Υπουργείο Υγείας: Πρώτη συνεδρίαση της Εθνικής Επιτροπής Διατροφής για τα τρόφιμα στα κυλικεία
Την Τρίτη, 16 Απριλίου, πραγματοποιήθηκε η επίσημη έναρξη των συνεδριάσεων της Εθνικής Επιτροπής Διατροφής που συστάθηκε με την Α1β/ΓΠ οικ 17166/21-3-2024 Απόφαση Αναπληρώτριας Υπουργού Υγείας, Ειρήνης Αγαπηδάκη.
Σε ένα περιβάλλον όπου: (α) πλήθος ποικίλων παραγόντων επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα τις διατροφικές μας επιλογές, (β) τα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων στην Ελλάδα είναι ιδιαιτέρως υψηλά με την παχυσαρκία να αναγνωρίζεται πλέον ως νόσημα που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση και (γ) μεταβολικά και άλλα διατροφοεξαρτώμενα νοσήματα αποτελούν προβλήματα δημόσιας υγείας, το Υπουργείο Υγείας συγκροτεί Εθνική Επιτροπή Διατροφής η οποία καλείται να προσεγγίσει το ζήτημα ολιστικά προτείνοντας άξονες δράσης που θα αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών όλων των ηλικιακών ομάδων.
Πρόκειται για 7μελής Επιτροπή η οποία έχει σκοπό τη διαμόρφωση Εθνικής Διατροφικής Πολιτικής, με κύριο άξονα την προστασία και προαγωγή της δημόσιας υγείας σε εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, η Επιτροπή θα γνωμοδοτεί για σχέδια νομοθετικών ρυθμίσεων, ως προς τη διατροφή, σε σχέση με την υγεία.
Την εναρκτήρια συνεδρίαση της Επιτροπής χαιρέτισε η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη η οποία καλωσόρισε τα μέλη και έκανε μια σύντομη εισαγωγή αναφορικά με το αναμενόμενο έργο της Επιτροπής.
Το πρώτο θέμα για το οποίο ζητήθηκε η γνωμοδότηση της Επιτροπής και συζητήθηκε κατά την πρώτη συνεδρίαση συνδέεται άμεσα με το Πρόγραμμα Αντιμετώπισης της Παιδικής Παχυσαρκίας. Πιο συγκεκριμένα, συζητήθηκε ο άξονας παρεμβάσεων που σχετίζονται με την διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου νομοθετικού και θεσμικού πλαισίου που θα δημιουργεί ένα πρόσφορο περιβάλλον για την υιοθέτηση ισορροπημένων διατροφικών συνηθειών από τα παιδιά και τους εφήβους.
Η Επιτροπή καλείται να υποβάλει γνωμοδότηση αναφορικά με την τροποποίηση των ισχυουσών Αποφάσεων που καθορίζουν τις προδιαγραφές των τροφίμων που διατίθενται στα σχολικά κυλικεία. Στόχος την εν λόγω γνωμοδότησης είναι ο εκσυγχρονισμός του καταλόγου τροφίμων που διατίθενται στα σχολικά κυλικεία έτσι ώστε να συμβαδίζουν με τις πλέον πρόσφατες επιστημονικές συστάσεις και να διευκολύνουν την πρόσβαση των παιδιών στις υγιεινές τροφές.
Η Επιτροπή θα εργαστεί συστηματικά συλλέγοντας στοιχεία από καλές πρακτικές άλλων χωρών, αποτελέσματα ερευνών αναφορικά με τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα, και διαμορφώνοντας εισήγηση βασισμένη στις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και των εθνικών διατροφικών οδηγιών.
Στη συνεδρίαση συμμετείχαν:
1. ΝΑΣΚΑ ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ, Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.). Πρόεδρος της Επιτροπής.
2. ΜΠΕΝΕΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή Ε.Κ.Π.Α.
3. ΛΑΓΙΟΥ ΑΡΕΤΗ, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας, Πρόληψης Νοσημάτων και Δημόσιας Υγείας, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Τμήμα Δημόσιας και Κοινοτικής Υγείας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (Πα.Δ.Α.).
4. ΜΑΝΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Καθηγητής Διατροφικής Αγωγής και Διατροφικής Αξιολόγησης, Σχολή Επιστημών Υγείας και Αγωγής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο.
5. ΖΑΜΠΕΛΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ, Πρόεδρος του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.Τ.), Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου στο Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
6. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Γενική Διευθύντρια του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων και Ποτών (Σ.Ε.Β.Τ.).
7. ΚΟΝΤΕΛΕ ΙΩΑΝΝΑ, του κλάδου ΠΕ Διαιτολογίας, με ειδικότητα Διαιτολογίας, η οποία υπηρετεί στη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Υγιεινής Περιβάλλοντος του Υπουργείου Υγείας, αρμόδια σε θέματα διατροφής.
Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη δήλωσε:
Η δημιουργία της Εθνικής Επιτροπής Διατροφής αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την προώθηση υγιεινών διατροφικών προτύπων και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στη χώρα μας. Προσπαθούμε ενεργά να αλλάξουμε τους παράγοντες που οδηγούν στην παχυσαρκία και ο ρόλος της Εθνικής Επιτροπής Διατροφής είναι πολύ σημαντικός. Προχωράμε μια σημαντική μεταρρύθμιση όλου του πλαισίου στο σχολείο, με υγιεινά τρόφιμα στα κυλικεία των σχολείων με μικρή περιεκτικότητα σε αλάτι και κορεσμένα λιπαρά. Το Υπουργείο Υγείας δεσμεύεται για τη βελτίωση της Δημόσιας Υγείας και την προαγωγή ενός υγιούς, ισορροπημένου τρόπου ζωής για όλους τους πολίτες.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ανδρονίκη Νάσκα δήλωσε:
Το πρώτο θέμα για το οποίο καλείται η Επιτροπή να γνωμοδοτήσει αφορά τη διαθεσιμότητα τροφίμων στα κυλικεία και σε χώρους εστίασης εντός του σχολικού περιβάλλοντος. Η Επιτροπή συζήτησε την ανάγκη θέσπισης επιστημονικά τεκμηριωμένων κριτηρίων και προδιαγραφών, προκειμένου τα τρόφιμα όχι μόνο να είναι ασφαλή αλλά και να προάγουν την υγεία. Τα Μέλη της Επιτροπής αναγνωρίζουν αφενός τη σημασία του κυλικείου ως αναπόσπαστη μονάδα του σχολικού περιβάλλοντος και αφετέρου την καίρια συμβολή του ως περιβάλλον διατροφικής εκπαίδευσης των μαθητών και των οικογενειών τους. Παράλληλα τα Μέλη της Επιτροπής αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα δράσεων που θα συμβάλλουν στη μεγαλύτερη αποδοχή των προϊόντων αυτών από τη σχολική κοινότητα ώστε η υγιεινή επιλογή να είναι η αυτόματη επιλογή.
ΕΦΕΤ: Τα τρόφιμα που επιτρέπεται να πωλούνται στα σχολικά κυλικεία
Διευκρινίσεις σχετικά με τα επιτρεπόμενα προς πώληση τρόφιμα σε κυλικεία ή καντίνες των σχολείων δίνει ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων, με στόχο την ενημέρωση και προστασία των καταναλωτών.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τα επιτρεπόμενα προς πώληση τρόφιμα είναι μόνον:
ΦΡΟΥΤΑ & ΛΑΧΑΝΙΚΑ
Φρέσκα φρούτα & λαχανικά ανάλογα με την εποχή, καλά πλυμένα και συσκευασμένα σε ατομική μερίδα.Αποξηραμένα φρούτα χωρίς προσθήκη ζάχαρης, συσκευασμένα σε ατομική μερίδα έως 50 γραμμάρια.Φυσικός χυμός φρούτων ή και λαχανικών που παρασκευάζεται εντός των κυλικείων – καντινών. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη σακχάρων ή άλλων γλυκαντικών ουσιών. Συστήνεται να είναι δυνατή η κατανάλωση του άμεσα μετά την παρασκευή του σε ποτήρια μιας χρήσης ανακυκλώσιμου υλικού.Φρουτοσαλάτα που παρασκευάζεται εντός των κυλικείων – καντινών από φρέσκα, καλά πλυμένα φρούτα εποχής. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη σακχάρων ή άλλων γλυκαντικών ουσιών.Σαλάτα από φρέσκα, καλά πλυμένα λαχανικά που παρασκευάζεται εντός των κυλικείων – καντινών, χωρίς προσθήκη αλατιού. Επιτρέπεται μόνο η προσθήκη ελαιολάδου, ξυδιού η λεμονιού.Συσκευασμένοι φυσικοί χυμοί φρούτων και ομοειδών προϊόντων, χωρίς συντηρητικά και χωρίς προσθήκη ζάχαρης, σε ατομική συσκευασία έως και 330 ml.
ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ
Γάλα τυποποιημένο, παστεριωμένο σε ατομική συσκευασία έως 500ml πλήρες και ημιαποβουτυρωμένο (1,5% – 1,8% λιπαρά).Σοκολατούχο γάλα με χαμηλά λιπαρά (max.1,8%) σε συσκευασία έως 250 ml.Γιαούρτι τυποποιημένο (έως 5% λιπαρά) χωρίς πρόσθετα σάκχαρα σε ατομική μερίδα έως 200 γραμμάρια.Ροφήματα από συνδυασμούς φρέσκου γάλακτος και φρέσκων φρούτων που θα παρασκευάζονται στο κυλικείο. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη ζάχαρης.Απαγορεύεται η διάθεση άλλων τυποποιημένων ανάλογων ροφημάτων καθώς και η χρήση έτοιμης σκόνης για την παρασκευή τους.Τυριά πολύ σκληρά, σκληρά, ημίσκληρα, μαλακά τυριά. Συστήνονται τυριά παραδοσιακά και ελληνικά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Εξαιρούνται τα ανακατεργασμένα τυριά ή τηγμένα τυριά και ανακατεργασμένα τυριά με αλειφώδη υφή.
ΑΠΛΑ ΑΡΤΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ Ή ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ
Κουλούρι σησαμένιο ολικής άλεσης πλούσιο σε φυτικές ίνες ή λευκό.Κριτσίνια ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες ή λευκά, σε ατομική συσκευασία έως 50 γραμμάρια.Φρυγανιές ολικής άλεσης πλούσιες σε φυτικές ίνες ή λευκές, σε ατομική συσκευασία έως 50 γραμμάρια.Κράκερς ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες ή λευκά, σε ατομική συσκευασία έως 50 γραμμάρια.Τα παραπάνω απλά αρτοπαρασκευάσματα πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προδιαγραφές : Κορεσμένα λιπαρά έως 3%, trans λιπαρά έως 0,1%, νάτριο έως 0,5%.
ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ
Μουστοκούλουρα σε ατομική μερίδα έως 60 γραμμάρια.Σταφιδόψωμο σε ατομική μερίδα έως 60 γραμμάρια.Μπάρα δημητριακών ολικής άλεσης σε ατομική μερίδα έως 40 γραμμάρια, η οποία να πληροί τις ακόλουθες προδιαγραφές : Κορεσμένα λιπαρά έως 3% trans λιπαρά έως 0,1% Νάτριο έως 0,5%.Μπισκότα απλά, χωρίς γέμιση, σε ατομική συσκευασία (έως 60 γραμμάρια) με τις παρακάτω προδιαγραφές :Η περιεκτικότητά τους σε trans λιπαρά να μην υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων.Ανά 100 γραμμάρια προϊόντος: (α) η ζάχαρη να μην υπερβαίνει τα 10 γραμμάρια, (β) τα ολικά λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 10 γραμμάρια, (γ) τα κορεσμένα λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 5 γραμμάρια και (δ) το νάτριο να μην υπερβαίνει τα 0,5 γραμμάρια.Επιτρέπεται η διάθεση τυρόπιτας − πίτας λαχανικών σε ατομικές μερίδες των 120 γραμμαρίων και με την συγκεκριμένη προδιαγραφή : Η λιπαρή ύλη για τη ζύμη – φύλλο πρέπει να είναι αποκλειστικά από ελαιόλαδο, μαλακή μαργαρίνη ή φυτικά έλαια, όπου το τελικό προϊόν δεν πρέπει να ξεπερνάει το 30% σε συνολικά λιπαρά και το 0,1% σε trans λιπαρά.Πίτσα με τις παρακάτω προδιαγραφές : Για τη βάση τα επιτρεπόμενα υλικά είναι αλεύρι, μαγιά, αβγό, γιαούρτι, αλάτι και μυρωδικά βότανα. Απαγορεύεται η χρήση ενισχυτικών γεύσης όπως το γλουταμινικό μονο−νάτριο. Για τη γέμιση τα επιτρεπόμενα προϊόντα είναι τυρί, τομάτα, πιπεριές, μανιτάρια, κρεμμύδι, καλαμπόκι. Δεν επιτρέπεται η χρήση σάλτσας και αλλαντικών.
ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ
Τα σάντουιτς/τοστ μπορούν να παρασκευάζονται με συνδυασμούς των τροφίμων των επόμενων παραγράφων. Μπορούν να είναι τυποποιημένα ή να παρασκευάζονται στο χώρο του κυλικείου – καντίνας αυθημερόν.Επιτρέπεται η χρήση όλων των ειδών ψωμιού, ολικής άλεσης πλούσιο σε φυτικές ίνες ή λευκό όπως ψωμάκι ατομικό, ψωμί για τοστ, μπαγκέτα, ελληνική πίτα, αραβική πίτα, σησαμένιο κουλούρι. Συστήνεται το ψωμί ολικής άλεσης. Δεν επιτρέπεται το μπριος, το κρουασάν ή το πιροσκί. Η ελληνική πίτα δεν πρέπει να περιέχει γλυκουρονικό νάτριο.Επιτρέπεται η χρήση τυριών.Δεν επιτρέπεται η χρήση άλλων αλλαντικών, εκτός από βραστή γαλοπούλα με τις παρακάτω προδιαγραφές : Κορεσμένα λιπαρά έως 1%, νάτριο έως 1%.Λαχανικά όλων των ειδών.Ελιές χωρίς το κουκούτσι και πάστα ελιάς.Αβγό καλά βρασμένο.Από λιπαρές ύλες επιτρέπεται μόνο η προσθήκη ελαιολάδουΕπιτρέπεται η παρασκευή γλυκών σάντουιτς με συνδυασμό των προαναφερόμενων ψωμιών και ως γέμιση 1 κουταλιά της σούπας μέλι ή μέλι με ταχίνι.
ΓΛΥΚΙΣΜΑΤΑ
Κρέμα και ρυζόγαλο σε ατομικές μερίδες των 150 γραμμαρίων (με περιεκτικότητα σε λίπος γάλακτος έως 4%).Χαλβάς σε ατομική μερίδα έως 50 γραμμάρια.Παστέλι σε ατομική μερίδα έως 50 γραμμάρια.Μέλι σε ατομική μερίδα.Σοκολάτα υγείας και γάλακτος σε ατομική μερίδα έως 30 γραμμάρια.Δεν επιτρέπεται η διάθεση τσιχλών και καραμελών.
ΞΗΡΟΙ ΚΑΡΠΟΙ
Στα κυλικεία των σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης επιτρέπονται οι ξηροί καρποί όλων των ειδών χωρίς προσθήκη αλατιού ή ζάχαρης σε ατομική συσκευασία έως 50 γραμμάρια. Δεν επιτρέπονται οι τηγανισμένοι ξηροί καρποί.
ΥΓΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ
Εμφιαλωμένο νερό.Στα κυλικεία των σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης επιτρέπονται τα παρακάτω αφεψήματα: χαμομήλι, φασκόμηλο, τσάι του βουνού, χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή σύνθετων γλυκαντικών.Καφές μόνο για το προσωπικό.Δεν επιτρέπεται η διάθεση αναψυκτικών.Σημειώνεται ότι επιτρέπεται η διάθεση και “βιολογικών προϊόντων” όπως αυτά ορίζονται στους Κανονισμούς 834/2007 και 889/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, με την προϋπόθεση ότι αυτά εμπίπτουν στον ανωτέρω κατάλογο.
Δεν επιτρέπεται η διάθεση λειτουργικών τροφίμων ή συμπληρωμάτων διατροφής και προϊόντων που περιέχουν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ