Εμ. Μακρόν: Ξεκάθαρο μήνυμα στήριξης της Ελλάδας – «Αν η κυριαρχία σας απειλείται, θα είμαστε εδώ για εσάς»
Ξεκάθαρο μήνυμα στήριξης της Ελλάδας έστειλε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, κατά τη διάρκεια της συζήτησης που είχε με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο πλαίσιο εκδήλωσης της εφημερίδας «Καθημερινή» με θέμα «Προκλήσεις για την Ευρώπη – Ο δρόμος προς το αύριο», στη Ρωμαϊκή Αγορά Αθηνών.
Ο κ. Μακρόν ερωτώμενος για το ποια στάση θα κρατούσε η χώρα του σε περίπτωση που η Ελλάδα απειλούνταν από την Τουρκία ήταν ξεκάθαρος:
«Αν η Τουρκία απειλούσε την Ελλάδα, θα ήμασταν εδώ. Θα ήμασταν παρόντες. Δείτε τι κάναμε το δύσκολο εκείνο καλοκαίρι, δείτε τη στάση μας και στην Κύπρο. Για μένα, αυτός είναι ο πραγματικός ορισμός της φιλίας. Αυτό ακριβώς εκφράζει και η ελληνογαλλική συμμαχία. Η συμμαχία και η φιλία δεν είναι σύνθετες έννοιες· είναι κάτι πολύ απλό: όταν έρθει η κρίσιμη στιγμή, δεν αναρωτιέσαι τι θα κάνεις την επόμενη ημέρα. Ξέρεις ήδη τι πρέπει να κάνεις. Εάν η κυριαρχία απειληθεί, να γνωρίζετε ότι θα είμαστε εδώ» τόνισε με κατηγορηματικό τρόπο ο Πρόεδρος Μακρόν.
Ο Γάλλος Πρόεδρος αναφέρθηκε εκτενώς στον ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει η Ευρώπη για να κερδίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στις παγκόσμιος εξελίξεις, και είπε ότι αυτή η στιγμή μπορεί να είναι η στιγμή της Ευρώπης για πολλούς λόγους. Όπως είπε υπάρχει παγκόσμια αταξία όπως παραδέχονται πολλοί, και ζούμε σε μια παγκόσμια τάξη που ανατρέπουν δυο μεγάλες δυνάμεις. Αναρωτήθηκε «πού βρίσκεται η ΕΕ αυτή τη στιγμή» και απάντησε ότι η Ευρώπη είναι χώρος αξιοπιστίας και προβλεψιμότητας λόγω ισχυρών θεσμών και ευρωπαϊκού δικαίου.
Τόνισε ότι «τους εταίρους μας τους υποστηρίζουμε» και παρέπεμψε στη στάση χωρών της Ευρώπης στην κρίση της Μέσης Ανατολής όπου στήριξαν τις χώρες του Κόλπου.
«Η Ευρώπη όταν επόμαστε όλοι μαζί είμαστε μια τεράστια αμυντική δύναμη, αντιπροσωπεύουμε το 16% του παγκοσμίου εμπορίου ενώ οι ΗΠΑ το 15%. Το θέμα είναι να γίνουμε παγκόσμια δύναμη και να συμβάλλουμε στην εύρεση λύσεων» είπε. Παραδέχθηκε ότι η Ευρώπη έχει θεσπίσει υπερβολικούς κανόνες σε ορισμένους τομείς της οικονομίας, της παραγωγής και της βιομηχανίας και προσέθεσε ότι «πρέπει να απλουστεύσουμε τα πράγματα, και έχουμε ήδη αργοπορήσει». Χρειαζόμαστε κανόνες-είπε- να προστατεύσουμε την βιομηχανία μας, αλλά και η Κίνα έχει κανόνες που ευνοούν τους εθνικούς παίκτες, που ενίοτε στρέφονται κατά των Ευρωπαίων παραγωγών. «Κι εκεί ίσως συμπεριφερθήκαμε αφελώς. Γι’αυτό μιλάμε για ευρωπαϊκό προτιμησιακό καθεστώς. Σήμερα ο παράγοντας που πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι η Κίνα, και αργήσαμε να το αντιληφθούμε. Δείτε τι γίνεται με την αυτοκινητοβιομηχανία. Πλημμυρίδα παραγωγής και έτσι χάθηκαν 150 χιλ. θέσεις εργασίας στη Γερμανία. Η μόνη αντίδραση είναι η προστασία των Ευρωπαίων παραγωγών. Πρέπει οι ίδιοι κανόνες να ισχύουν για όλους. Αυτό δεν είναι προστατευτισμός. Δείτε τις υπερβολικές επιδοτήσεις στην Κίνα και τους δασμούς στις ΗΠΑ. Εμείς δεν μπορούμε να παραμένουμε αδρανείς. Δείτε τι κάνουν οι Κινέζοι με τις σπάνιες γαίες, καταπνίγουν τον ανταγωνισμό επί της ουσίας. Αν δεν υπερασπιστούμε τους παραγωγούς μας είμαστε χαμένοι» είπε μεταξύ άλλων ο Γάλλος Πρόεδρος.
Συνέχισε λέγοντας ότι ένας Αμερικανός Πρόεδρος, ένας Ρώσος Πρόεδρος, και ένας Κινέζος Πρόεδρος είναι όλοι κατά της Ευρώπης και ζήτησε να σκεφτούμε τι σημαίνει αυτό.
«Πρόκειται για ένα καμπανάκι, αν θέλετε. Πρέπει να αποκτήσουμε αυτοπεποίθηση στην Ευρώπη, δείτε τι έγινε με την Ουκρανία. Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος τον Φεβρουάριο του 22, πολλοί ήταν σκεπτικοί, αμφισβητούσαν τη δυνατότητά μας να αντιδράσουμε» είπε.
«Κι όμως, αν δούμε την πρόσφατη εμπειρία, υπάρχει και μια διαφορετική ανάγνωση. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, πολλοί αμφέβαλαν αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να αντιδράσει ενιαία και αποτελεσματικά. Η πραγματικότητα τους διέψευσε. Από την πρώτη κιόλας στιγμή, οι ευρωπαϊκές χώρες συμφώνησαν ομόφωνα σε διαδοχικά πακέτα κυρώσεων κατά της Ρωσίας, φτάνοντας σε ένα πρωτοφανές εύρος οικονομικών μέτρων» προσέθεσε ο κ.Μακρόν.
Σημείωσε επίσης ότι σε έναν κόσμο αυξανόμενου ανταγωνισμού, οι μεγάλες δυνάμεις -οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα- κινούνται πρωτίστως με βάση τα δικά τους συμφέροντα, συχνά χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες. Αυτό από μόνο του -είπε- λειτουργεί ως ένα καμπανάκι για την Ευρώπη: δεν μπορεί πλέον να επαναπαύεται.
Είπε ακόμη ότι είναι πολύ σημαντικό το ότι η Ευρώπη αναδείχθηκε σε βασικό επενδυτή και υποστηρικτή της Ουκρανίας, συμβάλλοντας καθοριστικά στο να μην καταρρεύσει η χώρα. Ταυτόχρονα -σημείωσε- υπήρξαν και ενδείξεις ότι το Κίεβο μπόρεσε να ανακτήσει έδαφος, ενισχύοντας την εικόνα μιας σύγκρουσης που δεν εξελίσσεται μονοδιάστατα υπέρ της Ρωσίας.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο κατά τον Γάλλο Πρόεδρο είναι η σταδιακή ανάδυση νέων μορφών συνεργασίας στην άμυνα και την ασφάλεια. Σύμφωνα με τον ίδιο η «συμμαχία των προθύμων», με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών αλλά και εταίρων όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία και χώρες του Ινδο-Ειρηνικού, δείχνει ότι η Ευρώπη αρχίζει να δοκιμάζει πιο ευέλικτα και αυτόνομα σχήματα συνεργασίας – ακόμη και χωρίς την άμεση αμερικανική καθοδήγηση.
«Το βασικό συμπέρασμα είναι διπλό: αφενός, το διεθνές περιβάλλον γίνεται πιο απαιτητικό και λιγότερο ”φιλικό” για την Ευρώπη. Αφετέρου, η ίδια η Ευρώπη έχει ήδη δείξει ότι, όταν πιέζεται, μπορεί να κινηθεί με ενότητα, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα» είπε ο Γάλλος Πρόεδρος.
Προσέθεσε ότι το ζητούμενο πλέον δεν είναι απλώς να αντιδρά η Ευρώπη σε κρίσεις, αλλά να αποκτήσει σταθερά την αυτοπεποίθηση και τα εργαλεία ώστε να δρα προληπτικά, να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και να διαμορφώνει τον δικό της ρόλο σε έναν κόσμο που αλλάζει. Τέλος, ανέφερε ότι ο παγκόσμιος ανταγωνισμός στον τομέα και των εξοπλιστικών προγραμμάτων έχει σκληρύνει, και η Ευρώπη δεν μπορεί να πορεύεται με δομές που την κρατούν πίσω, και εκτίμησε ότι ένα από τα βασικά προβλήματα είναι ο κατακερματισμός.
Όπως εξήγησε, σήμερα στην Ευρώπη έχουμε πολλαπλά πρότυπα, διαφορετικές τεχνικές προδιαγραφές και παράλληλα συστήματα – σε τομείς όπως τα αεροσκάφη, οι πύραυλοι ή τα οπλικά συστήματα συνολικά. Αυτό σημαίνει υψηλότερο κόστος, χαμηλότερη αποδοτικότητα και τελικά μειωμένη ανταγωνιστικότητα σε σχέση με άλλες δυνάμεις που λειτουργούν πιο ενιαία.
Κατά τον Γάλλο Πρόεδρο η απάντηση σε αυτό δεν μπορεί να είναι άλλη από περισσότερη ενοποίηση: κοινά ευρωπαϊκά σχέδια, κοινά προγράμματα, κοινές επενδύσεις, λιγότερη γραφειοκρατία και απλούστεροι κανόνες. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, τα στενά εθνικά ή εταιρικά συμφέροντα πρέπει να μπουν σε δεύτερη μοίρα, αν ο στόχος είναι μια ισχυρότερη Ευρώπη συνολικά, κατέληξε ο κ. Μακρόν.
Τέλος επισήμανε ότι σήμερα έχει αλλάξει το μοντέλο ασφάλειας για την Ευρώπη την οποία μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο την είχαν αναλάβει οι ΗΠΑ. Για δεκαετίες, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ευρώπη ουσιαστικά δεν ανέπτυξε κοινή αμυντική πολιτική, καθώς η ασφάλεια βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στις Ηνωμένες Πολιτείες και αυτό δημιούργησε ένα είδος «ταμπού».
«Σήμερα, αυτό αλλάζει. Η έννοια της στρατηγικής αυτονομίας σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο: να μπορεί η Ευρώπη να παράγει η ίδια κρίσιμα συστήματα και να στηρίζει τη δική της βιομηχανία. ”Παράγουμε στην Ευρώπη και αγοράζουμε ευρωπαϊκά” δεν είναι απλώς σύνθημα – είναι προϋπόθεση ανεξαρτησίας» είπε, σημειώνοντας ότι στις γαλλικές φρεγάτες που θα αγοράσει η Ελλάδα θα αυξηθεί το ποσοστό συμμετοχής της ελληνικής βιομηχανίας.
Τη συζήτηση μεταξύ του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν συντόνισε ο διευθυντής της εφημερίδας «Καθημερινή» Αλέξης Παπαχελάς.
Η Μπριζίτ χαστούκισε τον Εμανουέλ Μακρόν
Χαστούκι φέρεται να δίνει η πρώτη κυρία της Γαλλίας, Μπριζίτ στον σύζυγο της και πρόεδρο της χώρας, Εμανουέλ Μακρόν, τη στιγμή που εκείνος ετοιμάζεται να βγει από το προεδρικό αεροσκάφος στο Ανόι του Βιετνάμ, το οποίο επισκέπτεται σήμερα.
Σύμφωνα με βίντεο που κάνει τον γύρο του διαδικτύου, καθώς ανοίγει η πόρτα του Airbus A330, ο πρόεδρος εμφανίζεται και κάνει μία απότομη κίνηση προς τα πίσω, καθώς ένα χέρι, που ανήκει στην ντυμένη στα κόκκινα σύζυγό του, τον χτυπάει στο πρόσωπο. Ο Μακρόν αντιλαμβάνεται αμέσως ότι το στιγμιότυπο καταγράφεται από τις κάμερες, χαμογελά και χαιρετά αμήχανα.
Αμέσως μετά, η Μπριζίτ Μακρόν αρνείται επιδεικτικά να πιάσει το χέρι του Γάλλου προέδρου, όταν εκείνος προθυμοποιείται να τη βοηθήσει για να κατέβει τα σκαλοπάτια του αεροσκάφους.
Το βίντεο, που προβλήθηκε και από την γαλλική τηλεόραση κάνει τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με ποικίλα σχόλια και ερμηνειές για το τι συνέβη μεταξύ τους.
Στην αρχή το Ελιζέ αρνήθηκε την αυθεντικότητα του βίντεο, αλλά ακολούθως αναγκάστηκε να ανασκευάσει, σημειώνοντας πως το ζεύγος Μακρόν ήταν σε μια στιγμή χαλαρότητας, έλεγαν αστεία.
«Ήταν μια στιγμή που ο πρόεδρος και η σύζυγός του χαλάρωναν για τελευταία φορά πριν από την έναρξη του ταξιδιού, αστειευόμενοι», δήλωσε πηγή από το περιβάλλον του Εμανουέλ Μακρόν.
«Είναι μια στιγμή συντροφικότητας. Δε χρειαζόταν κάτι περισσότερο για να ρίξει νερό στον μύλο των συνομωσιολόγων», πρόσθεσε η πηγή, κατηγορώντας φιλορωσικούς λογαριασμούς για αρνητικά σχόλια σχετικά με το περιστατικό.
Νέος πρωθυπουργός της Γαλλίας ο Φρανσουά Μπαϊρού
Τον κεντρώο βετεράνο Φρανσουά Μπαϊρού όρισε ως νέο πρωθυπουργό της Γαλλίας ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, όπως έγινε γνωστό σήμερα Παρασκευή (13.12.24), εννέα ημέρες μετά την πτώση της κυβέρνησης του Μισέλ Μπαρνιέ, που βύθισε τη δεύτερη ισχυρότερη οικονομία της Ευρωζώνης σε νέα πολιτική κρίση μέσα σε έξι μήνες.
Ο 73χρονος ηγέτης του κεντρώου κόμματος Δημοκρατικό Κίνημα (MoDem), ο οποίος έγινε δεκτός το πρωί της Παρασκευής από τον Γάλλο Πρόεδρο, έχει «αναλάβει τον σχηματισμό κυβέρνησης», αναφέρεται στην ανακοίνωση από το Μέγαρο των Ηλυσίων.
Ο Μακρόν διόρισε τον Μπαϊρού υπουργό Δικαιοσύνης το 2017, αλλά παραιτήθηκε μόλις λίγες εβδομάδες αργότερα εν μέσω έρευνας για φερόμενη δόλια απασχόληση κοινοβουλευτικών βοηθών από το κόμμα του. Απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες για απάτη φέτος.
Βιογραφικό του Φρανσουά Μπαϊρού
Ο Φρανσουά Μπαϊρού γεννήθηκε στις 25 Μαΐου του 1951 στο Μπορντέρ των Ατλαντικών Πυρηναίων της Γαλλίας. Είναι αναπληρωτής καθηγητής κλασικών σπουδών και σύμβουλος πολιτικών προσώπων από το 1979. Διετέλεσε βουλευτής από το 1986 έως το 2012 και ευρωβουλευτής από το 1999 έως το 2002, ενώ είναι δήμαρχος της Πω από το 2014.
Από το 1993 έως το 1997, επί τριών δεξιών κυβερνήσεων διετέλεσε υπουργός Παιδείας. Παράλληλα, ήταν πρόεδρος διαφόρων κεντρώων κομμάτων: του Κέντρου Κοινωνικών Δημοκρατών (CDS) από το 1994 έως το 1995 και της Δημοκρατικής Δύναμης (FD) από το 1995 έως το 1998, της Ενωσης για τη Γαλλική Δημοκρατία (UDF) από το 1998 έως το 2007 και του Δημοκρατικού Κινήματος (Mouvement démocrate) από το 2007 έως σήμερα.
Εχει θέσει υποψηφιότητα σε τρεις προεδρικές εκλογές. Υποψήφιος του UDF, ήρθε τέταρτος στον πρώτο γύρο των εκλογών του 2002, με ποσοστό 6,8% των ψήφων. Το 2007 θεωρήθηκε ότι ήταν σε θέση να προκριθεί στον δεύτερο γύρο, αλλά ήρθε τρίτος με 18,6% των ψήφων. Στη συνέχεια, ίδρυσε το MoDem, το οποίο αγκυροβόλησε στο κέντρο, ενώ το UDF κατατάσσεται παραδοσιακά στην κεντροδεξιά. Στις προεδρικές εκλογές του 2012 έλαβε ποσοστό 9,1% των ψήφων, τερματίζοντας στην πέμπτη θέση.
Αφού εγκατέλειψε τις προεδρικές εκλογές του 2017, υποστήριξε τον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος στη συνέχεια τον διόρισε υπουργό Επικρατείας και υπουργό Δικαιοσύνης και θεωρείται στενός σύμμαχός του.
Μακρόν: Θα είμαι πρόεδρος όλων των Γάλλων
Περιστοιχισμένος από τη σύζυγό του Μπριζίτ, τα παιδιά της, τα εγγόνια της και υπό τους ήχους του «ευρωπαϊκού ύμνου», δηλαδή την Ωδή στη χαρά, ο Εμανουέλ Μακρόν έφθασε στο Πεδίο του Άρεως, κάτω από τον Πύργο του Άιφελ στο Παρίσι.
Μιλώντας στο συγκεντρωμένο πλήθος ο Μακρόν, αφού ευχαρίστησε επανειλημμένα όσους εργάστηκαν για την επανεκλογή του, δήλωσε πως γνωρίζει καλά ότι πολλοί που τον ψήφισαν σήμερα το έκαναν για να φράξουν το δρόμο στην ακροδεξιά.
Υποσχέθηκε πως θα εφαρμόσει ένα πρόγραμμα κοινωνικής και οικολογικής ευαισθησίας ενώ υπενθύμισε «τις τραγικές στιγμές που ζούμε λόγω του ουκρανικού».
Υποσχέθηκε, επίσης, πως η νέα πενταετία του στην προεδρία δεν θα είναι απλά η συνέχεια της προηγούμενης και υποσχέθηκε πως θα είναι πρόεδρος όλων των Γάλλων.«Θέλω να ευχαριστήσω όλους τους Γάλλους άντρες και γυναίκες που στον πρώτο και τον δεύτερο γύρο με εμπιστεύτηκαν για να φέρουμε μια πιο ανεξάρτητη Γαλλία, μια ισχυρότερη Ευρώπη, μέσα από επενδύσεις και βαθιές αλλαγές» κατέληξε ο Μακρόν, ενώ η εκδήλωση έκλεισε με το πλήθος να τραγουδά τον εθνικό ύμνο της Γαλλίας.
Ο Εμανουέλ Μακρόν επανεξελέγη πρόεδρος της Γαλλίας συγκεντρώνοντας το 58,5% των ψήφων, στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, μετά την καταμέτρηση του 100% των ψηφοδελτίων.
Η αντίπαλός του Μαρίν Λεπέν έλαβε 41,45% των ψήφων, ιστορική επίδοση για τη γαλλική ακροδεξιά.
Η συμμετοχή ανήλθε στο 72% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών.
Στον πρώτο γύρο των εκλογών, τη 10η Απριλίου, τα δύο παραδοσιακά γαλλικά κόμματα εξουσίας -οι Σοσιαλιστές και οι Ρεπουμπλικάνοι- καταποντίστηκαν, καταγράφοντας ιστορικά χαμηλά ποσοστά.
Η Λεπέν παραδέχτηκε την ήττα της αλλά δεν συνεχάρη το νικητή
Η Μαρίν Λεπέν παραδέχτηκε την ήττα της, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι το αποτέλεσμα είναι μια «νίκη» για το πολιτικό κίνημά της και δεν συνεχάρη τον νικητή.
«Η βούλησή μας να υπερασπιστούμε τους Γάλλους» ενδυναμώθηκε, είπε η Λεπέν, σημειώνοντας ότι «θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας κατά της κοινωνικής πολιτικής του (Εμανουέλ) Μακρόν και της μετανάστευσης».
Η Λεπέν πρόσθεσε ότι «ο αγώνας δεν έχει τελειώσει ακόμα», με το βλέμμα στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές για τις οποίες είπε ότι υπάρχει «μεγάλος κίνδυνος» να εξασφαλίσει ο Μακρόν την πλειοψηφία και στο κοινοβούλιο.
Γαλλικές εκλογές – Δημοσκόπηση: Νικητής στον δεύτερο γύρο ο Εμανουέλ Μακρόν με 56%
Ο Εμανουέλ Μακρόν θα είναι ο νικητής του δεύτερου γύρου των γαλλικών προεδρικών εκλογών εξασφαλίζοντας το 56% των ψήφων απέναντι στην Μαρίν Λεπέν, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Opinionway-Kea Partners για την Les Echos και το Radio Classique. Η συμμετοχή στην ψηφοφορία αναμένεται να φθάσει το 72%.
Παράλληλα, ο υποψήφιος των Οικολόγων στον πρώτο γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών Γιανικ Ζαντό κάλεσε σήμερα τους ψηφοφόρους του να ψηφίσουν στον δεύτερο γύρο, “χωρίς ευχαρίστηση, αλλά και χωρίς δισταγμό”, τον Εμανουέλ Μακρόν.
«Θα ρίξω το ψηφοδέλτιο του Εμανουέλ Μακρόν στην κάλπη για να αποτρέψω τη Μαρίν Λεπέν και την ακροδεξιά να αποκτήσουν την εξουσία στη χώρα μας», γράφει σε άρθρο του στην εφημερίδα Le Monde o Ζαντό.
Αξίζει να σημειωθεί πως την χθεσινή μονομαχία Μακρόν – Λεπέν ενόψει του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών παρακολούθησαν σχεδόν 15,6 εκατομμύρια τηλεθεατές. Πριν από πέντε χρόνια, σχεδόν 16,5 εκατομμύρια τηλεθεατές είχαν παρακολουθήσει την προεκλογική συζήτηση ανάμεσα στους δύο.
Πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ο Ευρωπαϊκός δρόμος του Εμανουέλ Μακρόν
Από όλες τις τελευταίες ομιλίες του Γάλλου προέδρου προκύπτει ξεκάθαρα ότι επιδιώκει να δώσει στη γαλλο-γερμανική φιλία μία πιο πολιτική διάσταση.
Του Aθ. Χ. Παπανδρόπουλου*
Η Γαλλία κάποτε, στα πρώτα βήματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ήταν κατά της πολιτικής ολοκλήρωσης του τότε ευρωπαϊκού μορφώματος. Οι Ρομπέρ Σουμάν και Ζαν Μονέ πίστευαν ότι η ειρήνη στη Γηραιά Ήπειρο μπορούσε να ξεκινήσει από την οικονομία, για να φθάσει σταδιακά και στην πολιτική. Εξάλλου, έθνη-κράτη που είχαν και αυτοκρατορικές βλέψεις ήταν λίγο δύσκολο να αποδεχθούν εκχωρήσεις πολιτικής κυριαρχίας. Έτσι, σε αντίθεση με την τότε γερμανική αντίληψη, η Γαλλία ήθελε μία περισσότερο οικονομική Ευρώπη. Τελικά, δε, η γαλλική αυτή αντίληψη ήταν το σοβαρότερο κίνητρο για τη Γερμανία να γίνει μία οικονομική ευρωπαϊκή υπερδύναμη.
Σήμερα, η οικονομικά ασθμαίνουσα Γαλλία θέλει πλέον να φέρει αυτήν την υπερδύναμη πιο κοντά στην πολιτική. Και ίσως να μην έχει καθόλου άδικο.
Από το 2000, ένα κομμάτι της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αναπτύσσεται στους κόλπους της ευρωζώνης. Έχει κοινό νόμισμα χωρίς κοινή οικονομική πολιτική. Για πρώτη φορά στην Ιστορία, έτσι, ένα αποθεματικό νόμισμα, που είναι το δεύτερο ισχυρότερο στον κόσμο, κυκλοφορεί χωρίς να έχει ενιαία πολιτική στήριξη. Άρα είναι ευάλωτο -κάτι που γνωρίζουν οι αντίπαλοί του.
Στην παρούσα, λοιπόν, φάση της γεωπολιτικής πραγματικότητας, όπου θα ενταθεί και ο αποκαλούμενος «πόλεμος των καπιταλισμών» (ΕΕ, Κίνα, ΗΠΑ, Ιαπωνία), με δεδομένο το Brexit στην Ευρώπη, η Γαλλία έχει σημαντικό ρόλο να παίξει. Είναι πλέον μία ισχυρή ευρωπαϊκή πολιτική και στρατιωτική δύναμη, η οποία όμως έχει άμεση ανάγκη από την οικονομική στήριξη της Γερμανίας. Μόνον έτσι η ΕΕ θα μπορέσει να συνομιλήσει σοβαρά με τις ΗΠΑ, οι οποίες, πέρα από το πολιτικο-στρατιωτικό τους βάρος, διαθέτουν και το ισχυρότερο παγκόσμιο νόμισμα. Άρα μπορούν ανά πάσα στιγμή να αξιοποιούν πολιτικά τη νομισματική τους δύναμη σε μία εποχή έντονου ανταγωνισμού.
Ο Γάλλος πρόεδρος, ως έμπειρος τραπεζίτης, γνωρίζει σε βάθος αυτή την πραγματικότητα και, υπό αυτή την έννοια, δεν θέλει να χάσει το τρένο. Στόχος του είναι να φέρει την Ευρώπη πιο κοντά σε αυτό το νέο φαινόμενο που ο Αμερικανός καθηγητής, Ντάνυ Ρόντρικ, αποκαλεί «καπιταλισμό 3.0». Κατά την άποψή του, από τις αρχές του 20ού αιώνα στον αναπτυγμένο κόσμο –κυρίως δε στη Δύση– αναπτύχθηκαν, υπό διαφορετικές συνθήκες, τρία μοντέλα καπιταλισμού: το 2.0 και το 2.1, που μετά την κρίση τού 2008 οδηγεί προς το νέο μοντέλο καπιταλισμού, το 3.0.
Στο πλαίσιο, λοιπόν, αυτής της εξέλιξης, ο Αμερικανός καθηγητής και συγγραφέας επισημαίνει ότι το κύριο στοιχείο που διαχωρίζει τα μοντέλα μεταξύ τους είναι ο τρόπος με τον οποίον η διεθνής κοινότητα διαχειρίστηκε το πιο ακανθώδες ζήτημα ενός διεθνούς συστήματος αγοράς: την ισορροπία μεταξύ εθνικής και παγκόσμιας σφαίρας. Υπάρχει μία εγγενής αντίθεση ανάμεσα στην επίτευξη βαθειάς διεθνούς οικονομικής ολοκλήρωσης και στη διατήρηση της απαραίτητης ποικιλομορφίας των εγχώριων θεσμικών ρυθμίσεων. «Παρόλο που η πλήρης ολοκλήρωση των διεθνών αγορών συνεπάγεται μεγάλη οφέλη, δεν θα έπρεπε να συμβαίνει σε βάρος της δυνατότητας των κρατών να μεριμνήσουν για τους πολίτες τους», τονίζει ο καθηγητής Ντ. Ρόντρικ, σε μία προσπάθειά του να δώσει νέο περιεχόμενο στην παγκοσμιοποίηση του καπιταλισμού 2.1.
Κάτι τέτοιο επιδιώκει και ο Εμμανουέλ Μακρόν. Κατά την άποψή του, η οικονομική κρίση του 2008 έχει επηρεάσει με διαφορετικό τρόπο τις διάφορες χώρες, αναδεικνύοντας νέους νικητές και ηττημένους στην παγκόσμια αγορά, προκαλώντας σημαντικές ανακατατάξεις ισχύος στη διεθνή οικονομία. Συνεπώς, όλες ανεξαιρέτως οι χώρες θα χρειαστεί να αναπροσαρμόσουν τις εθνικές οικονομικές στρατηγικές τους, καθώς αναποτελεσματικά και παρωχημένα συστήματα θα μπορούν μόνον να επιδεικνύουν τις αρνητικές επιπτώσεις της κρίσης.
Είναι συνεπώς προφανές, από τις εξελίξεις, ότι οι ΗΠΑ ξεπερνούν μεν την οικονομική τους κρίση, πλην όμως έχουν χάσει μέρος του δυναμισμού τους. Ως εκ τούτου, οι θεσμικοί κανόνες της Ουάσινγκτον, που πρωτύτερα είχαν τεράστιο διεθνές κύρος, θα γίνουν λιγότερο περιοριστικοί. Στο παρελθόν, οργανισμοί όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα είχαν τεράστια επιρροή στις αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες χώρες και βασίζονταν στους κανόνες που καθόριζαν οι ΗΠΑ. Καθώς, όμως, ο παλμός του οικονομικού μοντέλου ανάπτυξης των ΗΠΑ αποδυναμώνεται, θα συρρικνώνεται και η διανοητική νομιμοποίηση η οποία επέτρεπε στις ΗΠΑ να ελέγχουν αυτούς τους οργανισμούς. Επομένως, οι χώρες που μέχρι τώρα ήταν καθηλωμένες στη θέση του παθητικού αποδέκτη συμβουλών σε ό,τι αφορά την ανάπτυξή τους, ίσως αποκτήσουν σύντομα τη δυνατότητα να καθιερώσουν τα δικά τους αναπτυξιακά μοντέλα -γεγονός ήδη ορατό.
Η ανάπτυξη αυτή, ωστόσο, σε χώρες όπως η Τουρκία, η Κίνα, η Ρωσία, γίνεται υπό συνθήκες αυταρχικής διακυβέρνησης, γεγονός που δημιουργεί νέα προβλήματα στην πορεία της διεθνούς οικονομίας. Υπό αυτήν την έννοια, ο Εμμανουέλ Μακρόν –σε αντίθεση με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ– πιστεύει ότι η δημοκρατία αποτελεί παράγοντα κεφαλαιώδους σημασίας, διότι οι δημοκρατικές χώρες είναι πάντα πιο δυνατές σε περιόδους οικονομικών αναταραχών. Στις φιλελεύθερες δημοκρατίες υπάρχει πάντα η δυνατότητα να καταψηφιστούν ανεπαρκείς ηγεσίες και να αντικατασταθούν από άλλες, ικανότερες να διαχειριστούν δύσκολες καταστάσεις.
Από την άποψη αυτή, ο Γάλλος πρόεδρος πιστεύει ότι το ευρωπαϊκό πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο έχει ιδιαίτερη αίγλη και μπορεί να αποτελέσει ζητούμενο για χώρες που αναζητούν μία καλή θέση στον ήλιο του νέου διεθνούς καταμερισμού της εργασίας. Συνεπώς, η Ευρώπη -σε συνεργασία, βέβαια, με την Αμερική- θα μπορούσε να αναλάβει αυτή τον ρόλο του καθοδηγητή και να βρει νέες και καινοτόμες λύσεις στο θεμελιώδες πρόβλημα της ισορροπίας ανάμεσα στην παγκόσμια οικονομική ολοκλήρωση και την ποικιλότητα των εθνικών ιδιαιτεροτήτων.
Θα πρόκειται για το μοντέλο του «καπιταλισμού 3.0» που, για να πετύχει, θα πρέπει πριν απ’ όλα να είναι δημοκρατικό. Προϋπόθεση, ωστόσο, για την επιτυχία του αποτελεί μία νέα γαλλο-γερμανική συναίνεση, η οποία αυτήν τη φορά θα πρέπει να έχει και πολιτική αμφίεση. Πράγμα διόλου απλό, όμως απαραίτητο για όσους θέλουν να βλέπουν πιο μακριά από τη μύτη τους.
————————————–
* Ο Aθ. Χ. Παπανδρόπουλος είναι δημοσιογράφος, επίτημος Πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων