Ο Γιάννης Μόσχος νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου
Ο Γιάννης Μόσχος, σκηνοθέτης και δραματουργός, αναδείχθηκε νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, σε συνέχεια της ανοιχτής διαδικασίας εκδήλωσης ενδιαφέροντος και κατόπιν σχετικής γνωμοδότησης της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης και Επιλογής, διαδικασία που ακολουθήθηκε για πρώτη φορά για την επιλογή του καλλιτεχνικού διευθυντή στο κορυφαίο θέατρο της χώρας.
Σύμφωνα με το νέο θεσμικό πλαίσιο (παρ. 13 του άρ. 3 του Ν. 2273/1994 (Α’ 233), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρ. 76 του Ν. 4795/2021 (Α’ 62)), η Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης και Επιλογής κοινοποίησε το τελικό πρακτικό στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟΑ, με αιτιολογημένη και εξατομικευμένη εισήγηση σχετικά με την κρίση της («Τελικός Κατάλογος Υποψηφίων»), με βάση το οποίο η υποψηφιότητα του Γιάννη Μόσχου προκρίθηκε για την πλήρωση της θέσης του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου για τριετή θητεία. Η πολιτική ηγεσία έκανε δεκτή την εισήγηση, την αξιολόγηση και την κατάταξη της Επιτροπής.
Υπενθυμίζεται ότι την Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης και Επιλογής συγκρότησαν οι εξής: Νίκος Αλιβιζάτος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (πρόεδρος της Επιτροπής), Μαριάννα Κάλμπαρη, σκηνοθέτης, ηθοποιός, καλλιτεχνική διευθύντρια Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν, Ξένια Καλογεροπούλου, ηθοποιός, συγγραφέας παιδικών θεατρικών έργων, Εύα Μανιδάκη, αρχιτέκτων-μηχανικός, σκηνογράφος και Ρένη Πιττακή, ηθοποιός.
Η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η αποδοχή, σήμερα, της εισήγησης της Ειδικής Επιτροπής Αξιoλόγησης και Επιλογής για την ανάδειξη του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου της χώρας μας, σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τους κρατικούς Πολιτιστικούς Οργανισμούς. Μία ακόμη προγραμματική μας δήλωση υλοποιείται με τρόπο υποδειγματικό. Το παράδειγμα και την πρακτική που εγκαινιάσαμε με το Εθνικό Θέατρο, ακολουθούμε πλέον και για τους άλλους φορείς. Ο Γιάννης Μόσχος ανεδείχθη μέσα από μια απόλυτα διαφανή, δημοκρατική και αξιοκρατική διαδικασία. Οι προσωπικότητες του προέδρου και των μελών της Ειδικής Επιτροπής, τους οποίους ευχαριστώ θερμά για το καθόλου εύκολο έργο τους- εγγυήθηκαν την διαδικασία, που για πρώτη φορά θεσμοθετήθηκε στην χώρα μας. Πολλά συγχαρητήρια και ευχές στο νέο καλλιτεχνικό διευθυντή. Η επιτυχία στο έργο του είναι άμεσα συνυφασμένη με το κύρος του θεσμού τον οποίον θέλησε να υπηρετήσει. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Έρι Κύργια, τη μεταβατική καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου, η οποία τίμησε με την παρουσία και το έργο της το Εθνικό Θέατρο, σε μια περίοδο ιδιαίτερα δύσκολη και φορτισμένη».
Ο υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, αρμόδιος για θέματα Σύγχρονου Πολιτισμού, Νικόλας Γιατρομανωλάκης, δήλωσε: «Με την επιτυχή έκβαση της ανάδειξης του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, για πρώτη φορά μέσα από μία ανοιχτή διαδικασία, ξεκινά μία νέα εποχή διαφάνειας και λογοδοσίας στις κρατικές θεατρικές σκηνές, καθώς η ίδια διαδικασία θα ακολουθηθεί σύντομα και στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Συγχαρητήρια στον Γιάννη Μόσχο που αναδείχθηκε μέσα από μία διαγωνιστική διαδικασία με βάση τα προσόντα, την πορεία και το όραμά του για το Εθνικό Θέατρο. Εύχομαι κάθε επιτυχία στο έργο του. Παράλληλα, θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στην Έρι Κύργια, μεταβατική καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, που σε μία πολύ δύσκολη περίοδο, όχι μόνο δεν αντιμετώπισε τα καθήκοντά της διεκπεραιωτικά, αλλά στάθηκε δίπλα στους ανθρώπους του Εθνικού Θεάτρου, λειτούργησε θεραπευτικά και ενωτικά και βρέθηκε απέναντι σε όποιον προσπάθησε να πλήξει τον θεσμό. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω την Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης και Επιλογής, για την πολύτιμη συνεισφορά τους σε μία πρωτόγνωρη για τα ελληνικά καλλιτεχνικά δεδομένα διαδικασία, μία αποστολή που έφεραν εις πέρας με ήθος και επιτυχία».
Ο Γιάννης Μόσχος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και είναι διδάκτωρ Θεατρικών Σπουδών του Τμήματος Θεάτρου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, καθώς και πτυχιούχος του Τμήματος Θεάτρου και της Φαρμακευτικής Σχολής του ίδιου πανεπιστημίου.
Έχει συνεργαστεί, μεταξύ άλλων, με το Εθνικό Θέατρο, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, το Θέατρο του Νότου Αμόρε, το Εμπρός, το Θέατρο Πόρτα, την Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» Θεσσαλονίκης, το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας κά. Έχει σκηνοθετήσει θεατρικά αναλόγια για το Εθνικό Θέατρο, το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου, το Γαλλικό Ινστιτούτο και το Ινστιτούτο Goethe. Έχει διδάξει, μεταξύ άλλων, στο Τμήμα Θεάτρου του ΑΠΘ, στην Ανωτέρα Σχολή Δραματικής Τέχνης «Εμπρός-Θεατροεργαστήριον» και στην Ανωτέρα Σχολή Δραματικής Τέχνης Δήμου Αγίας Βαρβάρας «Ιάκωβος Καμπανέλλης». Έχει μεταφράσει και διασκευάσει πλήθος έργων.
Την περίοδο 2001-2004 ήταν διευθυντής παραγωγής στο Θέατρο του Νότου (Αμόρε) ενώ την περίοδο 2003-2005 συνεργαζόταν στην Καλλιτεχνική Διεύθυνση του ίδιου θεάτρου.
Παραιτήθηκε από το Εθνικό Θέατρο ο Στάθης Λιβαθινός
Την παραίτησή του υπέβαλε το πρωί της Τετάρτης ο καθηγητής της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου και πρώην καλλιτεχνικός διευθυντής πριν από τον Δημήτρη Λιγνάδη, Στάθης Λιβαθινός.
Για την παραίτησή του, που έγινε αποδεκτή, αφορμή στάθηκε μία επιστολή των Σπουδαστών της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου που έκαναν λόγο για κακοποιητικές συμπεριφορές από καθηγητές τους.
Στην επιστολή ανάμεσα σε άλλα έγραφαν:
«Εμείς οι ίδιες και οι ίδιοι, άλλες περισσότερο, άλλοι λιγότερο, άλλοι ευτυχώς καθόλου, έχουμε βιώσει αντίστοιχα περιστατικά – τα οποία δυστυχώς δεν έχουμε μπορέσει να αρθρώσουμε λόγω φόβου μήπως εμείς κάτι δεν καταλάβαμε καλά και μήπως μελλοντικά στιγματιστούμε. Αυτό που έγινε μας δίνει ελπίδα ότι κάτι αλλάζει: η ”άγνοια” ενός νέου φοιτητή δεν μπορεί να δίνει πάτημα σε διδάσκοντες να συμπεριφέρονται ως αυθεντίες, κακοποιητικές συμπεριφορές δεν μπορούν να γίνονται αποδεκτές ως μέθοδοι εκπαίδευσης ή ως τεχνικές εξάσκησης νέων δημιουργών. Η βία είναι βία».
Οι σπουδαστές του τμήματος υποκριτικής της σχολής του Εθνικού Θεάτρου κατηγόρησαν τον Στάθη Λιβαθινό για αυταρχική, προσβλητική συμπεριφορά και τη δημιουργία κλίματος φόβου, με αποτέλεσμα να ζητηθεί από τη Διοίκηση η παραίτησή του.
Η Έρι Κύργια μεταβατική καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου
«Με γνώμονα την άμεση και αποτελεσματική λειτουργία του Εθνικού Θεάτρου και τη μετάβασή του στη νέα περίοδο», το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού προχωρεί στον ορισμό της Έρις Κύργια, ως μεταβατικής καλλιτεχνικής διευθύντριας του Εθνικού Θεάτρου, μετά και την παραίτηση του Δημήτρη Λιγνάδη.
Παράλληλα, όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο προβαίνει άμεσα στις απαιτούμενες ενέργειες προκειμένου ο επόμενος καλλιτεχνικός διευθυντής να αναδειχθεί από την ανοιχτή διαδικασία εκδήλωσης ενδιαφέροντος και σύμφωνα με τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Αξιολόγησης, η οποία θα συγκροτηθεί από πρόσωπα εγνωσμένου κύρους.
Συγκεκριμένα, την 5η Απριλίου το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού θα δημοσιοποιήσει το πλαίσιο της διαδικασίας, καθώς και τη σύνθεση της Επιτροπής. Η διαδικασία κατάθεσης φακέλων από τους ενδιαφερόμενους έχει καταληκτική ημερομηνία την 7η Μαΐου. Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων θα γίνει την 6η Σεπτεμβρίου, οπότε και θα οριστεί ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής, με τριετή θητεία.
Η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Όπως είχαμε ανακοινώσει από τον Αύγουστο 2019, ο επόμενος καλλιτεχνικός διευθυντής στο Εθνικό Θέατρο, όπως και στο Ελληνικό Φεστιβάλ, θα προέρχεται από ανοιχτή προκήρυξη, μέσα από δημόσια πρόσκληση. Είχαμε μάλιστα πει ότι αυτό θα γίνει περίπου στο μέσον της θητείας του απελθόντος καλλιτεχνικού διευθυντή. Οι συνθήκες σήμερα επιβάλλουν η διαδικασία να ξεκινήσει νωρίτερα.
Ο επόμενος καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου θα προέλθει από την προκήρυξη και η διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής θα έχει ολοκληρωθεί ως την 6η Σεπτεμβρίου, του τρέχοντος έτους. Το μεταβατικό διάστημα θα καλυφθεί από την μέχρι προχθές αναπληρώτρια καλλιτεχνική διευθύντρια, Έρι Κύργια. Πέρα από τις γενικότερες γνώσεις της, αυτό το οποίο έχει σημασία είναι ότι είναι ο άνθρωπος που γνωρίζει το δραματολόγιο της τρέχουσας περιόδου και γνωρίζει πολύ καλά όλα τα διοικητικά θέματα και κυρίως όλες τις διοικητικές εκκρεμότητες που έχει το Εθνικό Θέατρο. Επομένως, για το μεταβατικό διάστημα από τον Φεβρουάριο 2021 ως τις αρχές Σεπτεμβρίου 2021, θεωρούμε ότι είναι το ενδεικνυόμενο πρόσωπο για να μπορέσει το Εθνικό Θέατρο να λειτουργήσει απρόσκοπτα σύμφωνα με τον προγραμματισμό του».
Ο υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, αρμόδιος για θέματα Σύγχρονου Πολιτισμού, Νικόλας Γιατρομανωλάκης, δήλωσε: «Πέρα από το αναγνωρισμένο -πρωτίστως από τους συναδέλφους της- ταλέντο, η Έρι Κύργια έχει αναπτύξει μία σχέση ζωής με το Εθνικό Θέατρο με το οποίο συνεργάζεται από το 2007, με επιστέγασμα την επιτυχημένη πορεία της στη θέση της αναπληρώτριας καλλιτεχνικής διευθύντριας. Η παρουσία της στο Εθνικό Θέατρο αποτελεί εχέγγυο για την επόμενη ημέρα».
Η Έρι Κύργια διαθέτει μια πολυσχιδή εμπειρία και επιτυχημένη πορεία στο χώρο του ελληνικού θεάτρου. Με προπτυχιακές (υποτροφία Α. Παπαδάκη) και μεταπτυχιακές (αριστούχα απόφοιτος) σπουδές στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, η Έρι Κύργια έχει συνεργαστεί με την ιδιότητα της θεατρολόγου, της μεταφράστριας και της διασκευάστριας μεταξύ άλλων με τους Γ. Χουβαρδά, Μ. Μαρμαρινό, Δ. Τάρλοου, Κ. Ευαγγελάτου, K. Bogomolov, O. Korsunovas, C. Graužinis, Δ. Καραντζά κά, καθώς και με φορείς και οργανισμούς, όπως το Εθνικό Θέατρο, η Εθνική Λυρική Σκηνή, ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου, το Θέατρο Τέχνης, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών και το Θέατρο Πορεία.
Χαρακτηριστικά δείγματα των συνεργασιών της, αποτελούν οι παραστάσεις «Τρεις αδερφές» (2016), «Φυλές» (2019), «Η αγριόπαπια» (2017), «Πλατεία Ηρώων» (2017), «Παλιοί καιροί» (2018), «Δον Ζουάν» (2017), «Οι δαιμονισμένοι» (2017) κά. Επιπλέον, έχει μεταφράσει από τις πρωτότυπες γλώσσες τα έργα «Πελεκάνος» και «Οι δανειστές» του Α. Στρίντμπεργκ, «Αρχιμάστορας Σόλνες», «Έντα Γκάμπλερ», «Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί» του Ε. Ίψεν, «Πλατεία Ηρώων» του Τ. Μπέρνχαρντ, «Ο χρυσός δράκος» του Ρ. Σιμμελπφένιχ, «Παλιοί καιροί» του Χ. Πίντερ, «Παραλλαγές Θανάτου» και «Κάποιος θα έρθει» του Γ. Φόσσε.
Ανακοίνωση του ΔΣ του Εθνικού Θεάτρου μετά την παραίτηση Λιγνάδη
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού Θεάτρου, έπειτα από την παραίτηση του Καλλιτεχνικού Διευθυντή κ. Δημήτρη Λιγνάδη εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αναφέρει, μεταξύ άλλων, πως στο Διοικητικό Συμβούλιο δεν είχε και δεν έχει περιέλθει καμία αναφορά περιστατικού, πολλώ δε μάλλον καταγγελία, στην οποία να κατονομάζεται ή να ενέχεται προσωπικά ο κ. Λιγνάδης κατά τη θητεία του στο Εθνικό Θέατρο ή σε προγενέστερο αυτής χρόνο. Σε περίπτωση που προκύψει ερευνητέο αντικείμενο που ανάγεται στη θητεία του κ. Λιγνάδη ως Καλλιτεχνικού Διευθυντή, σχετικά με τη λειτουργία του Εθνικού Θεάτρου ή της Δραματικής Σχολής του, το Διοικητικό Συμβούλιο τίθεται στη διάθεση οποιουδήποτε αρμόδιου οργάνου της ελληνικής Πολιτείας για την πλήρη αναζήτηση της αλήθειας και την απόδοση τυχόν ευθυνών.
Αναλυτικά η ανακοίνωση:1. Το Διοικητικό Συμβούλιο πληροφορήθηκε την υποβληθείσα στο Υπουργείο Πολιτισμού παραίτηση του Καλλιτεχνικού Διευθυντή κ. Δημήτρη Λιγνάδη για τους λόγους που εκεί αναφέρει και τον ευχαριστεί για τις υπηρεσίες που παρέσχε στο Εθνικό Θέατρο. Όπως και ο ίδιος δηλώνει, το συμφέρον του Εθνικού Θεάτρου επιτάσσει αυτή τη στιγμή την πλήρη διαλεύκανση κάθε ζητήματος, αμέσως ή εμμέσως τιθέμενου, από τη Δικαιοσύνη ή κάθε άλλη αρμόδια αρχή.2. Στο Διοικητικό Συμβούλιο δεν είχε και δεν έχει περιέλθει καμία αναφορά περιστατικού, πολλώ δε μάλλον καταγγελία, στην οποία να κατονομάζεται ή να ενέχεται προσωπικά ο κ. Λιγνάδης κατά τη θητεία του στο Εθνικό Θέατρο ή σε προγενέστερο αυτής χρόνο. Είναι αυτονόητο ότι αν κάτι τέτοιο είχε συμβεί, θα είχαμε σπεύσει να τη διερευνήσουμε ενεργοποιώντας τις νόμιμες διαδικασίες. Ως προς το εντελώς διαφορετικό ζήτημα της νόμιμης πρόσληψης συγγενικού του προσώπου, το Διοικητικό Συμβούλιο δηλώνει ότι αυτή πραγματοποιήθηκε από τον Καλλιτεχνικό Διευθυντή στο πλαίσιο άσκησης αποκλειστικής αρμοδιότητάς του.Σε περίπτωση που προκύψει ερευνητέο αντικείμενο που ανάγεται στη θητεία του κ. Λιγνάδη ως Καλλιτεχνικού Διευθυντή, σχετικά με τη λειτουργία του Εθνικού Θεάτρου ή της Δραματικής Σχολής του, το Διοικητικό Συμβούλιο τίθεται στη διάθεση οποιουδήποτε αρμόδιου οργάνου της ελληνικής Πολιτείας για την πλήρη αναζήτηση της αλήθειας και την απόδοση τυχόν ευθυνών.Το ίδιο θα πράξει και για κάθε άλλο πρόσωπο που συνδέεται με οποιονδήποτε τρόπο με το Εθνικό Θέατρο και για το οποίο ήθελε παρ’ ελπίδα προκύψει-από τις προσήκουσες διαδικασίες-ότι έχει παραβιάσει το νόμο ή έχει υπερβεί το ρόλο του.Αναφορικά με την ανακοίνωση των σπουδαστών της Δραματικής Σχολής, το Θέατρο εκφράστηκε αυθημερόν δια της δημόσιας πρόσκλησης της Διευθύντριας της Σχολής να εξατομικευθεί αμέσως κάθε καταγγελία με κάθε πρόσφορο τρόπο. Το Διοικητικό Συμβούλιο ενθαρρύνει και προστατεύει την αναφορά κάθε σχετικού περιστατικού.3. Το Διοικητικό Συμβούλιο ως θεσμικό όργανο διοίκησης του μεγαλύτερου θεατρικού οργανισμού της πατρίδας μας στέκεται σθεναρά απέναντι σε κάθε προσβολή της αξιοπρέπειας του ανθρώπου, γενετήσιας ή μη, και στην άσκηση αθέμιτης επιρροής. Το Διοικητικό Συμβούλιο φυσικά ενθαρρύνει κάθε σχετική δημοσιοποίηση και την επακόλουθη διαλεύκανση κάθε υπόθεσης από τη Δικαιοσύνη.Όπως είναι αυτονόητο, αυτό πρέπει να γίνεται με πλήρη σεβασμό στις νομοθετημένες διαδικασίες και στο τεκμήριο της αθωότητας.4. Βρισκόμαστε στη διάθεση του Υπουργείου Πολιτισμού και κάθε δημόσιας Αρχής για τις αναγκαίες συμπράξεις-ακόμη και νομοθετικές πρωτοβουλίες – που θα εγγυηθούν την αλήθεια, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία όχι μόνο στο ελληνικό Θέατρο, αλλά και στην ελληνική κοινωνία συνολικά.
ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία: Η κα Μενδώνη να ενημερώσει άμεσα τι συμβαίνει στο Εθνικό Θέατρο
«Η κα Μενδώνη να ενημερώσει άμεσα τι συμβαίνει στο Εθνικό Θέατρο», ζητεί με ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ.«Αντί για αινιγματικές ανακοινώσεις προκειμένου να ενημερώσει ότι ο κ. Λιγνάδης παραμένει στη θέση του, η υπουργός Πολιτισμού οφείλει άμεση και αναλυτική ενημέρωση για το τι συμβαίνει στο Εθνικό Θέατρο. Περιμέναμε ότι η κα Μενδώνη θα έχει αντιληφθεί πως το κλίμα στο χώρο του θεάτρου τις τελευταίες ημέρες δεν είναι για τις εξυπνάδες της», καταλήγει η κομματική ανακοίνωση.
Η ανακοίνωση έρχεται μετά τη χθεσινή ενημέρωση από το Υπουργείο Πολιτισμού, που απαντούσε σε σχόλια στα σόσιαλ μίντια, αναφορικά με δήθεν παραίτηση του Δημήτρη Λιγνάδη από το Εθνικό Θέατρο, τα οποία ξεκίνησαν μετά από ανάρτηση της Έλενας Ακρίτα
Η χθεσινή ανακοίνωση του ΥΠΠΟ
«Οι αποφάσεις της Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακοινώνονται αποκλειστικά μέσω των δελτίων Τύπου του ΥΠΠΟΑ και όχι από ιδιωτικά προφίλ στα social media. Κάθε άλλη «αξιόπιστη πληροφορία» είναι παραπλανητική και εξυπηρετεί ασαφείς σκοπιμότητες». Λίγο αργότερα με ανακοίνωσή του ο Δημητρης Λιγνάδης σημείωσε ότι συνεχίζει να ασκεί τα καθήκοντά του.