Ρυθμίσεις για την αντικειμενική ευθύνη των μετόχων ή των εταίρων εντύπων μέσων (εφημερίδες, κ.λπ.)
Με τροπολογία που κατατέθηκε σε νομοσχέδιο του υπ.Εσωτερικών προβλέπονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
1. Συμπληρώνονται οι διατάξεις αναφορικά με την αστική ευθύνη των ιδιοκτητών τύπου.
Συγκεκριμένα:
α. στην περίπτωση ιδιοκτησίας από νομικό πρόσωπο εντύπου που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα, ορίζεται ότι η αξίωση για αποζημίωση για παράνομη περιουσιακή ζημία, καθώς και για χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη, εφόσον δεν καλύπτεται από την εταιρεία για οποιονδήποτε λόγο, καλύπτεται από τον μέτοχο ή εταίρο που κατέχει το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων,
β.προβλέπεται:
ι)υποχρέωση:
– ορισμού διευθυντή και διευθυντή σύνταξης,- αναγραφής στο έντυπο της εφημερίδας του νόμιμου εκπροσώπου, του διευθυντή και του διευθυντή σύνταξης,- αναγραφής στο έντυπο της εφημερίδας του μετόχου ή εταίρου που κατέχει άμεσα ή έμμεσα το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων,
ιι) η επιβολή σχετικού διοικητικού προστίμου δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ σε περίπτωση παράβασης των ως άνω υποχρεώσεων.
γ. χορηγείται νομοθετική εξουσιοδότηση για τη ρύθμιση των σχετικών ζητημάτων με κ.υ.α.
Αιτιολογική έκθεση
Ποιο ζήτημα αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση; Άρθρο 1: Με την παρ. 1 της προτεινόμενης διάταξης εισάγεται αντικειμενική ευθύνη και για τους μετόχους ή τους εταίρους, που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων, σε περίπτωση που ιδιοκτήτης του εντύπου είναι νομικό πρόσωπο. Έχει κριθεί και υπό την υφιστάμενη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου μόνου του ν. 1178/1981 (Α’ 187), ότι η αντικειμενική ευθύνη του ιδιοκτήτη του εντύπου εισάγει θεμιτό περιορισμό της ελευθερίας του τύπου. Συγκεκριμένα, με την παρ. 1 του άρθρου μόνου του ν. 1178/1981 θεσπίζεται αντικειμενική ευθύνη του ιδιοκτήτη εντύπου, σύμφωνα με τις αρχές της πρόστησης, για τις δραστηριότητες των προσώπων που απασχολεί (ΑΠ 782/2005, ΑΠ 79/2010, ΑΠ 1565/2012), υπό την προϋπόθεση ότι συντρέχει υποκειμενική ευθύνη στο πρόσωπο του συντάκτη ή του εκδότη-διευθυντή (ΑΠ 782/2005, ΑΠ 1020/2004).
Με την παρ. 2 της προτεινόμενης διάταξης λαμβάνονται μέτρα που εξασφαλίζουν τη συνδρομή των αναγκαίων προϋποθέσεων για την άσκηση των δικαιωμάτων που προβλέπονται από την αστική και ποινική νομοθεσία, σε περιπτώσεις προσβολής εννόμων αγαθών, όπως αυτών της προσωπικότητας και της τιμής, μέσω δημοσιευμάτων εντύπων. Προς αυτή την κατεύθυνση επιβάλλεται ο ορισμός διευθυντή και διευθυντή σύνταξης που είναι μέλη επαγγελματικού σωματείου δημοσιογράφων, όπως επίσης η αναγραφή στο έντυπο της εφημερίδας του νομίμου εκπροσώπου, του διευθυντή και του διευθυντή σύνταξης, όπως επίσης του μετόχου ή εταίρου που κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων. Σε περίπτωση παραβίασης των προτεινόμενων διατάξεων επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο, σε εναρμόνιση προς την αρχή της αναλογικότητας και αποφεύγονται έτσι επαχθέστερες δυνητικές κυρώσεις που θα εμπόδιζαν π.χ. τη διανομή του εντύπου. Επίσης, τα προβλεπόμενα πρόστιμα επιβάλλονται από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (Ε.Σ.Ρ.), ανεξάρτητη αρχή που απολαμβάνει εγγυήσεων προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας, προς διασφάλιση της εφαρμογής κατά τρόπο που εναρμονίζεται προς τις συνταγματικές επιταγές.
Γιατί αποτελεί πρόβλημα; Άρθρο 1: Αναφορικά με την παρ. 1 της αξιολογούμενης ρύθμισης, η προσθήκη του εν λόγω εδαφίου, είναι αναγκαία καθόσον, δεν προκύπτει με σαφήνεια η αντικειμενική ευθύνη των μετόχων ή των εταίρων του εντύπου. Λόγω της μη ρητής αναφοράς, προκαλούνταν προβλήματα για την αποτελεσματική απόδοση ευθυνών, η οποία δεν μπορεί να είναι συναγόμενη, ιδίως όταν θεσπίζεται αντικειμενική ευθύνη.
Η παρ. 2 της αξιολογούμενης ρύθμισης αντιμετωπίζει ζητήματα, που αφορούν στη διαφανή λειτουργία των εντύπων, η οποία διασφαλίζεται με τη θέσπιση υποχρεώσεων σχετικά με τον ορισμό και την αναγραφή στο έντυπο της εφημερίδας διευθυντή, διευθυντή σύνταξης, όπως επίσης των μετόχων ή εταίρων, που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων. Σε περίπτωση παραβίασης των σχετικών υποχρεώσεων, τα προβλεπόμενα πρόστιμα επιβάλλονται από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, ως ανεξάρτητη αρχή, που κατοχυρώνεται συνταγματικώς, με συγκεκριμένες συνταγματικώς κατοχυρωμένες αρμοδιότητες, χωρίς τούτο να αποκλείει τη νομοθετική πρόβλεψη και περαιτέρω αρμοδιοτήτων. Η ανάθεση της εν λόγω αρμοδιότητας στο Ε.Σ.Ρ. εξασφαλίζει τα απαιτούμενα εχέγγυα ανεξαρτησίας και αμεροληψίας, σ’ ένα κρίσιμο – για τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος – πεδίο όπως η ελευθερία του τύπου.
Ποιους φορείς ή πληθυσμιακές ομάδες αφορά; Άρθρο 1: Τους ιδιοκτήτες, εκδότες, μετόχους ή εταίρους που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων των επιχειρήσεων εντύπων μέσων, καθώς και τους διευθυντές και διευθυντές σύνταξης των εφημερίδων, καθώς και τα πρόσωπα που κάνουν χρήση των προβλεπομένων από την αστική και ποινική νομοθεσία δικαιωμάτων σε περίπτωση προσβολής των εννόμων αγαθών τους από τα δημοσιεύματα εντύπων.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Ευθύνη του τύπου – Τροποποίηση παρ. 1 και προσθήκη παρ. 3Α στο άρθρο μόνο του ν. 1178/1981
1. Στην παρ. 1 του άρθρου μόνου του ν. 1178/1981 (Α’ 187) προστίθεται νέο τελευταίο εδάφιο ως εξής:
«Σε περίπτωση ιδιοκτησίας από νομικό πρόσωπο εντύπου που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα, και εφόσον η αξίωση της παρούσας δεν καλύπτεται για οποιονδήποτε λόγο από την εταιρεία, υπέχει την ίδια υποχρέωση ο μέτοχος ή εταίρος που κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων.».
2. Στο άρθρο μόνο του ν. 1178/1981 προστίθεται παρ. 3Α ως εξής:
«3Α. α) Σε κάθε εφημερίδα που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα ορίζονται διευθυντής και διευθυντής σύνταξης, οι οποίοι αμφότεροι είναι μέλη επαγγελματικού σωματείου δημοσιογράφων. Σε περίπτωση κυκλοφορίας φύλλου κατά παράβαση του προηγούμενου εδαφίου επιβάλλεται εντός δέκα (10) ημερών από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, κάθε φορά, διοικητικό πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.
β) Στο έντυπο της εφημερίδας που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως του εάν ο ιδιοκτήτης είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο και της εταιρικής μορφής με την οποία λειτουργεί, αναγράφονται ο νόμιμος εκπρόσωπος, ο διευθυντής και ο διευθυντής σύνταξης. Σε περίπτωση κυκλοφορίας φύλλου κατά παράβαση του προηγούμενου εδαφίου επιβάλλεται εντός δέκα (10) ημερών από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, κάθε φορά, διοικητικό πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.
γ) Στο έντυπο της εφημερίδας που εκδίδεται και διανέμεται στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως του εάν ο ιδιοκτήτης είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο και της εταιρικής μορφής με την οποία λειτουργεί, αναγράφεται ο μέτοχος ή εταίρος που κατέχει άμεσα ή έμμεσα το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων. Σε περίπτωση κυκλοφορίας φύλλου κατά παράβαση του προηγούμενου εδαφίου επιβάλλεται εντός δέκα (10) ημερών από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, κάθε φορά, διοικητικό πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.
δ) Οι αποφάσεις επιβολής προστίμου των περ. α) έως γ) αποτελούν νόμιμο τίτλο για τη βεβαίωση του χρέους από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία συντελείται μετά την αποστολή του χρηματικού καταλόγου στην αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία κατά το άρθρο 2 του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων (ν.δ. 356/1974, Α’ 90). Τα βεβαιωμένα πρόστιμα της παρούσας παραγράφου παρακρατούνται από τα πρακτορεία διανομής τύπου και αποδίδονται αμελλητί. Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, η απόδοση του ποσού των προστίμων προηγείται οποιοσδήποτε κατάσχεσης εις χείρας του πρακτορείου από τρίτο ή εκχώρησης απαίτησης σε τρίτο. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του Υπουργού στον οποίο έχουν ανατεθεί οι αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης ρυθμίζεται η διαδικασία παρακράτησης και απόδοσης, καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.
ε) Για την αξιολόγηση της δυσχερώς επανορθώσιμης ή ανεπανόρθωτης βλάβης της εφημερίδας στο πλαίσιο αιτήματος προσωρινής δικαστικής προστασίας κατά πράξεων επιβολής προστίμου της παρούσας παραγράφου προσμετράται η οικονομική κατάσταση του μετόχου ή εταίρου που κατέχει άμεσα ή έμμεσα το ήμισυ τουλάχιστον των μετοχών ή των εταιρικών μεριδίων. Για την αξιολόγηση της συνδρομής του δημοσίου συμφέροντος στο πλαίσιο αιτήματος προσωρινής δικαστικής προστασίας κατά πράξεων επιβολής προστίμου λαμβάνονται υπόψη καταδίκες σε βάρος της εφημερίδας για διασπορά ψευδών ειδήσεων και συκοφαντική δυσφήμηση.
3. Το παρόν άρθρο ισχύει από 1ης.4.2022.».
Επίθεση του «Ρουβίκωνα» στα γραφεία των εφημερίδων «Δημοκρατία» και «Espresso»
Με ανακοίνωσή του σε ιστοσελίδα του αντιεξουσιαστικού χώρου η αναρχική συλλογικότητα «Ρουβίκωνας» ανέλαβε την ευθύνη της επίθεσης που σημειώθηκε το βράδυ της Πέμπτης στις 23.00 στα γραφεία των εφημερίδων «Δημοκρατία» και «Espresso», στη συμβολή των οδών Βασιλέως Κωνσταντίνου και Ερατοσθένους στο Παγκράτι.
Συγκεκριμένα, 15 κουκουλοφόροι ανέβηκαν στον 3ο όροφο, πέταξαν μπογιές, έγραψαν συνθήματα και προκάλεσαν φθορές. Στη συνέχεια έριξαν φέιγ βολάν και αποχώρησαν.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει προσαγωγές.
Ο Ρουβίκωνας ανήρτησε κείμενο στον ιστότοπο indymedia:
«Τι κοινό έχει ένα «πέτσινο πέναλτι», ο βίος ενός πατέρα της εκκλησίας, ένα ιστορικό άρθρο σε καθαρεύουσα και πολυτονικό, η κλειδαρότρυπα στα κρεβάτια επωνύμων και η πολιτική αρθρογραφία για τις κοινοβουλευτικές καμαρίγιες; Εχουν κοινό ιδιοκτήτη. Η Δημοκρατικός Τύπος Α.Ε. με frontman τον γνωστό εκδότη Φιλιππάκη και από πίσω ποιος ξέρει ποια ονόματα πολιτικοοικονομικών παραγόντων είναι ιδιοκτήτης ενός σετ εφημερίδων που πιάνουν τα βασικά πόστα της καθεστωτικής δημοσιογραφίας. Ποδόσφαιρο, παπαδαριό, ιστορικός τύπος, κιτρινίλα και πολιτικό νταλαβέρι. «Live Sport», «Δημοκρατία», «Espresso», «Εστία» και «Ορθόδοξη Αλήθεια». Δεν νομίζουμε να υπάρχει τόσο αφελής που να πιστεύει ότι τέτοιες μπίζνες είναι οικονομικές μπίζνες. Μια ματιά στις κυκλοφορίες μαζί με στοιχειώδη κατανόηση των κοστολογίων κάνει προφανές ότι τέτοια εγχειρήματα δεν είναι οικονομικά βιώσιμα. Κι όμως ζουν. Προφανώς απο αλλότριες πηγές εσόδων. Που προέρχονται απο το γνωστό σετ εκβιασμών, πληρωμένης πολιτική υποστήριξης σε υποψήφιους πολιτικούς ή κόμματα, γενικευμένο παραγοντισμό στον βούρκο της αστικής δημοκρατίας. Η παρέμβασή μας βέβαια δεν έχει στόχο να ασχοληθεί με τον κανόνα της αθλιότητας του οικονομικοπολιτικού συμπλέγματος του τύπου. Δεν είμαστε αυτοί που θα πουν ότι όλο αυτό το σκυλολόι θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο απο σκυλολόι. Ασχολούμαστε γιατί ανάμεσα στις καθημερινές τους βρωμιές νομίζουν ότι μπορούν να ακουμπήσουν και τον κόσμο του αγώνα. Αυτούς/ες που με πίστη, ανιδιοτέλεια και τεράστιο προσωπικό κόστος αγωνίζονται για θαφτεί στα ερείπια ο κόσμος των ελεεινών του καθεστώτος και να ανατείλει μια άλλη πραγματικότητα για τους πολλούς, για τα θύματα του καθεστώτος. Μετά τις αθλιότητες για τον αναρχικό Νίκο Ρωμανό της εφημερίδας «Δημοκρατία» ήρθε και η ώρα της «Espresso» να ασχοληθεί με τους αναρχικούς, τις καταλήψεις και την καταστολή που έχει εξαπολύσει το κράτος. Η γνωστή ακροδεξιά Νάντια Αλεξίου, μια δεύτερης διαλογής δημοσιογραφική περσόνα που κερνάει καφέδες στην ΓΑΔΑ, υπογράφει ένα άρθρο που στοχοποιεί αγωνιστές και ακόμα χειρότερα στοχοποιεί συγγενείς τους τους που τυχαίνει να είναι προβεβλημένα πρόσωπα στον χώρο της τέχνης. Δεν θα περιμέναμε κάτι άλλο απο μια εφημερίδα σαν την “Espresso” ούτε και απο μία δημοσιογράφο σαν την Αλεξίου. Εδώ τέτοια και χειρότερα άρθα γράφουν οι υποτίθεται «σοβαρές» φυλλάδες και οι υποτίθεται «σοβαροί» δημοσιογράφοι. Αυτή η διαπίστωση δεν αρκεί όμως για να το αγνοήσουμε.
Ο χώρος της κιτρινίλας, η δημοσιογραφία του σκανδάλου, της κλειδαρότρυπας, των εκβιασμών και της κοινωνικής παθογένειας δεν είναι κάτι αθώο, που απλά στοχεύει στα «κατώτερα ένστικτα» μιας μερίδας αναγνωστών. Απο πάντα ήταν συνδεδεμένος αυτός ο χώρος με την ακροδεξιά, με τον διάχυτο εκφασισμό. Απο πάντα εξυπηρετούσε τον νεοσυντηρητισμό, τον κοινωνικό κανιβαλισμό, τον ρατσισμό, τον σεξισμό, τις διακρίσεις. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο που η “Espresso” βρίσκεται στον όδιο όμιλο με την «Ορθόδοξη αλήθεια» ή την ιστορική εφημερίδα του ελληνικού συντηρητισμού την «Εστία». Υπάρχει σαφές ιδεολογικό περιεχόμενο πίσω από τα γραφικά πρωτοσέλιδα με τα ανθρώπινα κρέατα και τους σοκαριστικούς τίτλους κι αυτό το περιεχόμενο εκδηλώνεται αμασκάριστο κάθε φορά που οι ιδιοκτήτες επιλέγουν να ασχοληθούν με ζητήματα κοινωνικού αγώνα.
Οι επιχειρήσεις εκκένωσης στις καταλήψεις στο Κουκάκι εξελίχθηκαν σε φιάσκο για Χρυσοχοίδη και κυβέρνηση. Η βαθιά ενσωματωμένη στα σώματα ασφάλειας άκριτη βαρβαρότητα οδήγησε στα γεγονότα με την βία και το λυντσάρισμα του σκηνοθέτη Ινδαρέ και των γιών του, αλλά πάνω απο όλα η αποφασισμένη στάση των καταληψιών που δύο φορές στάθηκαν μαχητικά απέναντι στις πανίσχυρες δυνάμεις του κράτους έκοψαν την φόρα και την έπαρση της καταστολής. Η προπαγάνδα των ΜΜΕ ήρθε να ρεφάρει την ζημιά και η espresso να παίξει τον ρόλο της στο δικό της κίτρινο μετερίζι.
Ας μάθουν λοιπόν ότι τους παρατηρούμε πολύ προσεκτικά. Εμείς δεν είμαστε ούτε από αυτούς που θα πουν «δεν τρέχει τίποτα με τους γραφικούς της espresso», ούτε απο αυτούς που θα κάνουν μηνύσεις, ούτε απο αυτούς που θα πληρώσουν για να μην αποκαλυφθεί το όνομά τους σε κάποιο σκάνδαλο. Εμείς είμαστε απο αυτούς που όταν χρησιμοποιούν εναντίον μας τέτοιες βρωμιές εκνευριζόμαστε. Και πάμε να βρούμε αυτούς που μας εκνεύρισαν με τέτοιο τρόπο. Μπορούν με τις ευχές μας να αρχίσουν να κομπάζουν ότι καταπατάμε την δημοσιογραφική τους ελευθερία, ότι δεν τρομοκρατούνται κλπ. Μπορούν επίσης να σπέυσουν να δηλώσουν την αλληλεγγύη τους πολιτικοί, δημοσιογράφοι, ακόμα και η ΕΣΗΕΑ. Αφού παίξει όμως ο καθένας τον κοινότοπο ρόλο του καλά θα κάνει να συλλογιστεί ότι οι επιλογές του έχουν συνέπειες. Να συλλογιστεί ότι εμείς δεν τους βλέπουμε σαν τίποτα άλλο απο επαγγελματίες της λάσπης, απο πληρωμένες πένες, από περιφερειακούς αγκιτάτορες του φασισμού. Ας κάνουν ότι θέλουν με επιχειρηματίες, πολιτικούς και επώνυμους που είναι απρόσεχτοι στις λαδιές τους. Ας βγάλουν σε πλειστηριασμό την πολιτική τους υποστήριξη, ας τσακωθούν κι ας τα ξαναβρούν με την ΝΔ και τους Μαρινάκηδες. Δυο πράγματα να προσέξουν: να μην καταπατούν εργατικά δικαιώματα (που το έχουν ήδη κάνει) και να μην ασχολούνται με τον κόσμο του αγώνα. Δεν θα βγουν κερδισμένοι αν επιμείνουν να κάνουν αυτά τα πράγματα, και θα βρεθούν στην δύσκολη θέση να μας συναντούν συχνά με ασχημους για αυτούς όρους.
Ελπίζουμε να γίναμε κατανοητοί…
Αναρχική συλλογικότητα Ρουβίκωνας»
Δείτε βίντεο από την επίθεση εδώ