ΣτΠ: Μείωση φόρου λόγω εξαρτημένων τέκνων και για τους δύο χωρισμένους γονείς

Γονέας, στον οποίο δεν είχε ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας μετά το διαζύγιο, απευθύνθηκε στον Συνήγορο, επειδή η φορολογική διοίκηση περιόριζε την εφαρμογή της πρόβλεψης για την μείωση του φόρου ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων (άρ. 16 Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος) υπέρ μόνο του γονέα, που ασκεί την επιμέλεια. Προβαλλόμενος λόγος από μέρους της διοίκησης ήταν η άποψη ότι τα τέκνα βαρύνουν τον γονέα που έχει την επιμέλεια, επειδή με αυτόν συνοικούν, ανεξαρτήτως του αν ο άλλος γονέας καταβάλει διατροφή ή συνοικεί περιστασιακά μαζί τους, επικαλούμενη τη γνωμοδότηση ΝΣΚ με αρ.250/1994.
Ο Συνήγορος υποστήριξε προς την ΑΑΔΕ ότι η γνωμοδότηση, όταν εκδόθηκε, είχε αντιμετωπίσει ισόρροπα και τους δύο γονείς μετά τον χωρισμό, αποδεχόμενη ότι μετά τον χωρισμό εξακολουθούν και οι δύο να επιβαρύνονται με την ανατροφή των παιδιών, αφού αναγνώριζε στον γονέα που κατέβαλε διατροφή (συνήθως τον πατέρα) αφορολόγητο με βάση παραστατικά, στον δε γονέα που συνοικούσε με το παιδί (συνήθως τη μητέρα) αφορολόγητο χωρίς δικαιολογητικά. Από τότε, όμως, είχε μεσολαβήσει η νομοθετική κατάργηση του πρώτου αφορολόγητου, με αποτέλεσμα η επίκληση της έννοιας της ‘συνοίκησης’, όπως αποδόθηκε στη Γνωμοδότηση, να οδηγεί σε υπέρμετρη επιβάρυνση του γονέα που κατέβαλε διατροφή για το παιδί, αλλά δεν είχε για αυτή καμία φορολογική απαλλαγή.
Επίσης, και ιδίως, ο Συνήγορος υποστήριξε ότι από την έκδοση της γνωμοδότησης μέχρι τις μέρες μας μεταβλήθηκαν τα κοινωνικά δεδομένα και οι αντιλήψεις και στάσεις των γονέων μετά τον χωρισμό. Στην πράξη, το τέκνο χωρισμένων γονέων έχει αρχίσει να μοιράζεται σταδιακά, περισσότερο χρόνο με τον πατέρα, ο οποίος αναλαμβάνει έτσι πιο ενεργό και εκτενή ρόλο στη ζωή του παιδιού, ενώ επωμίζεται και οικονομικά βάρη πέρα από την καταβολή διατροφής, προκειμένου να διατηρεί το δεύτερο από τα δύο σπίτια, όπου ζει το παιδί, και να ανταποκρίνεται στις δαπάνες του τέκνου κατά το -όχι ευκαταφρόνητο πια- διάστημα που το παιδί μένει μαζί του.
Επιπλέον των ευρωπαϊκών Οδηγιών και Ψηφισμάτων προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης του πατρικού ρόλου, η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (άρ. 18) επιβάλλει «την εξασφάλιση της αναγνώρισης της αρχής, σύμφωνα με την οποία και οι δύο γονείς είναι από κοινού υπεύθυνοι για την ανατροφή του παιδιού και την ανάπτυξή του» (παρ.1) και «την κατάλληλη βοήθεια στους γονείς … κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους για την ανατροφή του παιδιού,..» (παρ.2). Η δε φορολογική ισότητα των γονέων, που έχει ήδη επιτευχθεί στην ελληνική φορολογική νομοθεσία εντός του γάμου και του συμφώνου συμβίωσης [με αποδοχή και προτάσεων του Συνηγόρου για την αναγνώριση της έγγαμης γυναίκας ως διακριτού φορολογικού υποκειμένου και την δυνατότητα υποβολής χωριστών φορολογικών δηλώσεων των συζύγων] πρέπει να επεκταθεί και κατά τον χρόνο μετά τη λύση του γάμου ή του συμφώνου.
Μετά από επανειλημμένες υπενθυμίσεις από πλευράς Συνηγόρου, η ΑΑΔΕ προέβη στην έκδοση εγκυκλίου, αποδεχόμενη ότι «δεδομένου ότι στην ανατροφή των τέκνων συμμετέχουν από κοινού και οι δύο γονείς, ανεξάρτητα αν διαμένουν κάτω από την ίδια στέγη ή έχει διακοπεί η έγγαμη συμβίωση ή έχει λυθεί ο γάμος/το σύμφωνο συμβίωσης, οι διατάξεις της παρ.1 του άρ. 16 του ΚΦΕ για τη μείωση φόρου ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων εφαρμόζονται και για τους δύο γονείς με εισόδημα από μισθωτή εργασία, συντάξεις ή και ατομική αγροτική δραστηριότητα».
Σεπτέμβριος 2022
Δικαιώματα του Παιδιού
Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Θεώνη ΚουφονικολάκουΕιδικές επιστήμονες: Μαρία Καραγεώργου, Μαρία Μπλιάτη

Χρ. Σταϊκούρας: Εντός Ιουλίου γενναία μείωση προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις

Γενναία μείωση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις εντός του Ιουλίου εξήγγειλε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, αφήνοντας παράλληλα ανοικτό το ενδεχόμενο και για γ΄ φάση «επιστρεπτέας προκαταβολής», ειδικά για τον τουρισμό.
Μιλώντας σε ραδιοφωνικό σταθμό, ο υπουργός δήλωσε συγκεκριμένα ότι «υπάρχει και η προκαταβολή φόρου που θα υλοποιήσουμε μέσα στον Ιούλιο και θα είναι γενναία. Πιθανόν σε ορισμένες περιοχές να μην υφίσταται προκαταβολή φόρου».
Ενώ, για την γ΄ φάση της «επιστρεπτέας προκαταβολής» ο κ. Σταϊκούρας ανέφερε ότι, εάν υλοποιηθεί, αυτό, θα γίνει τον Αύγουστο, καθώς «θα εξαρτηθεί και από το πόσα χρήματα θα εκταμιευθούν» στη β΄ φάση. Όπως είπε, «ολοκληρώνεται η 2η επιστρεπτέα προκαταβολή με 100.000 δυνητικούς δικαιούχους, είναι λιγότεροι από ό,τι περιμέναμε, καθώς η δική μας εκτίμηση ήταν ότι θα μπορούσαν να μπουν μέχρι 300.000 επιχειρήσεις». Πρόσθεσε ότι η εκταμίευση των δανείων θα γίνει την επόμενη εβδομάδα, διευκρινίζοντας πως η άσκηση για την γ΄ φάση θα γίνει «λαμβάνοντας υπόψη τα δυσμενή στοιχεία για τον τουρισμό για Ιούνιο και Ιούλιο». Σημείωσε, ωστόσο, ότι «7.000 ξενοδοχεία είναι μεταξύ των δικαιούχων της 2ης επιστρεπτέας προκαταβολής».
«Περιμένουμε μεγάλη συρρίκνωση, προσδοκούμε όμως ότι αυτή θα περιοριστεί. Η αίσθηση που έχω είναι πως ό,τι μπορεί να προσεγγιστεί με αυτοκίνητο δεν θα έχει το πρόβλημα που θα έχουν τα νησιά», δήλωσε για την πορεία του τουρισμού, ενώ για την πορεία της οικονομίας, είπε ότι «η αίσθηση που έχω είναι ότι δεν θα υπάρχει κατάρρευση και για αυτό ερχόμαστε να πάρουμε αυτά τα μέτρα που είναι πρωτόγνωρα σε ένταση και ταχύτητα. Κάποιες επιπτώσεις λόγω της μεγάλης συρρίκνωσης του τουρισμού θα γίνουν ορατές από τον Σεπτέμβριο και μετά. Θα εκδηλωθούν δυσκολίες, αλλά υπάρχει ρευστότητα που δίνει η ελληνική κυβέρνηση».
«Η αίσθησή μου είναι ότι, αν βρεθεί εμβόλιο ή κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή τον χειμώνα του 2020, θα καλύψουμε το σύνολο των απωλειών το 2021, αλλιώς θα μας πάρει λίγο περισσότερο», συμπλήρωσε.
Τέλος, κάλεσε το τραπεζικό σύστημα «να συμβαδίσει με την κυβέρνηση, ώστε οι επιπλέον πόροι να εκταμιευθούν μέσα στον Ιούλιο», επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι «πρέπει και τράπεζες και πολιτικοί να είμαστε προσεκτικοί με την κουλτούρα πληρωμών. Αν δημιουργήσουμε μια νέα γενιά “κόκκινων” δανείων, θα τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις το επόμενο διάστημα».