Νηστεία και ψαροφαγία για υγιή καρδιά: 2 μελέτες που μας ενδιαφέρουν
Νέα διεθνής επιστημονική έρευνα βρήκε σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος και στον αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και πρόωρου θανάτου. Αντίθετα, δεν προέκυψε συσχέτιση με το μη κατεργασμένο κόκκινο κρέας ή το κρέας από πουλερικά.
Διατροφή και καλή υγεία
Οι ερευνητές της μελέτης PURE, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό περιοδικό Επιστήμης της Διατροφής “American Journal of Clinical Nutrition”, ανέλυσαν στοιχεία για περίπου 134.300 ανθρώπους από 21 χώρες πέντε ηπείρων, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν σε βάθος σχεδόν δεκαετίας.
Διαπιστώθηκε ότι η κατανάλωση 150 ή περισσότερων γραμμαρίων επεξεργασμένου κρέατος την εβδομάδα σχετιζόταν με -κατά μέσο όρο- αύξηση 46% του κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου και κατά 51% του κινδύνου θανάτου, σε σχέση με όσους δεν έτρωγαν καθόλου επεξεργασμένο κρέας. Από την άλλη, η κατανάλωση μέτριων ποσοτήτων μη επεξεργασμένων κρεάτων δεν φάνηκε να έχει κάποια επίπτωση στην υγεία.
«Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η κατανάλωση με μέτρο μη επεξεργασμένου κρέατος, στο πλαίσιο μίας γενικότερης υγιούς διατροφής, είναι απίθανο να αποβεί επιβλαβής”, δήλωσε ο δρ Μασίντ Ντεγκάν του καναδικού Πανεπιστημίου ΜακΜάστερ του Οντάριο. Αντίθετα, σύμφωνα με τους ερευνητές, “πρέπει να ενθαρρύνεται ο περιορισμός της κατανάλωσης του επεξεργασμένου κρέατος».
Ψαρομεσογειακή διατροφή και περιοδική νηστεία
Η μεσογειακή διατροφή με πολύ έξτρα παρθένο ελαιόλαδο (αντί για βούτυρο και άλλα λίπη), πλήρη δημητριακά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, φρούτα, λαχανικά, καθώς και με μέτρια γαλακτοκομικά (γιαούρτι και τυρί με λίγα λιπαρά), η οποία συνδυάζεται με ψάρια ή/και θαλασσινά, αλλά και με νηστεία κατά καιρούς, είναι ιδανική για την καρδιαγγειακή υγεία, σύμφωνα με μία άλλη μελέτη Αμερικανών επιστημόνων.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καρδιολόγο δρα Τζέιμς Ο’Κιφ του Ινστιτούτου Saint Luke Mid America Heart Institute, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας, αξιολόγησαν όλα τα έως τώρα ερευνητικά δεδομένα (μετα-ανάλυση) και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ανωτέρω «συνταγή» διατροφής και περιστασιακής νηστείας έχει μεγάλα οφέλη.
Οι επιστήμονες ανέφεραν ότι από μόνη της η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή έχει διαπιστωθεί σε πολλές μελέτες και κλινικές δοκιμές πως σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο καρδιοπάθειας, διαβήτη, άνοιας, κατάθλιψης και μερικών καρκίνων. Από την άλλη, η συχνή κατανάλωση ψαριών/θαλασσινών, που αντικαθιστούν το κρέας ως βασική πηγή πρωτεΐνης, μειώνει κατά 34% τον κίνδυνο θανάτου από στεφανιαία νόσο.
Ο συνδυασμός τους, δηλαδή η μεσογειακή διατροφή συν η ψαροφαγία, εάν εμπλουτιστεί με τον περιοδικό περιορισμό της λήψης θερμίδων καθημερινά (νηστεία για χρονικά διαστήματα οκτώ έως δώδεκα ωρών) μπορεί επιπροσθέτως να μειώσει τη φλεγμονή στον οργανισμό, να βελτιώσει τον μεταβολισμό και την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Ο περιορισμός των θερμίδων μπορεί να γίνει με τη μείωση του αριθμού των ημερήσιων γευμάτων από τρία σε δύο ή με περιόδους νηστείας ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Η νηστεία στην υπηρεσία της υγείας
Η θεληματική αποχή από ορισμένες ομάδες τροφών έχει συνήθως θρησκευτικό χαρακτήρα, εκτός απ’ αυτήν που γίνεται αποκλειστικά για λόγους υγείας ή με την πρόθεση “αποτοξίνωσης” του οργανισμού.
Γράφει η Ιωάννα Αδαμίδου*
Κατά την ορθόδοξη πίστη, η νηστεία προετοιμάζει τον χριστιανό πνευματικά, τον οδηγεί σε μια περισυλλογή και συνάμα σε μια ανάταση πνευματική, και του παρέχει τη δυνατότητα να κυριαρχεί των άτακτων επιθυμιών και να κυβερνά τα ατίθασα πάθη. Οι πιστοί ωστόσο οφείλουν να δώσουν στο σώμα τα θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα για τη συντήρηση και βέλτιστη λειτουργία του, έστω κι αν στερούνται κάποιων τροφών λόγω νηστείας.
Οι συστάσεις της νηστείας μοιάζουν αρκετά με αυτές της Μεσογειακής διατροφής, ενός από τους υγιεινότερους τύπους διατροφής στον κόσμο. Συγκεκριμένα στη νηστεία του Πάσχα το κρέας, το ψάρι, τα αυγά και για τους περισσότερους και τα γαλακτοκομικά είναι “εκτός μάχης”, ενώ το ψάρι καταναλώνεται μόνο την 25η Μαρτίου. Συνεπώς, είναι μια καλή ευκαιρία να παραδώσετε την σκυτάλη σε ορισμένες τροφές που πιθανώς είχαν ως επί το πλείστον παραγκωνιστεί έως τώρα, αναπληρώνοντας με τον τρόπο αυτό τις ανάγκες σας σε βασικά θρεπτικά συστατικά. Μπορείτε λοιπόν να εισάγετε στο διαιτολόγιό σας:Οστρακοειδή και θαλασσινά, όπως μύδια, καλαμαράκια, γαρίδες και αστακό, με αξιόλογη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες αλλά και ψευδάργυρο που σχετίζεται άμεσα με την καλή υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος.Ψάρι την 25η Μαρτίου, το οποίο αποτελεί μια έξοχη πηγή πρωτεΐνης εναλλακτική του κρέατος, με αξιόλογη περιεκτικότητα στα φιλικά προς την καρδιά ω-3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, σε αντίθεση με τα κορεσμένα λιπαρά του κρέατος. Μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ω3 έχουν τα λιπαρά ψάρια (π.χ. σολομός, σαρδέλα, σκουμπρί, τόνος, μπακαλιάρος, πέστροφα, γαύρος), τα οποία είναι επιπλέον πλούσια σε βιταμίνη D, βιταμίνη που συντελεί στην απορρόφηση, εναπόθεση και διατήρηση του ασβεστίου στα οστά, συμβάλλοντας έτσι στην πρόληψη αλλά και αντιμετώπιση της οστεοπενίας και οστεοπόρωσης.Όσπρια, όπως φασόλια, φακές, ρεβίθια και φάβα, τα οποία είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, βιταμίνη Β12 και σίδηρο, και συνεπώς επίσης αναπληρώνουν άψογα την απουσία του κρέατος, ειδικά σε συνδυασμό με ρύζι.Ξηρούς καρπούς και σπόρους, που εμπεριέχουν πρωτεΐνες, ασβέστιο, αλλά και τα φιλικά προς την καρδιά μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα.Προϊόντα ολικής αλέσεως, οι φυτικές ίνες των οποίων δημιουργούν γρηγορότερο και ευκολότερο κορεσμό, και συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του εντέρου και στη ρύθμιση της γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα.Σόγια, πλούσια σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, οι οποίες συναγωνίζονται αυτές του κρέατος.Μπάρες δημητριακών με βρώμη και σπόρους, δίχως ζάχαρη, ως γρήγορο πρωινό ή σνακ πλούσιο σε φυτικές ίνες για την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και του εντέρου.Άφθονα φρούτα και λαχανικά, σε διάφορους χρωματικούς και γευστικούς συνδυασμούς, που θωρακίζουν την άμυνα του οργανισμού λόγω της ποικιλίας των αντιοξειδωτικών ουσιών που περιέχουν. Την παράσταση “κλέβουν” τα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι, το μαρούλι και η ρόκα, αλλά και το μπρόκολο. Όσον αφορά στα φρούτα, επωφεληθείτε από τις φυτικές ίνες που προσφέρει ολόκληρο το φρούτο με τη φλούδα του (εφόσον αυτή τρώγεται) ή στο μπλέντερ, έναντι του έτοιμου συσκευασμένου χυμού στον οποίο συχνά προστίθεται και ζάχαρη.Η νηστεία συνάμα αποτελεί μια προσπάθεια για εγκράτεια και από πλευράς ποσότητας. Καλό είναι να είστε προσεκτικοί με τα λιπαρά όπως το βούτυρο και το ελαιόλαδο, αλλά και τους υδατάνθρακες όπως το ψωμί, τα μακαρόνια και τις πατάτες, η υπερβολική κατανάλωση των οποίων μπορεί να οδηγήσει σε απουσία κορεσμού και αύξηση βάρους ακόμη και στην περίοδο της νηστείας.Καθώς λοιπόν πλησιάζουμε προς το Πάσχα, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πως μπορούμε να έχουμε ποιότητα διατροφής και ζωής κατά τη διάρκεια της νηστείας, δίχως να στερηθούμε τα συστατικά, τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία που είναι απαραίτητα για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού.
*Ιωάννα Αδαμίδου MS, RD, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος & Βιολόγος Υπεύθυνη Bioiatriki+ Nutrition, Θεσσαλονίκη, Επιστημονική Συνεργάτης ΒιοΚλινικής Θεσσαλονίκης