται στα 16,6 σεντς, έναντι 24 σεντς που ήταν η προηγούμενη τιμή (μείωση 30 %).
Το τιμολόγιο αυτό, το οποίο (όπως και όλα τα σταθερά τιμολόγια) θα επισημαίνεται με μπλε χρώμα, μπορεί να προτιμήσουν καταναλωτές που επιθυμούν – ανεξάρτητα από την εξέλιξη (προς τα πάνω ή προς τα κάτω) των τιμών της ενέργειας στη διεθνή και την ελληνική αγορά – να έχουν σταθερή χρέωση, η οποία με τα τωρινά δεδομένα είναι υψηλότερη από τα κυμαινόμενα τιμολόγια αλλά δεν απέχει δραματικά από αυτά. Μια ακόμη σημαντική διαφορά των σταθερών, μπλε τιμολογίων από τα υπόλοιπα κυμαινόμενα είναι ότι όσοι υπογράψουν τέτοια συμβόλαια δεν θα μπορούν να τα “σπάσουν” δωρεάν πριν τη λήξη τους (θα πρέπει να πληρώσουν “πέναλτυ) ενώ σε όλα τα υπόλοιπα η μετακίνηση σε άλλο προμηθευτή ή τιμολόγιο παραμένει δωρεάν.
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα το πλαίσιο για τα τιμολόγια ρεύματος το 2024 διαμορφώνεται ως εξής:
Από 1-1-2024 θα υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες τιμολογίων:
– Το σταθερό τιμολόγιο, με μπλε σήμανση και σταθερή τιμή προμήθειας (€/kWh) για όλη την περίοδο της σύμβασης.
– Το ειδικό κοινό τιμολόγιο, με πράσινη σήμανση, στο οποίο ο προμηθευτής θα ανακοινώνει την τιμή χρέωσης έως την πρώτη ημέρα του μήνα εφαρμογής, δηλαδή οι καταναλωτές θα γνωρίζουν κάθε 1η του μηνός την τιμή που θα πληρώνουν.
– Τα λοιπά κυμαινόμενα τιμολόγια, με κίτρινη σήμανση, στα οποία περιλαμβάνονται τα τιμολόγια με κυμαινόμενη χρέωση προμήθειας (€/kWh), όπου η τιμή μεταβάλλεται, σύμφωνα με τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
– Τα δυναμικά τιμολόγια, με πορτοκαλί σήμανση, περιλαμβάνονται τα τιμολόγια των οποίων η τιμή μεταβάλλεται, με βάση τις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας εντός της ημέρας. Προϋπόθεση για να προσφερθούν τα συγκεκριμένα τιμολόγια είναι η ύπαρξη έξυπνου μετρητή.
Η συζήτηση το τελευταίο διάστημα επικεντρώθηκε στο “πράσινο” τιμολόγιο που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειμένου να μεταφερθεί σε αυτό το σύνολο των καταναλωτών από 1.1.2024. Εκτιμάται ότι στο “πράσινο” τιμολόγιο θα μεταφερθεί περίπου το 70 % των καταναλωτών καθώς σε αυτό μεταφέρονται όλοι εκτός από όσους έχουν συμβόλαια με σταθερή τιμή κιλοβατώρας και εκείνους που θα δηλώσουν ρητά στον προμηθευτή τους ότι δεν επιθυμούν το “πράσινο” τιμολόγιο και επιλέξουν κάποιο άλλο από τα διαθέσιμα στην αγορά.
Όπως επισημαίνει το ΥΠΕΝ, το βασικό όφελος για τους καταναλωτές που θα επιλέξουν το πράσινο τιμολόγιο είναι ότι θα γνωρίζουν εκ των προτέρων, την 1η ημέρα κάθε μήνα, την τιμή χρέωσης του μήνα και θα έχουν έτσι τη δυνατότητα να συγκρίνουν τις προσφορές των προμηθευτών και να επιλέγουν την καλύτερη. Επιπλέον στους λογαριασμούς ρεύματος και στα άλλα μηνύματα των προμηθευτών (sms και e-mail) εισάγεται κωδικός QR (και link) με παραπομπή στον ιστότοπο δημοσίευσης του εργαλείου σύγκρισης τιμών της ΡΑΑΕΥ, ώστε οι καταναλωτές να έχουν τη δυνατότητα να επαληθεύουν τη τιμή του κάθε μήνα για το ειδικό κοινό τιμολόγιο και να συγκρίνουν με το σύνολο των προσφερόμενων τιμολογίων των προμηθευτών.
Από 30% έως 38% μειωμένο το ρεύμα τον Νοέμβριο
Από 30 έως 38% χαμηλότερα σε σχέση με τον Οκτώβριο είναι τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας που ανακοινώθηκαν για τον Νοέμβριο από τους προμηθευτές.
Συγκεκριμένα οι χρεώσεις είναι:
ΔΕΗ: Για κατανάλωση έως 500 κιλοβατώρες το μήνα, 39,7 σεντς ανά κιλοβατώρα (από 59,5 τον Οκτώβριο). Από 500 κιλοβατώρες και πάνω, 40,9 σεντς ανά κιλοβατώρα (από 60,7 τον Οκτώβριο). Νυχτερινό τιμολόγιο: 35,6 σεντς (από 55,4).
Protergia 39,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα από 57,63
Ήρων 43,9 – 47 λεπτά ανά κιλοβατώρα (από 62 – 69,8)
Elpedison 38-42 λεπτά ανά κιλοβατώρα (από 59,05-63,06)
NRG 37,5-41,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα (από 57,9-59,9)
Watt&Volt 40,6 λεπτά ανά κιλοβατώρα (από 58,9)
Φυσικό Αέριο Ελλάδος 35-36,2 λεπτά ανά κιλοβατώρα (από 57,4-58,6)
Volterra 42,8 λεπτά ανά κιλοβατώρα (από 68,5)
Zenith 38,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα (από 58,9)
Ελίν 39,5 σεντς ανά κιλοβατώρα (έναντι 59,9 τον Οκτώβριο)
Η μείωση των τιμολογίων αντικατοπτρίζει την πτώση των τιμών του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας στο Χρηματιστήριο.
Οι τελικές χρεώσεις για τους καταναλωτές θα προκύψουν μετά την ανακοίνωση των κρατικών επιδοτήσεων.