Πρόστιμα 790.000 ευρώ σε τρεις εισπρακτικές εταιρείες
Διοικητικά πρόστιμα συνολικού ύψους 790.000 ευρώ σε τρεις Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις επέβαλε το Υπουργείο Ανάπτυξης.
Τα πρόστιμα δόθηκαν από το Υπουργείο Ανάπτυξης στις τρεις αυτές εταιρίες για παραβίαση της Νομοθεσίας, κατόπιν εξέτασης καταγγελιών στη Γενική Διεύθυνση Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου.
Συγκεκριμένα είναι:
α) Πρόστιμα συνολικού ύψους 330.000 ευρώ στην doValue Greece A.E.Δ.Α.Δ.Π., σε εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 3758/2009, περί ενημέρωσης οφειλετών για ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις γιατί:
– Ανέθετε σε εταιρείες ενημέρωσης οφειλετών την ενημέρωση δανειοληπτών για ληξιπρόθεσμη οφειλή τους που είχε ήδη εξοφληθεί,- Ανέθετε σε εταιρείες ενημέρωσης οφειλετών την ενημέρωση δανειοληπτών για ληξιπρόθεσμη οφειλή τους ενώ οι οφειλέτες είχαν υποβάλει αίτηση κήρυξης πτώχευσης που είχε γίνει αποδεκτή από το δικαστήριο,- Ενημέρωνε δανειολήπτες περί ύπαρξης ληξιπρόθεσμης οφειλής, σε περιπτώσεις που είτε ο δανειολήπτης κατέβαλε προσηκόντως τις δόσεις του δανείου είτε είχε υπαχθεί στις ευεργετικές διατάξεις του ν.3869/2010 τηρώντας τη δικαστική ρύθμιση.
β) Πρόστιμο ύψους 280.000 ευρώ στη Cepal Hellas A.E.Δ.Α.Δ.Π., σε εφαρμογή του άρθρου 13α του ν. 2251/1994, για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές έναντι των δανειοληπτών στο πλαίσιο της διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις για:
– Αδικαιολόγητη καθυστέρηση ελέγχου της εξουσιοδότησης των νόμιμων εκπροσώπων των οφειλετών και της διαδικασίας εξεύρεσης λύσης ρύθμισης της οφειλής τους.- Αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην επεξεργασία αιτημάτων των δανειοληπτών που αφορούν σε εξέταση αιτήματος ρύθμισης της οφειλής τους και έκδοσης βεβαίωσης υπολοίπου οφειλής. – Δυσχέρεια στην επικοινωνία των δανειοληπτών με την εταιρεία στο πλαίσιο διαχείρισης των οφειλών τους.
γ) Πρόστιμο ύψους 180.000 ευρώ στην INTRUM HELLAS Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π., σε εφαρμογή του άρθρου 13α του ν. 2251/1994, για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές έναντι των δανειοληπτών στο πλαίσιο της διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις για:
– Μη ορθή ενημέρωση για το υπόλοιπο των οφειλών του δανειολήπτη με σκοπό την ολική εξόφληση εκ μέρους του, καθώς και αδικαιολόγητη καθυστέρηση ανταπόκρισης σε αίτημά του σχετικά με την έκδοση βεβαίωσης εξόφλησης των δανειακών υποχρεώσεών του.- Αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην υλοποίηση αιτήματος δανειολήπτη περί αντιλογισμού ποσού που είχε κατατεθεί εκ παραδρομής.- Αδικαιολόγητη καθυστέρηση ανταπόκρισης σε αίτημα δανειολήπτη σχετικά με την αποστολή του υπολοίπου του δανείου ενταγμένου στον ν. 3869/2010.
Το Υπουργείο Ανάπτυξης διενεργεί εντατικούς ελέγχους για την τήρηση της νομοθεσίας που ρυθμίζει τη λειτουργία των εισπρακτικών εταιρειών και συμπεριφορές που την παραβιάζουν δεν γίνονται αποδεκτές. Από τον Σεπτέμβριο του 2023 μέχρι και σήμερα έχουν επιβληθεί πρόστιμα συνολικού ύψους 1.520.000 ευρώ.
Ο Υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας, δήλωσε: «H Κυβέρνηση αποδεικνύει εμπράκτως ότι στέκεται απέναντι σε αθέμιτες πρακτικές, οι οποίες θίγουν, προσβάλλουν τον πολίτη και παραβιάζουν ρητά τη νομοθεσία που ρυθμίζει τη λειτουργία των εταιρειών. Αυτό θα συνεχίσουμε να πράττουμε με αποφασιστικότητα και επιμονή, εντατικοποιώντας τους ελέγχους και εξετάζοντας τις σχετικές καταγγελίες».
«Φρένο» στις εισπρακτικές εταιρείες προς τους οφειλέτες
Με στόχο των περιορισμό των τηλεφωνικών κλήσεων από τις εισπρακτικές εταιρείες προς τους οφειλέτες, δημοσιεύθηκαν οι νέες προβλέψεις του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών.
Βάσει των νέων διατάξεων, οι εταιρείες θα πρέπει να καλούν τον οφειλέτη μία φορά κάθε δεύτερη ημέρα, ενώ παράλληλα η επικοινωνία στον χώρο εργασίας του οφειλέτη θα πραγματοποιείται μόνο και εφόσον ο ίδιος έχει δηλώσει τον συγκεκριμένο τηλεφωνικό αριθμό ως μοναδικό αριθμό επικοινωνίας.
Η τηλεφωνική επικοινωνία θα πρέπει να γίνει αφού έχουν παρέλθει δέκα ημέρες από τη στιγμή που η οφειλή έχει καταστεί ληξιπρόθεσμη, μόνο στις εργάσιμες ημέρες και μεταξύ του ωραρίου 09:00 – 20:00.
Οι ρυθμίσεις του Κώδικα
Άρθρο 144
Οριοθέτηση επικοινωνίας δικηγόρου με τους οφειλέτες των εντολέων τους – Τροποποίηση της παρ. 4 του άρθρου 4 του ν. 3758/2009
Στην παρ. 4 του άρθρου 4 του ν. 3758/2009 (Α’ 68) επέρχονται οι εξής αλλαγές:
α) το πρώτο και το τελευταίο εδάφιο τροποποιούνται ως προς τις παραπεμπόμενες διατάξεις, προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο και η παρ. 4 του άρθρου 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Πριν από κάθε ενέργεια ενημέρωσης απαιτείται η από τον δανειστή προς τον οφειλέτη επιβεβαίωση των οφειλών με κάθε διαθέσιμο τρόπο και η ταυτοποίηση του οφειλέτη, καθώς και η ενημέρωσή του για τη διαβίβαση των δεδομένων του στην Εταιρεία συμφώνως και προς τον Κανονισμό (ΕΕ) 216/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137).
Η επικοινωνία με τον οφειλέτη πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις αρχές της παραγράφου 1, εντός εύλογου χρόνου και με συχνότητα οχλήσεων όχι πέραν της μίας ανά δεύτερη ημέρα.
Το προηγούμενο εδάφιο εφαρμόζεται και για την επικοινωνία δικηγόρου με τον οφειλέτη του εντολέα του.Η τηλεφωνική επικοινωνία στον χώρο εργασίας του οφειλέτη γίνεται μόνο εφόσον ο συγκεκριμένος τηλεφωνικός αριθμός έχει δηλωθεί ως μοναδικός αριθμός επικοινωνίας από τον τελευταίο.
Η τηλεφωνική επικοινωνία από την Εταιρεία για την ενημέρωση του οφειλέτη για ληξιπρόθεσμη απαίτηση επιτρέπεται να πραγματοποιείται μετά την πάροδο δέκα (10) ημερών από την ημέρα που αυτή κατέστη ληξιπρόθεσμη, από τις 9:00 έως 20:00 και μόνο τις εργάσιμες ημέρες.
Οι δανειστές παρέχουν στις Εταιρείες μόνο τα αναγκαία για την επικοινωνία στοιχεία των οφειλετών. Οι Εταιρείες χρησιμοποιούν τα δεδομένα των οφειλετών για τους σκοπούς, για τους οποίους διαβιβάσθηκαν τα δεδομένα από τον δανειστή σύμφωνα με τον παρόντα νόμο, καθώς και για την υπεράσπιση δικαιώματος τους ενώπιον των δικαστηρίων ή άλλης δημόσιας αρχής.
Απαγορεύεται στις Εταιρείες η διαβίβαση των στοιχείων σε τρίτους, με ή χωρίς αντάλλαγμα, καθώς και η χρήση τους για άλλους σκοπούς.
Ως τρίτοι, κατά την έννοια του παρόντος νόμου, θεωρούνται και οι θυγατρικές εταιρείες των Εταιρειών. Πρόσβαση στα δεδομένα έχουν η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων για τον έλεγχο της τήρησης των διατάξεων του παρόντος νόμου, άλλες δημόσιες αρχές και οι δικαστικές αρχές στο πλαίσιο της άσκησης των εκ του νόμου αρμοδιοτήτων τους.
Οι διατάξεις του νόμου 4624/2019 για το απόρρητο και την ασφάλεια της επεξεργασίας εφαρμόζονται αναλόγως στα αρχεία που περιέχουν δεδομένα οφειλετών, που είναι νομικά πρόσωπα».
Τα δικαιώματα των οφειλετών στις εισπρακτικές εταιρείες και τα δικηγορικά γραφεία
Τα τελευταία χρόνια και ιδίως την τελευταία πενταετία, το φαινόμενο των λεγόμενων «εισπρακτικών εταιρειών» και της λειτουργίας τους, τείνει να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, κυρίως λόγω της διόγκωσης των οφειλών των πολιτών αλλά και της, πολλές φορές, παράτυπης και μη νόμιμης συμπεριφοράς των μελών/υπαλλήλων των εταιρειών αυτών, κατά την επικοινωνία τους με τους καταναλωτές.
Αυτό σημειώνει η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας σε ανακοίνωσή της με την οποία υπενθυμίζει τα δικαιώματα των οφειλετών στις εισπρακτικές εταιρείες και τα δικηγορικά γραφεία.
Επιπλέον προτείνεται οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν προβλήματα με τηλεφωνικές οχλήσεις εισπρακτικών εταιρειών ή δικηγορικών γραφείων, να επικοινωνούν με την Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας.
Αναλυτικά με την ανακοίνωση υπενθυμίζονται τα εξής:
Τι είναι οι εισπρακτικές εταιρείες;
Σύμφωνα με τον νόμο (3758/2009) Εταιρείες Ενημέρωσης οφειλετών για ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις είναι οι εταιρίες που έχουν ως αποκλειστικό καταστατικό σκοπό την εξώδικη ενημέρωση οφειλετών για την ύπαρξη ληξιπρόθεσμων και απαιτητών χρηματικών οφειλών τους έναντι δανειστών, πριν από τη διενέργεια δικαστικών πράξεων και το στάδιο έναρξης της αναγκαστικής εκτέλεσης, που προέρχονται από συμβάσεις πίστωσης και εγγύησης και νόμιμες εμπορικές συναλλαγές, καθώς και τη διαπραγμάτευση του χρόνου, του τρόπου και των λοιπών όρων αποπληρωμής των οφειλών, κατ` εντολή και για λογαριασμό των δανειστών.
Τα δικηγορικά γραφεία είναι εισπρακτικές εταιρείες;
Όχι, τα δικηγορικά γραφεία που έχουν αναλάβει την είσπραξη των απαιτήσεων του πελάτη τους (πχ τράπεζα) δεν υπάγονται στον νόμο των εισπρακτικών εταιρειών, έχουν όμως και αυτά υποχρεώσεις ως προς τον τρόπο ενημέρωσης των οφειλετών.
Οι εταιρείες διαχείρισης έχουν την υποχρέωση να τηρούν τις παρακάτω διατάξεις του ν. 3758/2009 κατά τη διαδικασία επικοινωνίας με τους οφειλέτες. Πιο συγκεκριμένα:
* Πριν από κάθε ενέργεια ενημέρωσης πρέπει να επιβεβαιώνεται η οφειλή και να γίνεται ταυτοποίηση του οφειλέτη.
* Η επικοινωνία πρέπει να γίνεται 1 φορά ανά δύο ημέρες ή πιο αραιά και κατά τις εργάσιμες ημέρες από ώρα 9:00 – 20:00.
* Ο υπάλληλος της εταιρείας να διαθέτει φανερό τον αριθμό προέλευσης της κλήσης και τα προσωπικά του στοιχεία (ονοματεπώνυμο και ιδιότητα και τον αριθμό μητρώου εταιρείας), δηλαδή να μην καλεί με «απόκρυψη».
* Να ενημερώνουν τον συνομιλητή ότι η κλήση καταγράφεται και τα στοιχεία διατηρούνται για 1 έτος. Στη συνέχεια καταστρέφονται, εκτός αν ζητήσει τη διατήρησή τους ο οφειλέτης ή η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή από το υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων οπότε και πρέπει να παρασχεθούν εντός 10 ημερών. Τα αρχεία αυτά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον του οφειλέτη.
* Η παρέμβαση των εταιρειών πρέπει να γίνεται αποκλειστικά και μόνο για την ενημέρωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών και τη ρύθμιση αυτών και να παρέχονται οι πληροφορίες των οφειλών, εφόσον ζητηθεί από τον οφειλέτη εγγράφως εντός 10 ημερών ατελώς.
Οι εταιρείες διαχείρισης απαγορεύεται να χρησιμοποιούν πρακτικές όπως:
1 Ο υπάλληλος που επικοινωνεί με τον οφειλέτη να παρουσιάζεται με ιδιότητα που δεν έχει, όπως δικηγόρος ή δικαστικός επιμελητής.
2 Η άσκηση σωματικής βίας, ψυχολογικής πίεσης ότι τάχα διακινδυνεύουν τα περιουσιακά στοιχεία ή η ζωή του οφειλέτη ή των οικείων του.
3 Η επίδειξη προσβλητικής συμπεριφοράς κατά του οφειλέτη ή και των οικείων του.
4 Η δυσφήμιση ή η απειλή δυσφήμισης του οφειλέτη στο οικογενειακό, αλλά και στο εργασιακό περιβάλλον του.
5 Η εκμετάλλευση περιστάσεων αντικειμενικής αδυναμίας του οφειλέτη, δηλαδή να εκμεταλλεύονται τυχόν ασθένεια ή αδυναμία κατανόησης των λεγομένων του υπαλλήλου από τον οφειλέτη.
6 Η απειλή λήψης μη νόμιμου μέτρου σε βάρος του.
7 Η παραπλανητική πληροφόρηση του οφειλέτη.
8 Οι κατ’ οίκον ή στον χώρο εργασίας του οφειλέτη επισκέψεις, καθώς και οι επισκέψεις σε άλλους χώρους αυστηρώς προσωπικούς, όπως νοσοκομεία.
9 Η ενόχληση των οικείων προσώπων του στο πλαίσιο της δυσφήμισης του οφειλέτη.
10 Η παραπλανητική χρήση και παρουσίαση εγγράφων που δημιουργούν λανθασμένη εντύπωση ότι πρόκειται για δικαστικά έγγραφα.
11 Η οποιαδήποτε επικοινωνία που περιλαμβάνει ανακριβείς πληροφορίες.
12 Η επικοινωνία για οφειλές οι οποίες απορρέουν από γενικούς όρους συναλλαγών που έχουν κριθεί καταχρηστικοί.
13 Δεν επιτρέπονται πράξεις, οι οποίες ασκούνται μόνο από δικηγόρους ή δικαστικούς επιμελητές.
Τι γίνεται όμως όταν καλούν δικηγορικά γραφεία για την οφειλή;
Με βάση τον Κώδικα Δεοντολογίας των δικηγόρων ο δικηγόρος ή η δικηγορική εταιρία απαγορεύεται να οχλεί προφορικά και δη τηλεφωνικά, τον οφειλέτη του εντολέα του πέραν της μίας φοράς, προκειμένου να τον ενημερώσει για την οφειλή του και να διερευνήσει τη δυνατότητα εξώδικης επίλυσης της υφιστάμενης διαφοράς. Σε περίπτωση που στη συνέχεια ο οφειλέτης δεν ανταποκριθεί, δυστροπήσει ή αρνηθεί να εξοφλήσει την οφειλή, ο δικηγόρος οφείλει, τότε, να προβεί σε έγγραφη εξώδικη όχληση ή να ασκήσει τα προβλεπόμενα νόμιμα ένδικα βοηθήματα για λογαριασμό του εντολέα του.
Ποιες είναι οι κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης των ανωτέρω υποχρεώσεων των εισπρακτικών εταιρειών;
Σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων, μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο με απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης ύψους από 5.000 ευρώ έως 500.000 ευρώ. Σε περίπτωση που υπάρξει υποτροπή, το ανώτατο όριο προστίμου διπλασιάζεται. Τα πρόστιμα μπορεί να επιβληθούν και εις βάρος των δανειστριών Τραπεζών.
Εννοείται ότι ο οφειλέτης μπορεί να στραφεί κατά της εισπρακτικής εταιρείας και μάλιστα κατά του υπαλλήλου ο οποίος διενήργησε την τηλεφωνική κλήση προσωπικά, αν υπήρξε αξιόποινη σε βάρος του ενέργεια όπως απειλή, εκβίαση, εξύβριση κλπ. Τα αστικά δικαστήρια είναι αρμόδια για την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης.
Οι δικηγόροι και οι δικηγορικές εταιρείες ευθύνονται πειθαρχικά για την παράβαση του χρόνου επικοινωνίας (άνω της μίας φοράς). Ο θιγόμενος πολίτης μπορεί να υποβάλει πειθαρχική αναφορά στον αρμόδιο δικηγορικό σύλλογο (με παράβολο 80 ευρώ για τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών), για να ζητήσει την πειθαρχική δίωξη του υπαιτίου δικηγόρου.