Στη Βουλή το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2026 – Όλα τα μέτρα και οι παρεμβάσεις
Κατατέθηκε σήμερα προς συζήτηση στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του έτους 2026.Στη σχετική επιστολή προς τα μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς αναφέρουν:
«Το προσχέδιο κατατίθεται εν μέσω σημαντικής διεθνούς αβεβαιότητας, τόσο σε γεωπολιτικό όσο και σε δημοσιοοικονομικό επίπεδο. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με την ενίσχυση του προστατευτισμού και της επιβολής δασμών, αλλά και τις δημοσιονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης, εντείνουν την αβεβαιότητα ως προς τις προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Παρά την ανωτέρω αυξημένη αβεβαιότητα στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η ελληνική οικονομία προβλέπεται να συνεχίσει για έκτο συναπτό έτος να καταγράφει σημαντικά υψηλότερο ρυθμό πραγματικής ανάπτυξης σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να ανέλθει σε 2,2% το 2025 και 2,4% το 2026. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο ρυθμός ανάπτυξης για την Ευρωζώνη εκτιμάται σε 0,9% για το 2025 και 1,4% για το 2026, ενώ, σύμφωνα με τις πρόσφατες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τον Σεπτέμβριο του 2025, ο ρυθμός ανάπτυξης της Ευρωζώνης προβλέπεται σε 1,2% το 2025 και σε 1,0% το 2026. Το ονομαστικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί από τα 249,6 δισ. ευρώ το 2025 σε 260,9 δισ. ευρώ το 2026. Παράλληλα, ο εγχώριος πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθεί από 2,6% το 2025 σε 2,2% το 2026.
Σημαντικό ρόλο στην επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξης διαδραματίζουν τόσο η φορολογική μεταρρύθμιση όσο και οι λοιπές παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Μέσω της διαρθρωτικής αναμόρφωσης της φορολογίας εισοδήματος, με έμφαση στους νέους, τις οικογένειες με παιδιά και τη μεσαία τάξη, ενισχύεται άμεσα το εισόδημα των πολιτών. Παράλληλα, η μείωση των συντελεστών συνεπάγεται μεγαλύτερη ωφέλεια για τους εργαζόμενους, τους συνταξιούχους, τους αγρότες και τους ελεύθερους επαγγελματίες με κάθε μελλοντική αύξηση των αποδοχών τους. Στο πλαίσιο της δημογραφικής φορολογικής μεταρρύθμισης εισάγονται επιπλέον μέτρα με τοπικά χαρακτηριστικά και παρεμβάσεις που σχετίζονται με το στεγαστικό πρόβλημα, όπως η σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, η μείωση του ΦΠΑ στα ακριτικά νησιά με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους, η μείωση της φορολογίας ενοικίων, σε συνδυασμό με την επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως, καθώς και η μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για τις κατοικίες και άλλα περιουσιακά στοιχεία, με απαλλαγή των εξαρτώμενων τέκνων από την ελάχιστη δαπάνη διαβίωσης. Επιπροσθέτως, ενισχύεται το εισόδημα των συνταξιούχων μέσω της σταδιακής κατάργησης του συμψηφισμού των αυξήσεων των συντάξεων με την προσωπική διαφορά, με την περαιτέρω αύξηση των συντάξεων βάσει ΑΕΠ και πληθωρισμού, καθώς και με την ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων και των ατόμων με αναπηρία με το ποσό των 250 ευρώ κάθε Νοέμβριο. Ο ρυθμός μεταβολής των επενδύσεων αναμένεται να αυξηθεί από 4,5% το 2024 σε 5,7% το 2025 και 10,2% το 2026, καθώς, σε συνδυασμό με τη δυναμική που επιδεικνύουν οι ιδιωτικές επενδύσεις, το 2026 αναμένεται να υλοποιηθεί ένα σημαντικά διευρυμένο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων με πόρους ύψους 16,7 δισ. ευρώ, έναντι 14,6 δισ. ευρώ το 2025. Η ανωτέρω αύξηση των επενδύσεων αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση στην Ευρωζώνη για το 2025 και τη μεγαλύτερη αύξηση τόσο στην Ευρωζώνη όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 για το 2026, μειώνοντας περαιτέρω το παραγωγικό κενό. Σημειώνεται ότι ο μέσος όρος αύξησης των επενδύσεων στην Ευρωζώνη εκτιμάται σε 1,3% για το 2025 και 2,2% για το 2026, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το ποσοστό ανεργίας, έχοντας υποχωρήσει σε μονοψήφιο αριθμό ήδη από το 2025, προβλέπεται να βελτιωθεί περαιτέρω το 2026 κατά μισή ποσοστιαία μονάδα του εργατικού δυναμικού, διαμορφούμενο σε 8,6% βάσει της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού, το οποίο αντιστοιχεί στο χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα μετά το 2008.
Το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού αναμένεται να διαμορφωθεί σε 3,6% του ΑΕΠ για το 2025 και σε 2,8% το 2026, ενώ το συνολικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε 0,6% το 2025 και σε -0,1% το 2026. Σε αυτό το πλαίσιο, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να παρουσιάσει για έκτο συνεχόμενο έτος τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να διαμορφωθεί σε επίπεδα κάτω του 140%, με την πρόβλεψη να διαμορφώνεται σε 137,6%, που είναι το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010.Παρά το ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον, η Ελλάδα αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς για τη σταθερότητα και τη συνέπεια της οικονομικής της πολιτικής. Η αναγνώριση αυτή από τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς θεσμούς δεν είναι αυτονόητη. Είναι αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας, υπευθυνότητας και σταθερού μεταρρυθμιστικού προσανατολισμού. Η διατήρηση της δημοσιονομικής ισορροπίας, σε συνδυασμό με τη συνέχιση των επενδύσεων και των διαρθρωτικών αλλαγών, αποτελεί τη βάση για βιώσιμη ανάπτυξη και ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου όλων των πολιτών».
Επισυνάπτονται: (α) το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2026, όπως κατατέθηκε στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής (β) τα κυριότερα σημεία του προσχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού 2026.γ) οι δηλώσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη και του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνου Πετραλιά, ύστερα από την κατάθεση στη Βουλή του προσχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού για το 2026.
Συνημμένο Αρχείο
Συνημμένο Αρχείο
Συνημμένο Αρχείο
Συνημμένο Αρχείο
Προσχέδιο Προϋπολογισμού 2026: Οι ελαφρύνσεις και οι προβλέψεις για ανάπτυξη και πλεόνασμα
Το νέο πακέτο φοροελαφρύνσεων και εισοδηματικών ενισχύσεων της ΔΕΘ για μεγάλες κατηγορίες πολιτών που θα ισχύσουν από την 1 Ιανουαρίου 2026 όπως και η επιστροφή ενοικίου και η καταβολή επιπλέον 250 ευρώ σε συνταξιούχους που είχαν ανακοινωθεί νωρίτερα εφέτος, θα ενσωματώνονται στο προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού ο οποίος αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή την Δευτέρα, 6 Οκτωβρίου.
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2026 θα στέλνει το μήνυμα ότι η οικονομική πολιτική και του επόμενου χρόνου θα υπηρετεί έναν διπλό στόχο: αφενός τη διατήρηση των υψηλών αναπτυξιακών ρυθμών, αφετέρου την επίτευξη ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων που εξασφαλίζουν πρωτογενή πλεονάσματα τα οποία αξιοποιούνται για την σταδιακή μείωση του δημοσίου χρέους και την επιστροφή κοινωνικού μερίσματος σε ευάλωτους και ελαφρύνσεων στη μεσαία τάξη.
Έτσι, σύμφωνα με πληροφορίες, το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού θα προβλέπει ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 2,4% το 2026. Πρόκειται για επίδοση υψηλότερη και από την εφετινή όπου ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ αναμένεται στο 2,2%. Σημαντική συμβολή στην άνοδο του ΑΕΠ το 2026 θα έχει η ιδιωτική κατανάλωση με προβλεπόμενη αύξηση 1,7%. Οι επενδύσεις προβλέπεται να σημειώσουν δυναμική αύξηση κατά 10,2% γεγονός που σχετίζεται και με την επιτάχυνση της πορείας υλοποίησης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Αύξηση 4,5% αναμένεται να σημειώσουν οι εξαγωγές ενώ με τον ίδιο σχεδόν ρυθμό ( 4,6%) αναμένεται να αυξηθούν οι εισαγωγές. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να κινηθεί στα επίπεδα του 2,2% ενώ η ανεργία προβλέπεται να σημειώσει νέα πτώση στο 7,4% έναντι 7,8% εφέτος.
Η πρόβλεψη για το πρωτογενές πλεόνασμα το 2026 θα είναι 2,4% του ΑΕΠ τροφοδοτούμενη από τους υψηλούς αναπτυξιακούς ρυθμούς που παράγουν εισοδήματα και από τα μέτρα περιορισμού της φοροδιαφυγής που φέρνουν στην επιφάνεια φορολογητέα ύλη. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο το 2024, όσο και εφέτος, το πρωτογενές αποτέλεσμα του προϋπολογισμού ξεπέρασε σημαντικά τον αρχικό στόχο. Πέρυσι έφτασε το 4,8% του ΑΕΠ ενώ εφέτος κινείται προς το 3,5% του ΑΕΠ. Αυτό δημιουργεί βάσιμες προσδοκίες ότι το 2026 μπορεί να είναι ακόμη ένα έτος με υπέρβαση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα με ό,τι αυτό σημαίνει για τα δημοσιονομικά περιθώρια νέων κοινωνικών παρεμβάσεων.
Οι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας σε συνδυασμό με τα επιπλέον έσοδα από τη σύλληψη της φοροδιαφυγής και το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος διαμορφώνουν τον δημοσιονομικό χώρο που μπορεί να αξιοποιηθεί κάθε χρόνο για παρεμβάσεις κοινωνικής πολιτικής και ενίσχυσης των ευάλωτων. Για αυτό και αν οι επιδόσεις στα μέτωπα αυτά είναι υψηλότερες των αρχικών εφετινών στόχων, θα ανοίξει ο δρόμος για νέα μέτρα στήριξης την προσεχή Άνοιξη όταν θα κλειδώσουν οι εκτιμήσεις για τα δημοσιονομικά μεγέθη και το ΑΕΠ του 2025.
Προϋπολογισμός 2024: Ανάπτυξη 3%, ανεργία 10,6% και πρωτογενές πλεόνασμα 2,1%, το 2024
Κατατέθηκε στη Βουλή το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2024, το οποίο προβλέπει ανάπτυξη 3%, εναρμονισμένο πληθωρισμό 4%, αύξηση επενδύσεων 12,1% και μείωση της ανεργίας σε 10,6%. Ενώ, το πρωτογενές πλεόνασμα θα ανέλθει σε 2,1% του ΑΕΠ.
Παράλληλα, περιλαμβάνονται τα μέτρα ενίσχυσης του εισοδήματος, όπως η αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, η άρση του παγώματος των τριετιών στους μισθωτούς, η αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά, η αύξηση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και η εκ νέου αύξηση των συντάξεων. Επιπλέον, ενισχύεται ο τομέας της υγείας με αύξηση της επιχορήγησης των νοσοκομείων κατά περίπου 15%.
Ειδικότερα, στην επιστολή τους προς τους βουλευτές- μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης και ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, επισημαίνουν τα εξής:
«Ο προϋπολογισμός του 2024 είναι ο πρώτος μετά από δεκατρία έτη που καταρτίζεται με το αξιόχρεο της χώρας να έχει ανακτήσει την επενδυτική του βαθμίδα. Ένα επίτευγμα που οφείλεται πρωτίστως στη σκληρή προσπάθεια και στις θυσίες της ελληνικής κοινωνίας, σε συνδυασμό με τη συνετή και αποτελεσματική δημοσιονομική πολιτική των τελευταίων ετών, την επιτυχή αντιμετώπιση αλλεπάλληλων εξωγενών κρίσεων και την πολιτική σταθερότητα που έχει επιτύχει η χώρα.
Ωστόσο, ο προϋπολογισμός του 2024 καταρτίζεται λίγες ημέρες μετά από διαδοχικές φυσικές καταστροφές που έπληξαν τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο 2023 την επικράτεια, γεγονός που αναδεικνύει ότι οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής θα είναι εδώ και απαιτείται αντιμετώπισή τους σε μόνιμη βάση. Για αυτόν τον σκοπό, αποτελεί προτεραιότητα η θωράκιση της χώρας απέναντι σε ακραία φυσικά φαινόμενα μέσω της δημιουργίας πιο ανθεκτικών υποδομών, της ενίσχυσης της πολιτικής προστασίας και της πρόληψης. Σε δημοσιονομικό επίπεδο είναι προφανές ότι απαιτείται πρόβλεψη σχετικών κονδυλίων κατ’ έτος στον προϋπολογισμό, ενίσχυση της ασφάλισης, καθώς και ταχύτητα και αποτελεσματικότητα της κρατικής αρωγής.
Παράλληλα, η διεθνής οικονομία παρουσιάζει σημάδια επιβράδυνσης, οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι σε χώρες της Ευρώπης αυξάνονται, ο πληθωρισμός, αν και αποκλιμακώνεται, συνεχίζει να παραμένει υψηλός διεθνώς, ειδικά σε βασικά είδη διατροφής, ενώ η περιοριστική νομισματική πολιτική επιδρά αρνητικά στην πιστωτική επέκταση.
Σε αυτό το δυσμενές και αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία αποδεικνύεται ανθεκτική. Ο ρυθμός ανάπτυξης παραμένει στους στόχους που έχουν τεθεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας του Απριλίου 2023 και αναμένεται να ανέλθει σε 2,3% το 2023 και 3% το 2024. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) σε ονομαστικούς όρους αναμένεται να αυξηθεί από 208 δισ. ευρώ το 2022 σε 224 δισ. ευρώ το 2023 και 235 δισ. ευρώ το 2024. Παράλληλα, ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αναμένεται να κυμανθεί σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα και να διαμορφωθεί σε 4% έναντι 4,5% που προβλεπόταν στο Πρόγραμμα Σταθερότητας για το 2023 και να αποκλιμακωθεί περαιτέρω σε 2,4% για το 2024. Οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 8,3% κατά το τρέχον έτος και ακόμη περισσότερο κατά 12,1% το 2024, ενώ η ανεργία αναμένεται να μειωθεί από 11,2% το 2023 σε 10,6% το 2024.
Ο προϋπολογισμός του 2024 καλείται να συγκεράσει τον στόχο της δημοσιονομικής σταθερότητας που είναι θεμέλιο για κάθε προσπάθεια, με τις νέες ανάγκες που δημιουργούνται, καθώς και με το βασικό πρόταγμα της κοινωνίας, μετά την πληθωριστική κρίση, την αύξηση δηλαδή του διαθέσιμου εισοδήματος και των μισθών.
Στον προϋπολογισμό του 2023 έγινε κατορθωτό να υπάρχει σημαντική αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 9,1% σε σχέση με το 2022 χωρίς να αυξηθούν οι φόροι, εξέλιξη που συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τα στοιχεία των τριμηνιαίων εθνικών λογαριασμών της ΕΛΣΤΑΤ, το σύνολο των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας παρουσιάζει αύξηση 7,6% το δεύτερο τρίμηνο του 2023 έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 2022. Η αύξηση των μισθών, χωρίς να θίγεται η ανταγωνιστικότητα, ενίσχυσε τα έσοδα του προϋπολογισμού, συμβάλλοντας στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.
Για αυτόν τον σκοπό, στον προϋπολογισμό έχουν συμπεριληφθεί όλα τα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί προεκλογικά προς εφαρμογή το 2023 και όλα τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Καταλυτικά προς την κατεύθυνση της αύξησης του εισοδήματος αναμένεται να δράσουν πολιτικές, όπως η αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, η άρση του παγώματος των τριετιών στους μισθωτούς, η αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά, η αύξηση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, η εκ νέου αύξηση των συντάξεων, αλλά και επενδυτικοί πόροι ύψους 12,1 δισ. ευρώ μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (8,5 δισ. ευρώ) και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (3,6 δισ. ευρώ), που αναμένεται να εισρεύσουν στην οικονομία εντός του 2024. Επιπλέον, ενισχύεται ο τομέας της υγείας με αύξηση της επιχορήγησης των νοσοκομείων κατά περίπου 15%.
Παράλληλα, προτεραιοποιούνται οι μεγάλες αλλαγές που έχει ανάγκη η χώρα με σειρά μέτρων που έχουν ανακοινωθεί για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Μετά την ήδη σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ τα προηγούμενα έτη μέσω της ενίσχυσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών, στόχος είναι να μειωθεί περαιτέρω στο μέσο επίπεδο των χωρών της ΕΕ έως το 2026, που σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες μετρήσεις ανέρχεται σε περίπου 9%.
Όλα τα ανωτέρω πραγματοποιούνται χωρίς να αποκλίνει η χώρα από τους δημοσιονομικούς της στόχους. Παρά τις διαδοχικές κρίσεις το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης το 2022 διαμορφώθηκε σε οριακό πλεόνασμα ύψους 0,1% του ΑΕΠ. Στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2023 το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2023 είχε προβλεφθεί σε ύψος 0,7% του ΑΕΠ, ενώ στο Πρόγραμμα Σταθερότητας του Απριλίου 2023 το πρωτογενές αποτέλεσμα είχε εκτιμηθεί σε πλεόνασμα ύψους 1,1% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης για το 2023 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε πλεόνασμα ύψους 2.560 εκατ. ευρώ ή 1,1% του ΑΕΠ, πλησίον των προβλέψεων του Προγράμματος Σταθερότητας. Το συνολικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται πλησίον των προβλέψεων της εισηγητικής έκθεσης του προϋπολογισμού 2023, λόγω της αύξησης των τόκων Γενικής Κυβέρνησης και διαμορφώνεται σε συνολικό έλλειμμα 2,1% του ΑΕΠ, έναντι 2% που ήταν η πρόβλεψη του προϋπολογισμού 2023.
Αντίστοιχα, το πρωτογενές αποτέλεσμα για το έτος 2024 προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 2,1% του ΑΕΠ σύμφωνα με τους στόχους του Προγράμματος Σταθερότητας. Το γεγονός ότι το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των ετών 2023 και 2024 παραμένει εντός των εκτιμήσεων που είχαν αποτυπωθεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας, ενισχύει την αξιοπιστία του αξιόχρεου της χώρας ενόψει των επικείμενων αξιολογήσεων.
Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να αποκλιμακωθεί εντυπωσιακά από 171,4% του ΑΕΠ το 2022 σε 159,3% το 2023 και σε 152,2% το 2024.
Τα ανωτέρω αποδεικνύουν ότι η χώρα έχει εισέλθει σε έναν ενάρετο κύκλο μείωσης του χρέους και οικονομικής ανάπτυξης. Ασφαλώς η οικονομική δραστηριότητα εξαρτάται από τις εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον και τις ενδεχόμενες εξωγενείς κρίσεις. Η οικονομική σταθερότητα και πρόοδος διασφαλίζονται μόνο εάν τηρηθούν απαρέγκλιτα οι τιθέμενοι δημοσιονομικοί στόχοι, διοχετεύοντας παράλληλα τους πεπερασμένους δημοσιονομικούς πόρους στοχευμένα, με τη μέγιστη δυνατή οικονομική και κοινωνική αποτελεσματικότητα».
Ειδικότερα, στο προσχέδιο αναφέρονται τα εξής:
Πραγματικά μεγέθη
Το 2022 o ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας διαμορφώθηκε στο 5,9% σε ετήσια βάση. Παρά την ενεργειακή κρίση και τις συναφείς πληθωριστικές πιέσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του προηγούμενου έτους, η ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης, η σημαντική επενδυτική δραστηριότητα και η ώθηση που προήλθε από την ανάκαμψη του τουρισμού κατά τη θερινή περίοδο συνέβαλαν στην ισχυρή αυτή επίδοση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2023, εμφάνισε σαφώς καλύτερη δυναμική, σε σύγκριση με τα άλλα κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Η υψηλή αυτή απόδοση (2,7%) κατέταξε την Ελλάδα στη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης, ακολουθώντας τη Μάλτα (3,9%), και σε σημαντικά υψηλότερο επίπεδο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης (0,5%).
Ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας για το 2023 εκτιμάται σε 2,3%. Σε αυτήν την εξέλιξη συμβάλλει τόσο η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 2,5% σε σταθερές τιμές, όσο και η αύξηση των επενδύσεων κατά 8,3%, αλλά και των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών που αναμένεται να αυξηθούν κατά 2,7% σε σταθερές τιμές και με υψηλότερο ρυθμό σε σχέση με τις εισαγωγές (2,2%).
Η αγορά εργασίας συνεχίζει να εξελίσσεται ικανοποιητικά και τους πρώτους μήνες του 2023, με τη συνολική απασχόληση να αυξάνεται κατά 1,7% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του έτους 2022. Σύμφωνα με το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, την περίοδο Ιανουαρίου- Ιουλίου 2023 δημιουργήθηκαν 296.624 νέες θέσεις εργασίας έναντι 270.191 το 2022, γεγονός που αποτελεί την υψηλότερη επίδοση από το 2001. Η αύξηση των προσλήψεων πραγματοποιήθηκε παράλληλα με την αύξηση του κατώτατου μισθού, υποδηλώνοντας ότι οι αυξήσεις συνοδεύονται και από αύξηση των αμοιβών. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας αναμένεται να αυξηθούν το 2023 σε ετήσια βάση κατά 6,5% έναντι 5,4% που αυξήθηκαν το 2022. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία των τριμηνιαίων εθνικών λογαριασμών της ΕΛΣΤΑΤ, το σύνολο των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας παρουσιάζει αύξηση 7,6% το δεύτερο τρίμηνο του 2023 έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 2022.
Το ποσοστό ανεργίας στο δεύτερο τρίμηνο του 2023 ανήλθε σε 11,2%, υποχωρώντας τόσο σε σχέση με το ποσοστό 11,8% του 1ου τριμήνου όσο και με το ποσοστό 12,4% του αντίστοιχου τριμήνου του προηγούμενου έτους. Σημειώνεται ότι το ανωτέρω ποσοστό 11,2% συνιστά το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας από το 4ο τρίμηνο του 2009. Σε αυτό το αποτέλεσμα συνέβαλαν τα μέτρα πολιτικής που εφαρμόστηκαν τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά την πανδημία, τα οποία είχαν ως στόχο τη θωράκιση των θέσεων εργασίας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα πολιτικών περιλαμβάνουν τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους μέσω της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών, τις αναστολές εργαζομένων με αποζημίωση ειδικού σκοπού κατά τη διάρκεια της πανδημίας, «το πρώτο ένσημο» και την επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών για μετατροπή θέσεων από μερικής σε πλήρους απασχόλησης.
Η μεταβολή του εναρμονισμένου πληθωρισμού στην Ελλάδα την περίοδο Ιανουαρίου- Αυγούστου 2023 υποχώρησε σε 4,7%, από 9,2% την αντίστοιχη περίοδο 2022. Ο μέσος όρος μεταβολής του στην ευρωζώνη ανήλθε στο 6,7%, από 7,6% ένα έτος πριν. Η ανωτέρω μεταβολή του εναρμονισμένου πληθωρισμού στην Ελλάδα στο χρονικό κατατάσσει τη χώρα στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης ως προς τον ρυθμό μεταβολής.
Η μεταβολή του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, συνυπολογίζοντας τα απολογιστικά στοιχεία του σχετικού δείκτη κατά την περίοδο Ιανουαρίου- Αυγούστου 2023, εκτιμάται σε 4% για το σύνολο του τρέχοντος έτους έναντι ετήσιας πρόβλεψης 4,5% του Προγράμματος Σταθερότητας που καταρτίστηκε τον Απρίλιο 2023. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής του Εθνικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή εκτιμάται ελαφρώς μικρότερος και ίσος με 3,8%.
Όσον αφορά στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, βάσει των στοιχείων της Τραπέζης της Ελλάδος, σε τρέχουσες τιμές, το 2022 επιδεινώθηκε καταγράφοντας έλλειμμα ύψους 9,7% του ΑΕΠ, ενώ στους επτά μήνες του 2023 παρουσιάζει βελτίωση, περιορίζοντας το έλλειμμα κατά 3,6 δισ. ευρώ έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2022.
Σε συνδυασμό με τα ανωτέρω, κομβικής σημασίας επίτευγμα για την ελληνική οικονομία είναι η αναβάθμιση του αξιόχρεού της στην επενδυτική βαθμίδα κατά τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης R&I, Scope Ratings και DBRS Morningstar καθώς επίσης και η διπλή αναβάθμιση, ένα μόλις επίπεδο πριν την επενδυτική βαθμίδα, από τον οίκο αξιολόγησης Moody’s, σε συνέχεια της ενίσχυσης του κύρους και της αξιοπιστίας της χώρας, με τις δώδεκα διαδοχικές αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας, παρά τις αλλεπάλληλες εξωγενείς κρίσεις τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Η παγκόσμια ανάκαμψη που ενισχύθηκε μετά την πανδημία του Covid-19 εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης εν μέσω πληθωριστικών πιέσεων, γεωπολιτικής αβεβαιότητας και ασυμμετριών μεταξύ των οικονομιών, ενώ η αυστηρή νομισματική πολιτική των κεντρικών τραπεζών με στόχο τη συγκράτηση του πληθωρισμού οδήγησε σε αύξηση του κόστους δανεισμού περιορίζοντας την οικονομική δραστηριότητα διεθνώς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις θερινές οικονομικές προβλέψεις της, αναθεωρεί προς τα κάτω την ανάπτυξη στην ΕΕ και στην ευρωζώνη, σε σχέση με τις εαρινές προβλέψεις της και εκτιμά ρυθμό ανάπτυξης για μεν την ΕΕ από 3,4% το 2022 στο 0,8% το 2023 και στο 1,4% το 2024, για δε την ευρωζώνη από 3,3% το 2022 σε επίσης 0,8% το 2023 και σε 1,3% το 2024. Σύμφωνα με τις θερινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει και να διαμορφωθεί στο 6,5% για την ΕΕ και στο 5,6% για την ευρωζώνη το 2023, πριν υποχωρήσει περαιτέρω στο 3,2% και στο 2,9% αντίστοιχα το 2024.
Εν μέσω βαθμιαίας ομαλοποίησης των διεθνών συνθηκών οικονομικής αβεβαιότητας, το 2024 η ελληνική οικονομία αναμένεται να συνεχίσει την επίτευξη ρυθμών ανάπτυξης που ξεπερνούν σημαντικά τον μέσο όρο της ΕΕ. Συγκεκριμένα, το επίπεδο πραγματικού ΑΕΠ του 2024 προβλέπεται να ανέλθει στο μεγαλύτερο ύψος της περιόδου μετά το 2010, σημειώνοντας αύξηση 3% έναντι του 2023. Η επίδοση αυτή αποτελεί μέρος μίας ανοδικής τάσης που διαμόρφωσε η ταχεία ανάκαμψη από το πλήγμα της πανδημίας που ξεκίνησε το 2021 και εν συνεχεία, η περαιτέρω άνοδος του όγκου οικονομικής δραστηριότητας με σημαντική αύξηση των επενδύσεων, ακόμα και υπό τον δυσμενή πληθωριστικό παράγοντα της ενεργειακής κρίσης. Σε ονομαστικούς όρους, το ελληνικό ΑΕΠ το 2024 αναμένεται να ξεπεράσει κατά 4,1% το μέσο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας πριν την είσοδο της Ελλάδας στο πρώτο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής.
Παρά τη διατήρηση των τιμών σε υψηλό επίπεδο έναντι της περιόδου πριν την ενεργειακή κρίση, οι ανοδικές πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται να εξομαλυνθούν περαιτέρω κατά τη διάρκεια του 2024, στο 2,4% κατά μέσο όρο, συγκλίνοντας σημαντικά στον μεσοπρόθεσμο στόχο της ΕΚΤ για πληθωρισμό 2%.
Η συνεχιζόμενη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αναμένεται να διαμορφώσει την ανεργία στο χαμηλότερο ποσοστό επί του εργατικού δυναμικού από το 2009, σε 10,6% βάσει της μεθοδολογίας της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού και σε 9% βάσει εθνικών λογαριασμών. Ο αριθμός των ανέργων αναμένεται να πέσει σε επίπεδα προ της οικονομικής προσαρμογής.
Ο εξωτερικός τομέας της οικονομίας προβλέπεται να έχει θετική επίδραση στην πραγματική ανάπτυξη το 2024 κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, με σημαντική ωστόσο αύξηση των εισαγωγών αγαθών (5,2% σε ετήσια βάση). Ωστόσο, το πραγματικό ισοζύγιο υπηρεσιών προβλέπεται να έχει θετική επίδραση στο ΑΕΠ ύψους 1,2 ποσοστιαίων μονάδων, η οποία αντισταθμίζει πλήρως την εξέλιξη στο ισοζύγιο αγαθών, κυρίως χάρη στην εκτιμώμενη αύξηση των καθαρών ονομαστικών εισπράξεων από τον εξωτερικό τουρισμό. Σε εθνικολογιστικούς όρους, το έλλειμμα του ονομαστικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να βελτιωθεί, υποχωρώντας ως ποσοστό του ΑΕΠ στο 4,2%, από 4,5% το 2023.
Σημαντική παράμετρος για την επίτευξη των ανωτέρω μακροοικονομικών στόχων είναι η γρήγορη αποκατάσταση της παραγωγικής δραστηριότητας, με έμφαση στην αγροτική παραγωγή, αλλά και των υποδομών, των περιοχών που επλήγησαν από τις πρόσφατες πλημμύρες. Για αυτόν τον σκοπό έχουν προβλεφθεί οι απαραίτητοι δημοσιονομικοί πόροι, χρησιμοποιώντας παράλληλα κατά το βέλτιστο βαθμό τις διαθέσιμες ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης.
Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί ένα παροδικό φαινόμενο. Για αυτόν τον σκοπό η κυβέρνηση λαμβάνει επιπρόσθετα μέτρα και πραγματοποιεί σημαντικές επενδύσεις, μέσω εθνικών και συγχρηματοδοτούμενων πόρων, σε τέσσερα επίπεδα: (α) στην κλιματική μετάβαση και απανθρακοποίηση, (β) στην ανάπτυξη υποδομών ανθεκτικών σε επιδεινούμενα καιρικά φαινόμενα, (γ) στη σημαντική ενίσχυση της πολιτικής προστασίας και της πρόληψης και (δ) στη θωράκιση της εθνικής οικονομίας από τις συνέπειες φυσικών καταστροφών, μέσω της πρόβλεψης σχετικών μόνιμων κονδυλίων στον προϋπολογισμό, την ενίσχυση της ασφάλισης καθώς και της ταχύτητας και της αποτελεσματικότητας της κρατικής αρωγής.
Προϋπολογισμός γενικής κυβέρνησης
Το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης του 2023, με βάση τη μεθοδολογία ESA, είχε προβλεφθεί στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2023 ότι θα διαμορφωθεί σε πλεόνασμα ύψους 1.668 εκατ. ευρώ ή 0,7% του ΑΕΠ, ενώ στο Πρόγραμμα Σταθερότητας του Απριλίου 2023, το πρωτογενές αποτέλεσμα είχε εκτιμηθεί σε πλεόνασμα ύψους 2.544 εκατ. ευρώ ή 1,1% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε πλεόνασμα ύψους 2.560 εκατ. ευρώ ή 1,1% του ΑΕΠ, πλησίον των προβλέψεων του Προγράμματος Σταθερότητας.
Σημειώνεται ότι σε σχέση με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού 2023 παρατηρείται αύξηση τόσο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού (κατά 3 δισ. ευρώ) όσο και των δαπανών (κατά 2,8 δισ. ευρώ). Το συνολικό ισοζύγιο Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται πλησίον των προβλέψεων της εισηγητικής έκθεσης του προϋπολογισμού, λόγω της αύξησης των ενοποιημένων τόκων Γενικής Κυβέρνησης και διαμορφώνεται σε συνολικό έλλειμμα 2,1% του ΑΕΠ έναντι 2% που ήταν η πρόβλεψη του προϋπολογισμού 2023.
Η αύξηση των εσόδων οφείλεται: α) στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, λόγω της επαναφοράς της στην κανονικότητα μετά τις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 και των κυβερνητικών μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, β) στη σημαντική αύξηση των τουριστικών εισπράξεων, οι οποίες κατά το επτάμηνο του τρέχοντος έτους ξεπέρασαν τα επίπεδα της αντίστοιχης περιόδου του 2019, γ) στην αύξηση των μισθών και συντάξεων, γεγονός που επηρεάζει κυρίως τα έσοδα από τους άμεσους φόρους (φόροι εισοδήματος), δ) στην εκτεταμένη χρήση πιστωτικών καρτών και στην αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών εν γένει και ε) στις πληθωριστικές πιέσεις, ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, που επιδρούν και στη χώρα μας, αν και σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για το 2023 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 72,710 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 2,765 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού. Η αύξηση αυτή, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση των δαπανών για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και της συνεπακόλουθης ανόδου των τιμών των αγαθών και των υπηρεσιών καθώς και στις αυξημένες δαπάνες για την υγεία και τις εκλογικές διαδικασίες (διενέργεια δεύτερων βουλευτικών εκλογών). Επίσης, οφείλεται και στις επείγουσες και έκτακτες ανάγκες, οι οποίες προέκυψαν λόγω των καταστροφικών πυρκαγιών, που εκδηλώθηκαν σε αρκετές περιοχές της χώρας και ιδίως στις περιοχές Έβρου και Ρόδου, καθώς και λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων που έπληξαν ιδίως την Περιφέρεια Θεσσαλίας τον μήνα Σεπτέμβριο 2023. Η διάθεση των απαραίτητων επιπλέον κονδυλίων υλοποιήθηκε με την ψήφιση δύο συμπληρωματικών προϋπολογισμών, ύψους 700 εκατ. ευρώ και 600 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις για το 2024, το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομική βάση προβλέπεται να διαμορφωθεί σε πλεόνασμα ύψους 5,048 δισ. ευρώ ή 2,1% του ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι το έτος 2024 χαρακτηρίζεται από την άρση της ενεργοποίησης της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ).
Τη Δευτέρα ξεκινάει η συζήτηση του προσχεδίου του Προϋπολογισμού 2023
Το μεσημέρι της ερχόμενης Δευτέρας ορίσθηκε από την Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων η έναρξη της συζήτησης του προσχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2023.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής, Σταύρος Καλογιάννης, ανέφερε πως σύμφωνα με τον προγραμματισμό των εργασιών της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων, η πρώτη συνεδρίαση συζήτησης του σχεδίου του Προϋπολογισμού για το 2023 θα διεξαχθεί την Δευτέρα 17 Οκτωβρίου, στη μία το μεσημέρι.
Οι επόμενες δύο συνεδριάσεις, δεύτερη και τρίτη, ορίσθηκαν να πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 19 Οκτωβρίου στις δέκα το πρωί και στη μία το μεσημέρι, αντίστοιχα.
Επίσης, ο κ. Καλογιάννης ενημέρωσε τα μέλη της Επιτροπής, ότι την Πέμπτη 20 Οκτωβρίου, θα πραγματοποιηθεί η ενημέρωση που έχει ζητήσει να κάνει ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας σχετικά με την πορεία του Ιδιωτικού Χρέους.
Η Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής σήμερα συνεδριάζει με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών, Θεόδωρο Σκυλακάκη, και τον υφυπουργό Οικονομικών, Απόστολο Βεσυρόπουλο, να ενημερώνουν σχετικά με την πορεία υλοποίησης του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0». H συνεδρίαση είναι σε εξέλιξη.
Κατατίθεται σήμερα στη Βουλή το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2022 – Τι προβλέπει
Κατατίθεται σήμερα στη Βουλή το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2022, το οποίο θα περιλαμβάνει τις φορολογικές ελαφρύνσεις καθώς και τα μέτρα ενίσχυσης των νοικοκυριών, που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ.
Στο προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού θα περιλαμβάνεται η πρόβλεψη για ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας φέτος με ρυθμό 6,1%, ποσοστό που υπερβαίνει τις αρχικές εκτιμήσεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού του 2022 πρόκειται να κατατεθεί στη Βουλή στα τέλη Νοεμβρίου.
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού θα παρουσιαστεί στη σημερινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου και αμέσως μετά αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή όπως προβλέπει η σχετική διαδικασία.
Συνεδρίαση υπουργικού συμβουλίου
Η συνεδρίαση στις 11 το πρωί, μέσω τηλεδιάσκεψης του Υπουργικού Συμβουλίου, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, θα είναι προσανατολισμένη στην κατάσταση, αλλά και την προοπτική της ελληνικής οικονομίας.
Σύμφωνα με την θεματολογία της τακτικής συνεδρίασης του οργάνου ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας και ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Θεόδωρος Σκυλακάκης, αναμένεται να κάνουν εισήγηση σχετικά με την κατάσταση και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και το Προσχέδιο Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης 2022, ενώ αμφότεροι θα παρουσιάσουν, επίσης, το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για τα κίνητρα ανάπτυξης των επιχειρήσεων. Σημαντική, επίσης, και η παρουσίαση από τον υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, ‘Αδωνι Γεωργιάδη, για την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2161/2019 για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων προστασίας των καταναλωτών.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται, εξάλλου, η εισήγηση από τους υπουργούς Επικρατείας, Γιώργο Γεραπετρίτη και ‘Ακη Σκέρτσο σχετικά με το ενοποιημένο Προσχέδιο Δράσης της κυβέρνησης για το 2022, καθώς και τα επί μέρους σχέδια δράσης των υπουργείων.
Τέλος, ο υπουργός Εσωτερικών, Μάκης Βορίδης, θα κάνει εισήγηση σχετικά με τον προγραμματισμό Ανθρώπινου Δυναμικού για το 2022, ενώ ο υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λευτέρης Αυγενάκης θα παρουσιάσει το νομοσχέδιο του συγκεκριμένου υπουργείου με τίτλο: «Αθλητικός εθελοντισμός, Άθληση για Όλους, Πνευματικός αθλητισμός, Ηλεκτρονικός αθλητισμός, εργασιακός αθλητισμός».
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών το προσχέδιο του προϋπολογισμού θα διέπεται από ρεαλισμό και συνέπεια. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι σε περίπτωση που υπάρξει σημαντική βελτίωση στην πρόβλεψη για την ανάπτυξη της οικονομίας, στο τρέχον έτος, τότε είναι πολύ πιθανό να υπάρξει επιπλέον πακέτο στήριξης στα ευάλωτα νοικοκυριά.
Αυτό βέβαια θα αποτυπωθεί, στο τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού.
Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού αποτυπώνονται τα μέτρα που ήδη ψηφίστηκαν και ισχύουν και βέβαια θα επεκτείνονται και μέσα στο 2022.
Συγκεκριμένα αυτά είναι:
1. Γονικές παροχές – Δωρεές: Αύξηση του αφορολογήτου ορίου των γονικών παροχών και των δωρεών σε συγγενείς της πρώτης κατηγορίας (συζύγους, πρόσωπα που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, παιδιά, εγγόνια και γονείς) από 150.000 ευρώ σε 800.000 ευρώ. Εφόσον η αξία των γονικών δωρεών ή παροχών υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ ανά φυσικό πρόσωπο θα επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 10%. Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ αφορά τόσο ακίνητη περιουσία όσο και κινητή (μετοχές, ομόλογα, επιχειρήσεις, μετρητά).
2. Επέκταση μειωμένα ΦΠΑ στο τουριστικό πακέτο: Επέκταση μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ από 24% σε 13% στις μεταφορές, τον καφέ και μη αλκοολούχα ποτά, τους κινηματογράφους και το τουριστικό πακέτο έως τον Ιούνιο του 2022.
3. Γυμναστήρια – Σχολές Χορού: Μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στα γυμναστήρια και τις σχολές χορού από το 24% σε 13% από 1η Οκτωβρίου 2021 έως τον Ιούνιο του 2022.
4. Ζωοτροφές: Μείωση του συντελεστή ΦΠΑ των ζωοτροφών που προορίζονται για ζωική παραγωγή από το 13% στο 6%.
5. Συγχωνεύσεις επιχειρήσεων: Μείωση 50% του φόρου στη συγκέντρωση κεφαλαίου από 1η Οκτωβρίου 2021.
6. Συνδρομητική τηλεόραση: Επέκταση της αναστολής πληρωμής τέλους συνδρομητικής τηλεόρασης έως τον Ιούνιο του 2022.
Επίσης περιλαμβάνονται οι παρεμβάσεις που ήδη έχουν προβλεφθεί και ανακοινωθεί για το 2022. Πιο συγκεκριμένα:
1. Διατηρείται και το 2022 το πάγωμα της πληρωμής έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα (μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους).
2. Παραμένουν οι μειωμένες ασφαλιστικές εισφορές κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες.
3. Μειώνεται από το 24% στο 22% ο συντελεστής φορολογίας για τις επιχειρήσεις.
Επίσης, περιλαμβάνονται και άλλες παρεμβάσεις μεταξύ των οποίων:
1. Μειώνεται το ποσοστό επιστροφής όλων των Επιστρεπτέων Προκαταβολών, ανάλογα με την πτώση των ακαθάριστων εσόδων της επιχείρησης. Με βάση τις νέες προβλέψεις, το 28% των επιχειρήσεων θα επιστρέψει το 1/4, το 39% το 1/3, και το 33% το 50%.
2. Χορηγείται, τον μήνα Δεκέμβριο, διπλή δόση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, συνολικού ύψους πλέον – για εκείνο το μήνα – 130 εκατ. ευρώ.
3. Αυξάνεται το ποσό ενίσχυσης για το επίδομα θέρμανσης κατά 20%.
4. Προβλέπεται επίδομα φυσικού αερίου.
5. Μειώνεται το τέλος συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας, από 12% έως 20% που κυμαίνεται σήμερα, στο 10% και καταργείται για νέους έως 29 ετών, από την 1η Ιανουαρίου 2022.
6. Μετά την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών, προχωράει η μείωση των συντελεστών υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, που θα ισχύσει για το 2022. Τα αποτελέσματα αυτής της άσκησης, που είναι σε εξέλιξη, θα είναι διαθέσιμα έως το τέλος του έτους.
7. Επεκτείνεται, από το ακαδημαϊκό έτος 2021-2022, η χορήγηση στεγαστικού επιδόματος και στους σπουδαστές των δημόσιων ΙΕΚ.
8. Επιδοτείται, τουλάχιστον για το 4ο τρίμηνο του 2021, το σύνολο του πληθυσμού για τις πρώτες 300 kWh, με ποσό 30 Euro/MWh, αντισταθμίζοντας σχεδόν το σύνολο της αναμενόμενης αύξησης του ρεύματος. Πιθανότατα το μέτρο θα συνεχιστεί και μέσα στο 2022 εφόσον οι τιμές διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.
9. Παρέχεται το πρώτο ένσημο. Συγκεκριμένα, για το 2022, και προκειμένου να περιοριστεί η ανεργία των νέων στο πλαίσιο αντιμετώπισης των συνεπειών της πανδημίας, όλοι οι νέοι από 18 έως 29 ετών που δεν έχουν προηγούμενη εργασιακή εμπειρία και θα προσληφθούν εντός του έτους, λαμβάνουν προπληρωμένο χρόνο εργασίας που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για την πρώτη τους απασχόληση. Η ενίσχυση ανέρχεται συνολικά στα 1.200 ευρώ για τους πρώτους 6 μήνες πλήρους απασχόλησης. Από αυτό το ποσό, τα μισά θα τα λαμβάνει ο εργαζόμενος – επιπλέον του μισθού του – ως κίνητρο εύρεσης εργασίας, και τα υπόλοιπα ο εργοδότης ως επιδότηση του μισθολογικού κόστους. Για εργασία μερικής απασχόλησης, που αντιστοιχεί περίπου στο 50% της πλήρους, θα δίνεται το ήμισυ του ποσού.
Την Παρασκευή κατατίθεται το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού με το Σχέδιο Ανάκαμψης
Την Παρασκευή το μεσημέρι κατατίθεται το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού στο οποίο θα ενσωματώνονται και προβλέψεις για το Ταμείο Ανάκαμψης, ανακοίνωσε στην ΕΡΤ ο Υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, προσθέτοντας ότι προβλέπεται ύφεση λίγο πάνω από 10%, μεγαλύτερα πρωτογενή ελλείμματα και πολλαπλάσια μέτρα στήριξης, μεταξύ αυτών και η επιστρεπτέα προκαταβολή η οποία θα επεκταθεί και το 2021. Τον Ιανουάριο θα έχουμε τον έκτο γύρο.
Όπως είπε ο υπουργός, μέσα στην εβδομάδα θα δοθεί το Σχέδιο Ανάκαμψης στην ΕΕ και το πρώτο εξάμηνο αναμένονται οι πρώτες εκταμιεύσεις με πυλώνες στήριξη και ανάπτυξη. Προβλέπονται μεταρρυθμίσεις και χρηματοδότηση μέσα από τους πόρους που δεν διογκώνουν το δημόσιο χρέος και η κατανομή των πόρων θα γίνει σύμφωνα με ευρωπαϊκούς κανόνες. Επίσης, πρόσθεσε ότι η Κομισιόν ενέκρινε το Πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ, επιδοτώντας τη δόση των συνεπών οφειλετών που λόγω κορονοϊού δυσκολεύονται να αποπληρώσουν.
Επιπλέον ανέφερε ότι αύριο ψηφίζονται οι ρυθμίσεις για ενοίκια.
Γ. Χατζηθεοδοσίου για το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2021: «Η οικονομία δεν είναι εικονική περιήγηση
«Το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2021 που κατατέθηκε στη Βουλή και δόθηκε στη δημοσιότητα, δείχνει το πώς σκοπεύει να κινηθεί η κυβέρνηση τον επόμενο χρόνο, τις επιδιώξεις της και τους στόχους που θέτει», αναφέρει σε δηλωσή του ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, κ. Γιάννης Χατζηθεοδοσίου. Για να συμπληρώσει:
«Βασικό σημείο των στοιχείων που είδαμε είναι ότι δεν μπορούμε να έχουμε πλήρη γνώση των οικονομικών δεδομένων που θα ισχύσουν, καθώς αλλάζουν οι στόχοι ανάλογα με την πορεία της πανδημίας και τη χρονική στιγμή που θα έρθει η βοήθεια από την Ε.Ε. Ουσιαστικά δηλαδή είμαστε σε αχαρτογράφητα νερά. Και το σίγουρο είναι ότι η πραγματική οικονομία δεν είναι εικονική περιήγηση. Όσοι είμαστε στην αγορά, ένα πράγμα μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα. Ήδη οι οικονομικές συνέπειες της εξάπλωσης του κορονοϊού είναι αισθητές. Το δεύτερο κύμα της πανδημίας είναι εδώ και απειλεί με καταστροφή ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των επιχειρήσεων της χώρας, κυρίως των μικρών και των μεσαίων. Άρα, αν δεν ληφθούν έγκαιρα μέτρα πραγματικής στήριξης της επιχειρηματικότητας, δεν μπορώ να φανταστώ πως ακριβώς θα δούμε τα οικονομικά στοιχεία του προϋπολογισμού για το 2021. Το σίγουρο είναι ότι, θα αφορά λιγότερες επιχειρήσεις αφού είναι θέμα χρόνου να έχουμε μαζικά λουκέτα και ακόμα λιγότερους εργαζόμενους. Μόνο αν διατηρήσουμε ανοιχτές τις επιχειρήσεις μας και με τους εργαζόμενούς τους στις θέσεις τους, υπάρχει πραγματική ελπίδα να δούμε το μέγιστο ποσοστό της ανάπτυξης που αναφέρεται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού. Επειδή θέλω να βλέπω τα πράγματα με θετική διάθεση, πιστεύω ότι αν έστω και τώρα υπάρξουν οι κατάλληλες ενέργειες από την κυβέρνηση με στοχευμένα μέτρα στήριξης, ενίσχυση της ρευστότητας για όλους τους ενδιαφερόμενους, επιδότηση των υφιστάμενων θέσεων απασχόλησης και ρεαλιστικές ρυθμίσεις για την αποπληρωμή των υποχρεώσεων που έχουν συσσωρευτεί, μπορούμε να σώσουμε την παρτίδα».
Όλες οι παρεμβάσεις που προβλέπονται στο Προσχέδιο Προϋπολογισμού που κατατέθηκε στη Βουλή
Σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού που κατατέθηκε στη Βουλή, μεταξύ άλλων προβλέπονται οι κάτωθι σημαντικές παρεμβάσεις:
• Χορήγηση επιδόματος ύψους 2.000 ευρώ για κάθε παιδί που θα γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου του 2020, με εξαιρετικά διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια που καλύπτουν το 90% των οικογενειών.
• Μετάπτωση στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ του 13% των ειδών βρεφικής ηλικίας και των κρανών ασφαλείας.
• Μείωση του εισαγωγικού συντελεστή φορολογίας εισοδήματος στο 9% και αύξηση του αφορολόγητου ορίου για κάθε παιδί.
• Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών εργαζομένων πλήρους απασχόλησης κατά περίπου μια μονάδα βάσης.
• Μείωση του φόρου εισοδήματος Νομικών Προσώπων από 28% στο 24% από τη χρήση του 2019.
• Μείωση της φορολογίας των κερδών που θα διανεμηθούν το 2020 από 10% σε 5%.
• Αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές για τρία (3) έτη και του φόρου υπεραξίας ακινήτων.
• Επιστροφή μέρους των δαπανών για ανακαινίσεις, ενεργειακή και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων που εξοφλούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, η οποία δεν θα επιφέρει επιπλέον δημοσιονομική επιβάρυνση στον Προϋπολογισμό του 2020.
• Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η μείωση της παραοικονομίας και η διεύρυνση της φορολογικής βάσης είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να μειωθούν περαιτέρω τα φορολογικά βάρη στους πολίτες που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Η ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών είναι αποδεδειγμένα το πιο αποτελεσματικό μέτρο σε αυτή την κατεύθυνση. Για αυτό το σκοπό θεσμοθετείται αυξημένος συντελεστής 30% κατά τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Η προσπάθεια αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής δεν είναι άλλωστε υπόθεση αποκλειστικά και μόνο του κράτους. Αφορά ολόκληρη την κοινωνία και ιδίως τους φορολογούμενους πολίτες, η κινητοποίηση των οποίων σε συνδυασμό με τη μείωση των φορολογικών συντελεστών την οποία ενσωματώνει ο προϋπολογισμός του 2020, δημιουργεί το απαραίτητο πλαίσιο περιορισμού της φοροδιαφυγής και εξασφάλισης πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου που θα χρησιμοποιηθεί στα επόμενα έτη για τον περαιτέρω περιορισμό των φορολογικών βαρών και την αύξηση των κοινωνικών δαπανών.
• Η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών με βάση τις πραγματικές αξίες, θα συμβάλλει στην αύξηση της εισπραξιμότητας σε ιδιοκτησίες συγκεκριμένων περιοχών της χώρας που τώρα το επίπεδο των αντικειμενικών αξιών είναι αρκετά χαμηλότερο έναντι της εμπορικής αξίας καθώς και σε περιοχές της χώρας με πολύ υψηλή αξία ακινήτων (πολυτελείς παραθεριστικές περιοχές), που ως τώρα δεν λαμβάνονταν υπόψη. Αυτή η παρέμβαση θα δώσει τη δυνατότητα για περαιτέρω μείωση των βαρών στους πολίτες που κατέβαλαν δυσανάλογα υψηλούς φόρους ακίνητης περιουσίας.
• Ενίσχυση των ελέγχων σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων (πχ. AirBnB).
Επιτάχυνση επίλυσης εκκρεμών φορολογικών διαφορών στα διοικητικά δικαστήρια
• Η ταχύτερη εκκαθάριση των φορολογικών εκκρεμοτήτων των πολιτών θα συμβάλλει στην αύξηση των εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού, καθώς και στην αποσυμφόρηση των διοικητικών δικαστηρίων.