Μητσοτάκης για Μονή της Χώρας: Παντελώς αχρείαστη η μετατροπή ενός ιστορικού μνημείου σε τζαμί – Θα το θέσω στον Ερντογάν
«Εισερχόμαστε στην τελική ευθεία για τις ευρωεκλογές και είναι έντονη η ανάγκη για μαζική συμμετοχή σε μια διαδικασία που αφορά κάθε Έλληνα και Ελληνίδα», τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στον διάλογο που είχε στην καθιερωμένη μηνιαία συνάντηση με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου.
Στην τοποθέτησή του αναφέρθηκε και στη μετατροπή της Μονής της Χώρας σε τζαμί εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του και λέγοντας πως θα το θέσει στην επικείμενη συνάντησή του με τον Τούρκο πρόεδρο, Ταγίπ Ερντογάν, την ερχόμενη Δευτέρα.
«Θέλω να εκφράσω και δημόσια την έντονη δυσαρέσκεια μου διερμηνεύοντας πιστεύω τα αισθήματα όλων των Ελλήνων για την παντελώς θα χρειαστεί μετατροπή ενός ιστορικού τεμένους της μονής της χώρας σε τζαμί. Πιστεύω μία ενέργεια η οποία προσβάλλει την πλούσια ιστορίας της ίδιας της Κωνσταντινούπολης ως ένα σταυροδρόμι πολιτισμών και είναι και ένα ζήτημα το οποίο βεβαίως και θα πέσω στον πρόεδρο Ερντογάν όταν τον συναντήσω», είπε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Όλη η τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη
«Θέλω με την ευκαιρία αυτής της συνάντησης μας να επαναλάβω την ανάγκη για όσο το δυνατόν πιο μαζική συμμετοχή σε μία πολύ σημαντική εκλογική διαδικασία που αφορά κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα καθώς αυτά τα οποία θα αποφασιστούν στην Ευρώπη είναι βέβαιο ότι θα έχουν επιπτώσεις και εντός της πατρίδας μας. Η ήπειρός μας βρίσκεται μπροστά σε πολύ σημαντικές για πολιτικές προκλήσεις σε σχέση με την κατάσταση που επικρατούσε το 2019, τελευταία φορά που είχαμε βρει εκλογές, πολλά σύννεφα που σκιάζουν τον ουρανό της Ευρώπης και θα χρειαστεί να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις με αυτοπεποίθηση και θάρρος. Είτε μιλάμε για μία αμυντική πολιτική στην οποία πρέπει να κινητοποιήσουμε περισσότερους ευρωπαϊκούς πόρους, την συνέχιση μιας αυστηρής πολιτικής ως προς την ανάγκη φύλαξης των εξωτερικών συνόρων, την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης ώστε να μπορούμε επί ίσοις όροις να ανταγωνιζόμαστε με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά ζητήματα τα οποία πιστεύω ότι αφορούν κάθε ελληνίδα και κάθε έλληνα και γι’ αυτό και θεωρώ ότι η συμμετοχή στις ευρωεκλογές όσο το δυνατόν περισσότερο συμπολιτών μας θα ενισχύσει τελικά Την ίδια νομιμοποίηση της χώρας να διεκδικεί περισσότερα στην Ευρώπη. Θέλω να ευχηθώ αυτή η προεκλογική περίοδος να διεξαχθεί ήρεμα και νηφάλια. Λυπάμαι για το γεγονός ότι βλέπω και πάλι ενδείξεις πολύ έντονη πόλωση από άλλα κόμματα ως προς τον τρόπο που διεξάγεται ο πολιτικός διάλογος. Νομίζω ότι πρέπει να συζητήσουμε περισσότερο για την Ευρώπη και να μείνουμε μακριά από τοξικότητα και διχασμούς, αλλά δεν είμαι και τόσο σίγουρος ότι ευχή μου αυτή θα εισακουστεί.
Το δεύτερο θέμα για το οποίο θα ήθελα να μιλήσουμε και να σας ενημερώσω αφορά την επίσκεψή μου στην Άγκυρα, η οποία θα λάβει χώρα την επόμενη Δευτέρα ως ανταπόδοση της επίσκεψης του προέδρου Ερντογάν τον περασμένο Δεκέμβριο. Και θέλω καταρχάς να εκφράσω και δημόσια την έντονη δυσαρέσκεια μου διερμηνεύοντας πιστεύω τα αισθήματα όλων των Ελλήνων για την παντελώς θα χρειαστεί μετατροπή ενός ιστορικού τεμένους της μονής της χώρας σε τζαμί. Πιστεύω μία ενέργεια η οποία προσβάλλει την πλούσια ιστορίας της ίδιας της Κωνσταντινούπολης ως ένα σταυροδρόμι πολιτισμών και είναι και ένα ζήτημα το οποίο βεβαίως και θα πέσω στον πρόεδρο Ερντογάν όταν τον συναντήσω. Από κει και πέρα πιστεύω ότι είναι μία ευκαιρία να κάνουμε μία αξιολόγηση της προσπάθειας επαναπροσέγγισης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας η οποία σίγουρα σε αρκετά επίπεδα έχει δείξει μετρήσιμα αποτελέσματα. Προσεγγίζουμε πάντα τις συζητήσεις μας με την Τουρκία με αυτοπεποίθηση και χωρίς αυταπάτες ότι τουρκικές θέσεις δεν θα αλλάξουν από τη μια στιγμή στην άλλη. Παραταύτα θεωρώ επιβεβλημένο και όταν διαφωνούμε οι διάλογοι, η διαδρομή επικοινωνίας, τα κανάλια επικοινωνίας να είναι πάντα νύχτα και να μπορούμε να συνομιλούμε με ειλικρίνεια και όταν διαφωνούμε να διαφωνούμε χωρίς εντάσεις και χωρίς αυτό να προκαλεί λέει πάντα κλιμάκωσης στο πεδίο όπως δυστυχώς είχαμε δει τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια».
ΥΠΕΞ: Πρόκληση για τη διεθνή κοινότητα η λειτουργία της Μονής της Χώρας ως μουσουλμανικού τεμένους
«H απόφαση των Τουρκικών Αρχών για την έναρξη της λειτουργίας της Μονής της Χώρας ως μουσουλμανικού τεμένους συνιστά πρόκληση για τη διεθνή κοινότητα, καθώς αλλοιώνει και προσβάλλει τον χαρακτήρα της ως μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO ανήκον στην ανθρωπότητα», τονίζει το υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του για το εν λόγω θέμα.
Υπογραμμίζει δε πως «η διατήρηση του οικουμενικού χαρακτήρα μνημείων και η τήρηση των διεθνών προτύπων προστασίας της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί σαφή διεθνή υποχρέωση που δεσμεύει όλα τα κράτη».
Υπενθυμίζεται ότι τη λειτουργία ως τζαμί της Μονής της Χώρας, του περικαλλούς βυζαντινού ναού της Κωνσταντινούπολης, εγκαινίασε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε ειδική τελετή στην οποία συνδέθηκε απ’ ευθείας από το προεδρικό μέγαρο μέσω τηλεδιάσκεψης.
Πρόκειται για το μνημείο με τα πλέον περίτεχνα βυζαντινά ψηφιδωτά που διασώζεται στην Κωνσταντινούπολη, μαζί με την Αγια-Σοφιά και τη Μονή της Παμμακάριστου, η οποία επίσης λειτουργεί ως τζαμί.
«Τα τελευταία 21 χρόνια, έχουμε αναστηλώσει 5.500 μνημεία προγόνων στη χώρα μας και σε όλη τη γεωγραφία της καρδιάς μας», είπε χαρακτηριστικά ο Τούρκος πρόεδρος στην εισαγωγική του ομιλία στην τελετή, η οποία αφορούσε την ολοκλήρωση των έργων αναστήλωσης και συντήρησης 201 ιστορικών μνημείων από τη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων (Κοινωφελών Ιδρυμάτων) ανά την Τουρκία και στην Πρίστινα του Κοσόβου.
«Βλέπω αυτή τη σημαντική τελετή σήμερα ως μια ακόμα ένδειξη της ευαισθησίας που επιδεικνύουμε όσον αφορά την προστασία της κληρονομιάς» συνέχισε ο Ταγίπ Ερντογάν, ενώ όταν ήρθε η σειρά στη Μονή της Χώρας έδωσε τον λόγο στον επαρχιακό μουφτή της Κωνσταντινούπολης, Σαφί Αρπάγκιους, ο οποίος ανέφερε: «Κύριε πρόεδρε, έπειτα από 79 χρόνια, αναστηλώνεται και ξανανοίγει για τους πιστούς από τη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων. Το “Καριγέ” μετατράπηκε σε μουσείο 79-80 χρόνια μετά το τέμενος της Αγίας Σοφίας. Ήταν ένα μέρος που εχρησιμοποιείτο ως τζαμί προηγουμένως. Αυτό το τζαμί, που έγινε μουσείο μετά το 1947, ανακαινίστηκε και επισκευάστηκε με τις προσπάθειες και την υποστήριξη των ιδρυμάτων μας και σήμερα, με τη βοήθεια του Θεού, θα αποδοθεί ξανά για προσευχή και θα υποδεχτεί τους πιστούς στην Κωνσταντινούπολη».
Στο σημείο αυτό ο Τούρκος πρόεδρος έδωσε το πρόσταγμα για να κοπή η κορδέλα των εγκαινίων: «Έχεις το ψαλίδι στα χέρια σου και την κορδέλα μπροστά σου. Όλοι μαζί να πούμε “εις το όνομα του Κυρίου” (για Αλλάχ μπσμιλάχ) και να κόψουμε την κορδέλα. Με το καλό»!
Το τζαμί θα λειτουργεί στο πρότυπο της Αγίας Σοφίας. Tα ψηφιδωτά στους τοίχους στον χώρο της προσευχής καλύφθηκαν, ενώ καθορίστηκε περιοχή που θα την επισκέπτονται οι τουρίστες με ξεναγό.
Η εκκλησία του Αγίου Σωτήρος εν τη Χώρα, το καθολικό του πάλαι ποτέ μοναστικού συγκροτήματος, χρονολογείται από τον 6ο μ.Χ. αιώνα, ενώ τα μοναδικά ψηφιδωτά και τοιχογραφίες της φιλοτεχνήθηκαν τον 14ο αιώνα, από το 1305 έως το 1320, επί βασιλείας Παλαιολόγων.
Η Μονή της Χώρας μετατράπηκε σε τζαμί το 1511, 58 χρόνια μετά την ‘Αλωση της Πόλης, και με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου της Τουρκίας το 1945 έγινε μουσείο. Μετά την απόφαση αυτή ειδικοί από τις Ηνωμένες Πολιτείες εκτέλεσαν ένα τεράστιο έργο αποκατάστασης και συντήρησης των ψηφιδωτών και νωπογραφιών, ξηλώνοντας τους σοβάδες που τα κάλυπταν. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1948 και ολοκληρώθηκαν δέκα χρόνια αργότερα το 1958. Το 2019 το Συμβούλιο της Επικρατείας (Danistay) της Τουρκίας ακύρωσε την απόφαση του 1945 και ένα χρόνο αργότερα, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε ότι το μνημείο θα λειτουργήσει και πάλι ως τζαμί.