O καρκίνος του παχέος εντέρου αυξάνεται στα άτομα 20-44 ετών
Ένα πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύτηκε σε έγκριτο ιατρικό περιοδικό, αναφέρει ότι τα ποσοστά θνησιμότητας από πρώιμο καρκίνο του παχέος εντέρου αυξάνονται ανησυχητικά, ιδιαίτερα σε άτομα 20-44 ετών.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου θεωρείται συνήθως ασθένεια που επηρεάζει μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, η αύξηση των περιπτώσεων σε νεαρότερους πληθυσμούς έχει προκαλέσει προβληματισμό για το τι μπορεί να προκαλεί αυτή την τάση. Διερευνώνται παράγοντες όπως ο ανθυγιεινός τρόπος ζωής, η παχυσαρκία, οι διατροφικές συνήθειες και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες.
Η πρόκληση έγκειται στην έλλειψη συγκεκριμένων οδηγιών για προληπτικούς ελέγχους σε νεότερες ηλικίες, κάτι που αναγκάζει τους ειδικούς να προτείνουν στοχευμένες στρατηγικές ευαισθητοποίησης και καλύτερης κατανόησης των πρώιμων συμπτωμάτων, ώστε να μειωθεί η θνησιμότητα.
Σε μια άλλη πρόσφατη μελέτη αναλύθηκε η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) στις κολονοσκοπήσεις. Η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στις κολονοσκοπήσεις βελτιώνει την ανίχνευση νεοπλασιών, ιδιαίτερα σε αρχικά στάδια. Μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, μπορούν να εντοπιστούν δυσδιάκριτες προκαρκινικές αλλοιώσεις που συχνά παραβλέπονται, προσφέροντας μεγαλύτερη ακρίβεια και προλαμβάνοντας την εξέλιξη της νόσου.
Η μετα-ανάλυση αυτή επιβεβαιώνει ότι τα συστήματα υποβοηθούμενης ανίχνευσης από υπολογιστή εντοπίζουν περισσότερους πολύποδες και αδενώματα στις κολονοσκοπήσεις σε σύγκριση με τις συμβατικές μεθόδους, αλλά η επίδραση τους στον εντοπισμό προχωρημένων νεοπλασιών παχέος εντέρου παραμένει ασαφής. Η τεχνολογία αυτή ενισχύει την αντικειμενικότητα της διάγνωσης, ενώ προτείνεται για ευρεία εφαρμογή λόγω των αποτελεσμάτων της στην πρόληψη και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων για καρκίνο του παχέος εντέρου.
Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη μειώνει την ανθρώπινη επιρροή στις διαγνώσεις, προσφέροντας μια πιο αντικειμενική αξιολόγηση των ενδείξεων και προάγοντας την πρώιμη παρέμβαση. Επισημαίνεται επίσης η ανάγκη για περαιτέρω μελέτες ώστε να αξιολογηθεί η μακροχρόνια επίδραση των συστημάτων υποβοηθούμενης ανίχνευσης από υπολογιστή στη μείωση θνησιμότητας από καρκίνο παχέος εντέρου .
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι η δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες και η τρίτη στις γυναίκες. Με το Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου του καρκίνου του παχέος εντέρου στην χώρα μας, η πολιτεία έχει στόχο την έγκαιρη ανίχνευση των προ-καρκινικών αλλοιώσεων ή ακόμα και της νόσου αυτής καθ’ αυτής, με σκοπό την άμεση παρέμβαση και θεραπεία. Εάν ο καρκίνος παχέος εντέρου διαγνωστεί σε αρχικό στάδιο έχει ίαση 100%, καθιστώντας την πρόωρη ανίχνευση εξαιρετικά καθοριστική.
Συνοψίζοντας υπάρχει ανάγκη για τεχνολογικές βελτιώσεις και ενίσχυση της πρόληψης, ειδικά στις νεότερες ηλικιακές ομάδες. Η τεχνητή νοημοσύνη στις διαγνωστικές διαδικασίες μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο στην έγκαιρη διάγνωση και στον περιορισμό της εξέλιξης του καρκίνου, ενώ η κατανόηση των παραγόντων που συνδέονται με την αύξηση της θνησιμότητας σε νεαρούς ενήλικες καθιστά επιτακτική την ανάγκη για ευρύτερους και πρώιμους προληπτικούς ελέγχους, ενδυναμώνοντας την αποτελεσματικότητα των υγειονομικών παρεμβάσεων.
Υπ. Υγείας: Διευκρινίσεις για τα self-test για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου
Διευκρινίσεις για τα self-test για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου, δίνει το υπουργείο Υγείας, με αφορμή δημοσιεύματα που περιέχουν, όπως αναφέρει «ελλιπείς ή ανακριβείς πληροφορίες για τα self-test για τον καρκίνο του παχέος εντέρου».
Τονίζει ότι τα είδη των self test που χρησιμοποιούνται στο πρόγραμμα είναι αυτά τα οποία σύστησε η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας. Υπογραμμίζει ότι τα self test ανιχνεύουν την παρουσία αιμορραγίας στα κόπρανα, που αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση του καρκίνου του παχέος εντέρου. «Το self test δεν ανιχνεύει το αν ένας πολίτης έχει καρκίνο ή όχι», αναφέρει το υπουργείο Υγείας
«Η υλοποίηση του προγράμματος πρόληψης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, γίνεται σύμφωνα με τις επιστημονικές οδηγίες της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας (ΕΕΔΥ), η οποία θεσμοθετήθηκε με τον νόμο 4675/2020 και αποτελεί το επίσημο γνωμοδοτικό όργανο του Υπουργείου Υγείας για τα θέματα Δημόσιας Υγείας, όπως ο προσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου του παχέος εντέρου αλλά και τα υπόλοιπα προγράμματα προληπτικών εξετάσεων. Μέλη της Επιτροπής είναι εγνωσμένου κύρους ιατροί, Καθηγητές Πανεπιστημίου και ειδικοί στα θέματα της Δημόσιας Υγείας. Ειδικά για τον καρκίνο του παχέος εντέρου (όπως άλλωστε και για κάθε άλλο πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων) η Επιτροπή συνεργάστηκε με ομάδα εξειδικευμένων Γαστρεντερολόγων, ανάμεσα τους και Καθηγητές Πανεπιστημίου, όπως και η Πρόεδρος της Ελληνικής Γαστρεντερολογικής Εταιρείας. Επιπλέον, η Επιτροπή αλλά και το Υπουργείο Υγείας συνεργάστηκε με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο για την υλοποίηση του προγράμματος.
Η Επιτροπή, διαμόρφωσε το πρωτόκολλο σύμφωνα με το οποίο το πρόγραμμα αφορά σε όλους τους πολίτες 50-69 ετών και διαθέτουν ΑΜΚΑ, είτε είναι ασφαλισμένοι είτε ανασφάλιστοι».
Σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιτροπής, το πρόγραμμα περιλαμβάνει τα παρακάτω βήματα:1. Διενέργεια Self-Test (Αυτοδιαγνωστικός Έλεγχος). «Τα είδη των self test που χρησιμοποιούνται στο πρόγραμμα είναι αυτά τα οποία σύστησε η Επιτροπή των ειδικών, έχουν υψηλή αξιοπιστία, είναι εγκεκριμένα από τον ΕΟΦ και ακριβώς για αυτό, ο ΕΟΦ υπαγορεύει στο Υπουργείο Υγείας ποια συμπεριλαμβάνονται. Ειδικότερα, το Υπουργείο Υγείας έχει υιοθετήσει την χρήση τεστ FIT και FOB, όπως συνιστούν όλοι οι διεθνείς οργανισμοί (CDC, WHO). Επιπλέον, σχετικά με αναφορές που κάνουν λόγο στην εξέταση Mayer κοπράνων, διευκρινίζεται ότι η Mayer κοπράνων δεν είναι ειδική για την ανίχνευση ανθρώπινης αιμοσφαιρίνης, ενώ η χρήση της θα οδηγούσε σε περισσότερα ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Ακόμα και τα εργαστήρια έχουν σταματήσει να χρησιμοποιούν την παλιά Mayer κοπράνων και χρησιμοποιούν αντίστοιχα τεστ με αυτά του προγράμματος. Η λίστα με τα self test που χρησιμοποιούνται στο πρόγραμμα βρίσκεται στον παρακάτω σύνδεσμο: https://colon.gov.gr/plirofories-gia-farmakopoioys/
Τόσο το Υπουργείο Υγείας όσο και ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος αλλά και οι ειδικοί γαστρεντερολόγοι, επισημαίνουν ότι τα self test ανιχνεύουν την παρουσία αιμορραγίας στα κόπρανα, που αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση του καρκίνου του παχέος εντέρου. Το self test δεν ανιχνεύει το αν ένας πολίτης έχει καρκίνο ή όχι. Η παρουσία αιμορραγίας στα κόπρανα μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικές αιτίες και για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή έχει δώσει την οδηγία όταν ένας πολίτης έχει θετικό τεστ, να γίνεται κλινική εκτίμηση από γαστρεντερολόγο. Για τους πολίτες που έχουν θετικό τεστ, εκδίδεται αυτόματα ηλεκτρονικό παραπεμπτικό επίσκεψης σε γαστρεντερολόγο.
2. Επίσκεψη σε γαστρεντερολόγο. Ο γαστρεντερολόγος κάνει την κλινική εκτίμηση του ατόμου λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά συμπτώματα, το ιστορικό και κάθε άλλη πληροφορία ώστε να αποφασίσει αν χρειάζεται να γίνει κολονοσκόπηση. Εφόσον ο ιατρός κρίνει ότι πρέπει να γίνει η εξέταση, τότε εκδίδεται αυτόματα το ηλεκτρονικό παραπεμπτικό για την εξέταση, αλλά και η συνταγή για την προμήθεια των καθαρτικών σκευασμάτων που απαιτούνται για την προετοιμασία πριν την κολονοσκόπηση.
3. Διενέργεια κολονοσκόπησης. Ο πολίτης κάνει την εξέταση της κολονοσκόπησης και σε περίπτωση ευρημάτων, εφόσον είναι εφικτό αφαιρούνται επιτόπου και προχωρά η δειγματοληψία για βιοψία.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι όλες οι εξετάσεις (self test, επίσκεψη στον γαστρεντερολόγο, προμήθεια καθαρτικού, κολονοσκόπηση, βιοψία) είναι δωρεάν για όλους τους δικαιούχους ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, ενώ δε χρειάζεται καμία συνταγογράφηση. Οι δικαιούχοι λαμβάνουν έτοιμο το παραπεμπτικό τους και το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να κλείσουν το ραντεβού τους, εύκολα και γρήγορα.
Με το Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου του Καρκίνου του Παχέος Εντέρου, στόχος είναι η έγκαιρη ανίχνευση των προ-καρκινικών αλλοιώσεων ή ακόμα και της νόσου αυτής καθ’ αυτής, με σκοπό την άμεση παρέμβαση και θεραπεία. Εάν οι αδενωματώδεις πολύποδες ή η πιθανή νεοπλασία διαγνωστούν και διαχειριστούν σε αρχικό στάδιο έχουν ίαση 100%, καθιστώντας την πρόωρη ανίχνευση εξαιρετικά ουσιώδη.
Το Υπουργείο Υγείας ενθαρρύνει όλους τους πολίτες να εκμεταλλευτούν αυτές τις δωρεάν εξετάσεις που μπορούν να τους σώσουν τη ζωή. Είναι κρίσιμο αυτές οι υπηρεσίες να μη γίνονται αντικείμενο πολιτικής ή συνδικαλιστικής εκμετάλλευσης, αλλά να παλέψουμε όλοι μαζί, η Πολιτεία, οι επαγγελματίες υγείας, και οι πολίτες, ώστε να έχουμε υψηλά ποσοστά συμμετοχής και να μη θρηνούμε συμπολίτες μας από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν αποτελεσματικά όταν εντοπίζονται έγκαιρα. «Αυτή είναι η ανεκτίμητη αξία της Πρόληψης: μας χαρίζει υγεία για να χαρούμε τη ζωή με τους ανθρώπους που αγαπάμε», καταλήγει το υπουργείο Υγείας.
Καρκίνος παχέος εντέρου: Ερωτήσεις και απαντήσεις για το self test
Ποιος είναι ο ρόλος των σύγχρονων τεχνικών προσυμπτωματικού ελέγχου για καρκίνο του παχέος εντέρου με το self – test; Επιστήμονες του ΕΚΠΑ απαντούν.
Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του παχέος εντέρου;
Ο καρκίνος παχέος εντέρου βρίσκεται στα 3 συχνότερα νεοπλάσματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (EU Science Hub, δεδομένα Οκτωβρίου 2023) μαζί με τον καρκίνο του μαστού (1ος σε συχνότητα) και τον καρκίνο του προστάτη (3ος σε συχνότητα).
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι θανατηφόρος;
Οι 4 πιο συχνές αιτίες θανάτου από καρκίνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο καρκίνος του πνεύμονα (19.5% όλων των θανάτων από καρκίνο), που ακολουθείται από τον καρκίνο του παχέος εντέρου (12.3%), τον καρκίνο του μαστού (7.5%) και τον καρκίνο του παγκρέατος (7.4%)
Σε ποιους εμφανίζεται συχνότερα ο καρκίνος του παχέος εντέρου;
Εμφανίζεται τόσο σε άντρες όσο και σε γυναίκες, με μεγαλύτερη επίπτωση στους άντρες. Παρουσιάζεται κυρίως μετά την ηλικία των 50 ετών, μπορεί όμως να παρουσιαστεί σπανίως και σε μικρότερη ηλικία, με μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου, σύμφωνα με τα European cancer mortality predictions (2024).
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου; Και επομένως ποια είναι η πρωτογενής πρόληψη;
Υπάρχουν μη – τροποποιήσιμοι και τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, σύμφωνα με το Knowledge for Policy (της ΕΕ). Στους μη τροποποιήσιμους ανήκει η μεγαλύτερη ηλικία, η γενετική προδιάθεση και το ιατρικό ιστορικό (όπως ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου, ύπαρξη αδενωματωδών πολυπόδων, ατομικό ιστορικό χρόνιας φλεγμονώδους νόσου του εντέρου), όπως και το μεγαλύτερο ύψος ενήλικα.
Στους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου ανήκουν η ανθυγιεινή διατροφή, η κατανάλωση αλκοόλ, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, το κάπνισμα, όπως και η παχυσαρκία με τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ
Ποιος είναι ο προσυμπτωματικός έλεγχος (δευτερογενής πρόληψη) για τον καρκίνο του παχέος εντέρου;
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να προληφθεί στο 90% των περιπτώσεων με την εφαρμογή προσυμπτωματικού ελέγχου. Τη διενέργεια, δηλαδή, ελάχιστα επεμβατικών ή μη επεμβατικών εξετάσεων για τον εντοπισμό μιας αλλοίωσης σε προκαρκινικό στάδιο (πολύποδας) ή ενός καρκίνου σε αρχόμενο ή πιο προχωρημένο στάδιο, και τη θεραπευτική της αντιμετώπιση, οπότε και η πρόγνωση του ασθενούς είναι καλύτερη και οι πιθανότητες ίασης ιδιαίτερα αυξημένες.
Οι πιο πρόσφατες συστάσεις της European Commission Initiative on Colorectal Cancer αναφέρουν ότι σε ασυμπτωματικούς ενήλικες 50 – 69 ετών με μέτριο κίνδυνο καρκίνο παχέος εντέρου συνιστάται προσυμπτωματικός έλεγχος με οργανωμένο πληθυσμιακά πρόγραμμα. Ειδικότερα, εξέταση επιλογής θεωρείται η ανοσοϊστοχημική (self – test, faecal immunochemical testing -FIT), η οποία ανάλογα με το αποτέλεσμα, χρήζει να ακολουθηθεί με ενδοσκόπηση (κολονοσκόπηση). Το FIT είναι ένα τεστ που αναζητά μικροσκοπικά ίχνη αίματος στα κόπρανα (δεν φαίνονται με γυμνό οφθαλμό). Το αίμα στα κόπρανα μπορεί να προκληθεί από μια σειρά ιατρικών παθήσεων, αλλά μπορεί επίσης να είναι σημάδι καρκίνου του παχέος εντέρου. Αυτό το self – test (σε ειδική συσκευασία) μπορεί να διεξαχθεί στο σπίτι, με συλλογή δείγματος, ανάλυση του δείγματος αφού τοποθετηθεί στο ειδικό σημείο του self – test και διαθεσιμότητα των αποτελεσμάτων σε λίγα λεπτά
Τι σημαίνει το αρνητικό αποτέλεσμα στην εξέταση αυτή;
Ένα αρνητικό αποτέλεσμα της εξέτασης σημαίνει ότι δεν βρέθηκε αίμα στα δείγματα και δεν χρειάζονται περαιτέρω ενέργειες προς το παρόν. Ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι αποκλείεται ο καρκίνος του εντέρου ή ότι δεν θα εμφανιστεί ποτέ καρκίνος του εντέρου. Αυτό συμβαίνει γιατί ορισμένοι καρκίνοι του εντέρου δεν αιμορραγούν ή αιμορραγούν μόνο μερικές φορές και διότι το τεστ προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του εντέρου ανιχνεύει τη συντριπτική πλειοψηφία, αλλά όχι όλους τους καρκίνους του παχέος εντέρου.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι σημαντικό το τεστ προσυμπτωματικού ελέγχου να διεξάγεται ανά 1 – 3 χρόνια. Εάν το αποτέλεσμα δοκιμής είναι αρνητικό, δεν χρειάζεται κάποια άλλη ενέργεια. Εάν υπάρχουν συμπτώματα καρκίνου του εντέρου (που δεν είναι ειδικά, αλλά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν αίμα στα κόπρανα, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, απώλεια βάρους, κοιλιακά άλγη), ακόμη και μετά από ένα αρνητικό αποτέλεσμα της εξέτασης, χρειάζεται άμεση επίσκεψη σε γιατρό
Τι σημαίνει το θετικό αποτέλεσμα στην εξέταση αυτή;
Ένα θετικό αποτέλεσμα της δοκιμής σημαίνει ότι κάποια μικρογραμμάρια αιμοσφαιρίνης (πρωτεΐνη που βρίσκεται στα ερυθρά αιμοσφαίρια) βρέθηκαν στα κόπρανα. Ένα θετικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει πάντα καρκίνος του εντέρου. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους υπάρχει αίμα στα κόπρανα, και οι περισσότεροι από αυτούς δεν σχετίζονται με τον καρκίνο.
Εάν το αποτέλεσμα της εξέτασης είναι θετικό, θα πρέπει να προγραμματιστεί μια επίσκεψη στον γιατρό για να διερευνηθεί τι προκαλεί την αιμορραγία. Ο γιατρός πιθανότατα θα παραπέμψει το άτομο για κολονοσκόπηση
Τι σημαίνει ασαφές αποτέλεσμα στην εξέταση αυτή;
Το ασαφές αποτέλεσμα το αξιολογούμε ως θετικό αποτέλεσμα.
Σε τι μας βοηθά η εξέταση αυτή και ποια είναι τα μειονεκτήματά της;
Με στόχο τη βελτίωση της συμμόρφωσης, μη παρεμβατικές τεχνικές προσυμπτωματικού ελέγχου, όπως είναι ο έλεγχος της αιμοσφαιρίνης στα κόπρανα και ο έλεγχος DNA στα κόπρανα μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Οι εξετάσεις αυτές όμως έχουν μικρότερη ευαισθησία και ειδικότητα, πρέπει να επαναλαμβάνονται ανά 1-3 χρόνια και προϋποθέτουν τον έλεγχο με κολονοσκόπηση επί θετικών αποτελεσμάτων
Περίπτωση αυξημένου κινδύνου για εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου
Σε περίπτωση αυξημένου κινδύνου συνεννοούμαστε με τον γιατρό μας, ώστε να μας ενημερώσει για την ηλικία έναρξης, τη συχνότητα και τον τρόπο διεξαγωγής του προσυμπτωματικού ελέγου. Η καθιερωμένη πρακτική προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου περιλαμβάνει τη διενέργεια κολονοσκόπησης ανά 5 – 10 έτη με ηλικία έναρξης τα 45 με 50 έτη για τον γενικό πληθυσμό. Η κολονοσκόπηση όμως αποτελεί ήπια επεμβατική διαδικασία και τα ποσοστά συμμόρφωσης με το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου είναι ως εκ τούτου μικρότερα. Γι αυτό, η χρήση κατ’ αρχήν self test, μπορεί να συντελέσει ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της προσυμπτωματικής διάγνωσης του καρκίνου του παχέος εντέρου.
Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «Προλαμβάνω»: Πάνω από 2,8 εκατ. δικαιούχοι έλαβαν SMS για τις εξετάσεις τους
Τα Υπουργεία Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανακοίνωσαν την έναρξη της αποστολής ενημερωτικών SMS στους δικαιούχους του Εθνικού Προγράμματος για την Πρόληψη του Καρκίνου του Παχέος Εντέρου.
Ειδικότερα, απεστάλησαν σε πολίτες περισσότερα από 1.4 εκατομμύρια SMS για προμήθεια δωρεάν self-test από φαρμακεία συνεργαζόμενα με το Υπουργείο Υγείας για τη συγκεκριμένη δράση.
Οι πολίτες μπορούν να βρουν πλήρη λίστα στο https://colon.gov.gr/synergazomena-farmakeia-kai-kentra-dienergeias-exetaseon/.
Το πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου απευθύνεται σε όλους τους πολίτες 50-69 ετών οι οποίοι διαθέτουν ΑΜΚΑ, είτε είναι ασφαλισμένοι είτε ανασφάλιστοι. Επίσης, προϋπόθεση για την προμήθεια self test είναι οι πολίτες να μην έχουν ήδη διαγνωστεί με κάποιο από τα παρακάτω: αδενωματώδεις πολύποδες του παχέος εντέρου, καρκίνο του παχέος εντέρου, φλεγμονώδη νόσο του παχέος εντέρου, σύνδρομο Λιντς, οικογενή αδενωματώδη πολυποδίαση ή με κληρονομικό καρκίνο του εντέρου.
Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος του self-Test, οι δικαιούχοι μπορούν να πραγματοποιήσουν δωρεάν επίσκεψη σε Ιατρό Γαστρεντερολόγο για κλινική συνεκτίμηση και κατόπιν, εφόσον χρειάζεται, να προχωρήσουν στην διενέργεια διαγνωστικής κολονοσκόπησης.
Οι δικαιούχοι του προγράμματος που έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση θα λαμβάνουν σταδιακά το άυλο παραπεμπτικό για δωρεάν προληπτικές εξετάσεις. Εκείνοι που δεν έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση μπορούν με τη χρήση του ΑΜΚΑ τους να απευθυνθούν σε οποιοδήποτε συνεργαζόμενο για τη συγκεκριμένη δράση φαρμακείο και να προμηθευτούν το self-test χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση.
Ακόμη, στο πλαίσιο του Προγράμματος Πρόληψης «Προλαμβάνω» συνεχίζεται η αποστολή SMS στις δικαιούχους του Εθνικού Προγράμματος για την Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας. Ήδη πάνω από 1,4 εκατομμύρια γυναίκες έχουν λάβει ηλεκτρονικά τα παραπεμπτικά για εξέταση test Pap (για γυναίκες 21-29) ή για μοριακό τεστ HPV DNA (για γυναίκες 30-65).
Το πρόγραμμα για την Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας αφορά γυναίκες ηλικίας 21-65 ετών που δεν έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και διαθέτουν ΑΜΚΑ, είτε ασφαλισμένες, είτε ανασφάλιστες. Επιπλέον, το πρόγραμμα παρέχει τη δυνατότητα επαναληπτικής εξέτασης εντελώς δωρεάν στις γυναίκες για τις οποίες υπάρχουν ευρήματα.
Σημειώνεται ότι τα SMS αποστέλλονται σταδιακά, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που θέτουν διεθνή πρότυπα. Οι δικαιούχοι όλων των προληπτικών εξετάσεων λαμβάνουν έτοιμο το παραπεμπτικό τους και το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να κλείσουν το ραντεβού τους, δωρεάν, εύκολα και γρήγορα. Η έκδοση παραπεμπτικών για το πρόγραμμα για την Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι την επόμενη Τετάρτη και για το πρόγραμμα για την Πρόληψη του Καρκίνου του Παχέος Εντέρου ως τα τέλη του μήνα.
Δραματική αύξηση καρκίνων του παχέος εντέρου σε παιδιά, εφήβους και νέους την τελευταία 20ετία
Δραματική αύξηση των περιστατικών καρκίνου του παχέους εντέρου στις ΗΠΑ, ιδίως στα παιδιά και τους έφηβους, εντόπισαν ερευνητές σε μελέτη, που θα παρουσιαστεί στο συνέδριο “Digestive Disease Week” στις ΗΠΑ.
Συγκεκριμένα, μεταξύ του 1999 και του 2020 το ποσοστό των καρκίνων του παχέος εντέρου αυξήθηκε κατά 500% στα παιδιά ηλικίας 10-14 ετών, κατά 333% στους έφηβους ηλικίας 15-19 ετών και κατά 185% στους νέους ενήλικες ηλικίας 20-24 ετών.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη βάση “Wonder Database” των Κέντρων Ελέγχου Ασθενειών στις ΗΠΑ, οι ερευνητές υπολόγισαν τις τάσεις στα ποσοστά καρκίνου του παχέος εντέρου για άτομα ηλικίας 10-44 ετών από το 1999 ως το 2020.
Το 2020 0,6 παιδιά ηλικίας 10-14 ετών ανά 100.000 πληθυσμού διαγνώστηκαν με καρκίνο του παχέος εντέρου σε σύγκριση με 0,1 ανά 100.000 το 1999. Οι διαγνώσεις στους έφηβους 15-19 ετών αυξήθηκαν από 0,3 σε 1,3 ανά 100.000 και στους νέους ενήλικες 20-24 ετών από 0,7 σε 2 ανά 100.000.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι ο αριθμός των κρουσμάτων στα παιδιά και τους έφηβους δεν είναι αρκετά υψηλός για να προτείνεται η ευρεία χρήση κολονοσκόπησης, αλλά θα πρέπει να εξεταστούν πιο εξατομικευμένες προσεγγίσεις.
Κλιμάκωση διαπιστώθηκε επίσης στις μεγαλύτερες ηλικίες, με τα ποσοστά να αυξάνονται κατά 71% στις ηλικίες 30-34 ετών, κατά 58% στις ηλικίες 35-39 ετών και κατά 37% στις ηλικίες 40-44 ετών. Η τελευταία ηλικιακή ομάδα μπορεί να είχε τη μικρότερη ποσοστιαία αύξηση, ωστόσο είχε το υψηλότερο ποσοστό εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου φθάνοντας τα 20 περιστατικά ανά 100.000 άτομα το 2020.
Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν οικογενειακό ιστορικό φλεγμονώδους νόσου του εντέρου ή καρκίνου του παχέος εντέρου, ενώ οι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την παχυσαρκία, τη χρήση καπνού, την κατανάλωση αλκοόλ και τις διατροφικές συνήθειες, όπως χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών, κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων και ζαχαρούχων ποτών και διατροφή με πολλά λιπαρά. Η καθιστική ζωή, η παρουσία βακτηρίων που τείνουν να προκαλούν όγκους, η χρήση αντιβιοτικών και τα διατροφικά πρόσθετα είναι πιθανοί, αλλά όχι σταθερά αποδεδειγμένοι παράγοντες που συμβάλλουν στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Καρκίνος παχέος εντέρου: Γιατί είναι απαραίτητη η κολονοσκόπηση
Ο Mάρτιος έχει καθιερωθεί ως μήνας Πρόληψης και Ενημέρωσης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Mε αφορμή αυτό το γεγονός στα διαγνωστικά Κέντρα HealthSpot επισημαίνεται η σημασία του προληπτικού ελέγχου και της κολονoσκόπησης, για την ανίχνευσή του σε πρώιμο στάδιο και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή του.
O καρκίνος του παχέος εντέρου (ΚΠΕ) είναι ο τρίτος πιο συχνός καρκίνος στο δυτικό κόσμο και για τα δύο φύλα (4,4% για άνδρες και 4,1% για γυναίκες).
«Ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για το ΚΠΕ είναι η ηλικία με 99% των περιπτώσεων να διαγιγνώσκεται σε άτομα άνω των 40 ετών. Ωστόσο, πρόσφατα δεδομένα υποστηρίζουν τη διάγνωση σε ολοένα και μικρότερες ηλικίες γεγονός που αναδεικνύει την αναγκαιότητα επαναπροσδιορισμού των οδηγιών για τον προληπτικό έλεγχο του ΚΠΕ», αναφέρει ο κ. Ιωάννης Καλλιακμάνης Γαστρεντερολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης Θεραπευτηρίου Υγεία και Διαγνωστικών Κέντρων HealthSpot.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 10 % των ΚΠΕ ανευρίσκονται , σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, σε ηλικία μεταξύ 30-50 ετών.
Η πρωτογενής πρόληψη αφορά στους περιβαλλοντικούς και διατροφικούς παράγοντες. Η σωματική άσκηση 150 λεπτά /εβδομάδα μέτρια έως έντονη και η αποφυγή κατανάλωσης επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος περισσότερες από 2 φορές την εβδομάδα, θεωρείται ότι βοηθούν στην πρόληψη της εμφάνισης του ΚΠΕ.
Η δευτερογενής πρόληψη έχει δυο βασικούς άξονες: ένας είναι η ανεύρεση προκαρκινωματώδων αλλοιώσεων και η εξάλειψή τους και ο άλλος είναι η βελτίωση της πρόγνωσης του ΚΠΕ όταν αυτός διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο γεγονός, που οδηγεί σε έγκαιρη και πιο αποτελεσματική θεραπεία και μικρότερη θνητότητα σε σχέση με το ΚΠΕ που διαγιγνώσκεται μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Οι περισσότερες περιπτώσεις ΚΠΕ αποτελούν εξαλλαγή από αδενωματώδεις πολύποδες ενώ η εξέλιξη των πολυπόδων σε καρκίνο είναι προοδευτική και απαιτεί ένα χρονικό διάστημα περίπου 10 ετών.
Αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ΚΠΕ έχουν οι ασθενείς με:
Ατομικό αναμνηστικό ιστορικού καρκίνου του παχέος εντέρου ή ορισμένων τύπων πολυπόδων (Advanced adenomas= μέγεθος >1cm – με λαχνωτό στοιχείο και υψηλόβαθμη δυσπλασία)
Ατομικό αναμνηστικό ιστορικό φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (ελκώδης κολίτιδα ή νόσος του Crohn)
Ατομικό ιστορικό ακτινοβολίας στην κοιλιακή χώρα ή στην περιοχή της πυέλου για τη θεραπεία προηγούμενου καρκίνου
«Σημαντικό να αναφερθεί ότι η συμβατική κολονοσκόπηση αποτελεί την εξέταση εκλογής για την ανεύρεση του ΚΠΕ», τονίζει ο ειδικός και συνεχίζει:
«Με τη δυνατότητα υψηλής ευκρίνειας απεικόνισης των ενδοσκοπίων αλλά και συστημάτων «έξυπνης» AI ανεύρεσης προκαρκινωματώδων αλλοιώσεων (artificial intelligent systems) ακόμη και πολύ μικρές αλλοιώσεις μπορούν να βρεθούν και ταυτόχρονα να εξαιρεθούν στον ίδιο χρόνο με τις μεθόδους ενδοσκοπικής πολυπεκτομής, μέθοδοι που έχουν αναπτυχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να μπορούν να αφαιρεθούν ακόμη και ιδιαίτερα μεγάλες βλάβες».
Γιατί να κάνω κολονοσκόπηση ενώ δεν έχω συμπτώματα;
«Η κολονοσκόπηση είναι απαραίτητη εξέταση για τη διάγνωση των παθήσεων του παχέος εντέρου. Θεωρείται μάλιστα αναντικατάστατη μέθοδος έγκαιρης και έγκυρης διάγνωσης νοσημάτων του παχέος εντέρου διότι δίνει την δυνατότητα άμεσης όρασης στον εκπαιδευμένο ενδoσκόπο ανεύρεσης, αξιολόγησης και θεραπευτικής αντιμετώπισης.
Οι πολύποδες είναι προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις που αναπτύσσονται μέσα στον αυλό του παχέος εντέρου. Μεγαλώνουν σχετικά αργά αλλά ο ασθενής δεν θα παρουσιάσει συμπτώματα παρά μόνο αν αυξηθούν πολύ σε μέγεθος. Πολύ χρήσιμο λοιπόν, είναι να γίνεται προληπτικά η κολονοσκόπηση αφού μπορεί να ανιχνεύσει πολύποδες σε πρώιμο στάδιο (πριν εξελιχθούν σε καρκίνο και πριν εμφανιστούν συμπτώματα)» επισημαίνει.
«Με τον προληπτικό έλεγχο σε ασυμπτωματικούς ασθενείς», προσθέτει, «ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι δυνατόν να βρεθεί σε πρώιμο στάδιο οπότε η αντιμετώπισή του είναι ευκολότερη και με καλύτερα αποτελέσματα, πιθανόν και ίαση.
Παράλληλα με τη εξέταση μπορούν να εφαρμοσθούν τεχνικές ανάδειξης ακόμη και πολύ μικρών αλλοιώσεων στον βλεννογόνο του παχέος εντέρου (χρωμοενδοσκόπηση) όπου είτε ψηφιακά με τους επεξεργαστές υψηλής ανάλυσης, είτε χρωματίζοντας το έντερο με χρωστικές ουσίες, λαμβάνουμε μια εικόνα του εντέρου που βασίζεται στην αντίθεση.
Αυτός άλλωστε είναι ο λόγος που η κολονοσκόπηση θεωρείται ως η εξέταση εκλογής για την πρόληψη και διάγνωση του καρκίνου του παχέος εντέρου (gold standard) και που αποδεδειγμένα παγκοσμίως έχει μειώσει την επίπτωση του καρκίνου στο παχύ έντερο.
Η εκπαίδευση και η προσεκτική παρατήρηση του ενδοσκόπου παίζει σε αυτό το σημείο μεγάλο ρόλο καθώς μπορεί στον ίδιο χρόνο να ανακαλύψει, να αξιολογήσει, να χαρακτηρίσει με βάση ειδικές ενδοσκοπικές ταξινομήσεις, και να κρίνει αν η βλάβη μπορεί να αφαιρεθεί στον ίδιο χρόνο ή πρέπει να ακολουθηθεί άλλη θεραπευτική προσέγγιση» καταλήγει ο κ. Καλλιακμάνης.
*Πλήρως εξοπλισμένο Ενδοσκοπικό Τμήμα στο διαγνωστικό Κέντρο HealthSpot
Στο διαγνωστικό κέντρο HealthSpot Γλυφάδας λειτουργεί πλήρως εξοπλισμένο Ενδοσκοπικό Τμήμα. Στελεχώνεται από έμπειρους και καταρτισμένους ενδοσκόπους οι οποίοι εκτελούν γαστροσκόπηση και κολονοσκόπηση με τον πιο σύγχρονο εξοπλισμό.
Τα ενδοσκόπια υψηλής ευκρίνειας και ανάλυσης σε συνδυασμό με την εφαρμογή ειδικών τεχνικών όπως η ψηφιακή και συμβατική χρωμοενδοσκόπηση από τους ειδικά εκπαιδευμένους ενδοσκόπους σε αυτές τις μεθόδους, συστήνουν ένα διαγνωστικό ιατρείο υψηλού επιπέδου ανταποκρινόμενο στις σύγχρονες απαιτήσεις.