myProperty: Ξεκινάει η αυτόματη ψηφιακή δήλωση Ε9 και για τις δωρεές και τις γονικές παροχές ακινήτων
H αυτόματη δημιουργία και υποβολή δηλώσεων στοιχείων ακινήτων (Ε9) επεκτείνεται, μετά τις αγοραπωλησίες, και στις δηλώσεις φόρου δωρεάς και γονικής παροχής ακινήτων μέσω της εφαρμογής myPROPERTY.
Συγκεκριμένα με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Γιώργου Πιτσιλή (Α. 1015/2024) ρυθμίζεται η αυτόματη δημιουργία και υποβολή ψηφιακής δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) στις περιπτώσεις ψηφιακής υποβολής δήλωσης φόρου δωρεάς και γονικής παροχής, 100% πλήρους κυριότητας επί ακινήτου από έναν δωρητή/γονέα σε έναν δωρεοδόχο/ τέκνο.
Με τη νέα ψηφιακή εφαρμογή διευκολύνονται οι φορολογούμενοι, οι οποίοι δεν χρειάζεται πλέον να συμπληρώνουν και να υποβάλλουν οι ίδιοι τις συγκεκριμένες δηλώσεις και παράλληλα διασφαλίζεται η έγκαιρη εκπλήρωση των σχετικών φορολογικών υποχρεώσεων.
Η δήλωση στοιχείων ακινήτων δημιουργείται και υποβάλλεται αυτόματα για τα συμβολαιογραφικά έγγραφα που αναρτώνται στην ψηφιακή εφαρμογή «myPROPERTY» της ψηφιακής πύλης myAADE από αύριο, 31/1/2024, και αφορούν δηλώσεις φόρου δωρεάς και γονικής παροχής ακινήτων που έχουν υποβληθεί από τις 2/1/2024.
Ο πολίτης λαμβάνει ειδοποίηση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ότι η δήλωση Ε9 έχει υποβληθεί αυτόματα και μπορεί να την αναζητήσει στην ψηφιακή πύλη myAADE (myaade.gov.gr), στη διαδρομή Εφαρμογές > Δημοφιλείς Εφαρμογές > Δήλωση Ε9 > ΕΝΦΙΑ > Είσοδος στην Εφαρμογή > «έτος 2025».
Στο επόμενο διάστημα, η αυτοματοποιημένη υποβολή δηλώσεων Ε9 θα επεκταθεί και σε άλλες περιπτώσεις δωρεών και γονικών παροχών ακινήτων.
ΑΑΔΕ: Απλοποιείται η διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων – Τι αλλάζει σε πιστοποιητικά και παραγραφές σε φορολογίες κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών
Την απλούστευση της μεταβίβασης ακινήτων και τον περιορισμό των γραφειοκρατικών διαδικασιών και των συναλλαγών στις ΔΟΥ προβλέπει εγκύκλιος του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή, με βάση τις διατάξεις του ν. 5036/2023, που ισχύουν από τις 28 Μαρτίου 2023.
Με τις διευκρινίσεις και οδηγίες, που παρέχονται, διευκολύνονται οι φορολογούμενοι στη διεκπεραίωση των υποθέσεών τους.
Ειδικότερα:
• Καταργείται η υποχρέωση των συμβολαιογράφων για επισύναψη του πιστοποιητικού του άρθρου 105 του ν. 2961/2001 στα συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων με επαχθή αιτία,
• Καταργείται η διαδικασία παρακράτησης από το συμβολαιογράφο του επιμεριστικά αναλογούντος φόρου κληρονομιάς και δωρεάς κατά τη μεταβίβαση ακινήτων με επαχθή αιτία,
• Καταργείται η ευθύνη του τελευταίου κατόχου κληρονομιαίου ακινήτου, στον οποίο έχει περιέλθει το ακίνητο με σύμβαση εξ επαχθούς αιτίας,
• Διευρύνονται οι περιπτώσεις απόδοσης κινητών περιουσιακών στοιχείων από Τράπεζες, εταιρείες, λοιπές νομικές οντότητες κ.α. με παρακράτηση του φόρου κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών από τα πρόσωπα αυτά και απόδοσή του στη φορολογική διοίκηση,
• Παραγράφεται το δικαίωμα του Δημοσίου σε υποθέσεις φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών από τυχερά παίγνια με χρόνο φορολογίας μέχρι 31/12/2008, για τις οποίες δεν απαιτείται πιστοποιητικό του άρθρου 105 του ν. 2961/2001,
• Ρυθμίζονται θέματα χορήγησης του πιστοποιητικού του άρθρου 105 του ν. 2961/2001 σε υποθέσεις με χρόνο φορολογίας από 1/1/2009 μέχρι 31/12/2014 και από 1/1/2015 και στο εξής.
Γονικές παροχές: Τα πάντα για τη διαδικασία σε 15 ερωτήσεις και απαντήσεις
Σε πολύπλοκη διαδικασία και με πολλούς αστερίσκους αποδεικνύεται η χρήση του αφορολόγητου των 800 χιλιάδων ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές κάθε είδους και ο οποίος έχει τραβήξει το ενδιαφέρον των φορολογουμένων και εν πολλοίς στηρίζει την αγορά ακινήτων που έχει τα δικά της προβλήματα.
Η πολυπλοκότητα είναι τέτοια που ένας χρηστικός οδηγός 15 ερωτήσεων – απαντήσεων θα βοηθούσε τους φορολογούμενους να μη βρεθούν αντιμέτωποι εκ των υστέρων με την επιβολή πρόσθετων φόρων.
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ παρέχεται μία φορά και αφορά οποιασδήποτε φύσεως περιουσία με δωρεοδόχους μόνο τα πρόσωπα της Α’ κατηγορίας.
Αναλυτικά ο οδηγός για γονικές παροχές και δωρεές
1. Ποιοι δικαιούνται το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ;
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ αφορά γονικές παροχές και δωρεές οποιασδήποτε φύσεως περιουσίας (κινητής, ακίνητης, απαίτησης) με δωρεοδόχους μόνο τα πρόσωπα της Α’ κατηγορίας (σύζυγο, μέρος συμφώνου συμβίωσης, τέκνα, εγγόνια και γονείς) και στις χρηματικές γονικές παροχές ή χρηματικές δωρεές προς τα ανωτέρω πρόσωπα, εφόσον αυτές αποδεικνύονται με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
2. Το αφορολόγητο όριο εφαρμόζεται κάθε φορά που πραγματοποιείται μια γονική παροχή;
Οχι. Στις γονικές παροχές και δωρεές συνυπολογίζονται οι γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ των ιδίων προσώπων που έχουν γίνει από την 1-10-2021 και ο φόρος υπολογίζεται μετά την αφαίρεση συνολικά (εφάπαξ) 800.000 ευρώ γι’ αυτές. Δηλαδή, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ παρέχεται μία φορά, ανεξάρτητα αν αυτό συμπληρωθεί με μία ή περισσότερες γονικές παροχές ή δωρεές από 1-10-2021.Παράδειγμα. Ο Α μεταβιβάζει με γονική παροχή στο τέκνο του Β το 2016 εταιρικά μερίδια μιας ΟΕ αξίας 50.000 ευρώ, την 30-8-2021 ένα ακίνητο αντικειμενικής αξίας 230.000 ευρώ και την 2-10-2021 μεταφέρει από ατομικό του λογαριασμό σε τραπεζικό λογαριασμό του τέκνου του χρηματικό ποσό ύψους 600.000 ευρώ. Για τη δωρεά του χρηματικού ποσού δεν θα επιβληθεί φόρος, αφού δεν συνυπολογίζονται οι γονικές παροχές και δωρεές του Α προς τον Β που έχουν γίνει πριν από την 1-10-2021. Αν στο ίδιο παράδειγμα ο Α μεταβιβάσει στον Β με δωρεά την 3-1-2022 και ένα οικόπεδο αξίας 250.000 ευρώ, τότε για τον υπολογισμό του φόρου δωρεάς θα συνυπολογιστεί μόνο η δωρεά του χρηματικού ποσού ύψους 600.000 ευρώ (250.000+600.000=850.000) και θα προκύψει φόρος επί του ποσού που υπερβαίνει το αφορολόγητο ποσό των 800.000 ευρώ (850.000- 800.000=50.000) ήτοι 50.000 x 10% = 5.000 ευρώ.
3. Το αφορολόγητο όριο ισχύει και για χρηματικές γονικές παροχές με μετρητά, από χρήματα που βγαίνουν από το στρώμα;
Οχι. Οι χρηματικές γονικές παροχές και οι χρηματικές δωρεές με δωρεοδόχους πρόσωπα της Α’ κατηγορίας διενεργούνται αποκλειστικά με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Χρηματικές γονικές παροχές με μετρητά, δηλαδή χρήματα από το στρώμα ή το σεντούκι κ.λπ., φορολογούνται με αυτοτελή συντελεστή 10%, χωρίς αφορολόγητο όριο.
4. Ισχύουν οι μειώσεις φόρου λόγω αναπηρίας;
Η μείωση του φόρου κατά ποσοστό 10% λόγω αναπηρίας εφαρμόζεται στις γονικές παροχές και δωρεές προς τα πρόσωπα της Α’ κατηγορίας. Αν στο ίδιο πρόσωπο συντρέχουν οι προϋποθέσεις μείωσης του φόρου λόγω αναπηρίας και απαλλαγής πρώτης κατοικίας, οφείλεται ο μικρότερος φόρος μεταξύ των δύο.
5. Τι ισχύει για χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές που πραγματοποιήθηκαν με μεταφορά σε τραπεζικό λογαριασμό, αλλά δεν έχει συνυποβληθεί με τη δήλωση το αποδεικτικό της τράπεζας;
Για αρχικές δηλώσεις φόρου γονικής παροχής/δωρεάς που έχουν υποβληθεί μετά την 1η Οκτωβρίου 2021, για την απόδειξη της μεταφοράς του ποσού της χρηματικής γονικής παροχής/δωρεάς σε τραπεζικό λογαριασμό αναγράφονται στο σώμα της δήλωσης φόρου γονικής παροχής/δωρεάς οι αριθμοί IBAN των τραπεζικών λογαριασμών, μεταξύ των οποίων έγινε η μεταφορά των χρημάτων καθώς και το πιστωτικό ίδρυμα και επισυνάπτεται το αποδεικτικό μεταφοράς από το πιστωτικό ίδρυμα.Σε περίπτωση μη επισύναψης του ανωτέρω δικαιολογητικού (ακόμη και αν αναγράφονται τα στοιχεία των τραπεζικών λογαριασμών στο σώμα της δήλωσης) ο φορολογούμενος καλείται από το Τμήμα Συμμόρφωσης και Σχέσεων με τους φορολογουμένους για την υποβολή αυτού εντός 5 εργάσιμων ημερών. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής, ο φόρος υπολογίζεται με αυτοτελή συντελεστή 10% (χωρίς το αφορολόγητο ποσό των 800.000 ευρώ).
6. Εάν το δικαιολογητικό από την τράπεζα προσκομισθεί μετά την υποβολή της δήλωσης;
Εφόσον το σχετικό δικαιολογητικό προσκομισθεί μεταγενέστερα και διαπιστωθεί ότι το δικαιολογητικό με το οποίο αποδεικνύεται η μεταφορά του χρηματικού ποσού πράγματι έχει ημερομηνία προγενέστερη της ημερομηνίας υποβολής της δήλωσης, ακυρώνεται ή τροποποιείται η πράξη προσδιορισμού φόρου και ο φόρος υπολογίζεται με βάση το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.Εφόσον το δικαιολογητικό έχει ημερομηνία μεταγενέστερη της ημερομηνίας υποβολής της δήλωσης, θεωρείται νέα γονική παροχή/δωρεά. Υπενθυμίζεται ότι, όταν για τη γονική παροχή/δωρεά δεν συντάσσεται συμβολαιογραφικό έγγραφο, η προθεσμία υποβολής της δήλωσης είναι εξάμηνη και αρχίζει από τη σύσταση της γονικής παροχής/δωρεάς (παράδοση των χρημάτων), δηλαδή από τη μεταφορά των χρηματικών ποσών μέσω των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
7. Μπορώ να μεταφέρω χρήματα από το δικό μου τραπεζικό λογαριασμό σε κοινό λογαριασμό στον οποίο δικαιούχοι είμαστε εγώ και το παιδί μου;
Ναι. Ως μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων λογίζεται και η μεταφορά χρηματικού ποσού από ατομικό λογαριασμό του γονέα/δωρητή ή κοινό λογαριασμό αυτού με το τέκνο/δωρεοδόχο ή τρίτο πρόσωπο σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο τον παρέχοντα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο. Το ίδιο ισχύει και για την έκδοση επιταγής. Ως ημερομηνία γονικής παροχής/δωρεάς θεωρείται η ημερομηνία κατάθεσης της επιταγής στον τραπεζικό αυτό λογαριασμό.
8. Τον Ιούλιο του 2022 δώρισα χρήματα στον πατέρα μου με ανάληψη του χρηματικού ποσού από τον δικό μου λογαριασμό και κατάθεση στη συνέχεια του ίδιου ποσού στον λογαριασμό του πατέρα μου. Χάνω το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ;
Οχι. Μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων συνιστά και η ανάληψη χρηματικού ποσού από ατομικό ή κοινό τραπεζικό λογαριασμό του γονέα/δωρητή και η κατάθεση του ίδιου ποσού εντός 3 εργάσιμων ημερών σε λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο τον γονέα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο, εφόσον η γονική παροχή ή δωρεά του χρηματικού ποσού (δηλαδή η ανάληψη και η κατάθεση του ίδιου χρηματικού ποσού) πραγματοποιήθηκε από την 1-10-2021 μέχρι και την 9-9-2022.
Η προθεσμία των 3 εργάσιμων ημερών αρχίζει από την επόμενη εργάσιμη ημέρα από την ημέρα κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η ανάληψη του χρηματικού ποσού από ατομικό ή κοινό τραπεζικό λογαριασμό του γονέα/δωρητή. Στις περιπτώσεις γονικών παροχών/δωρεών, για τις οποίες υπολογίστηκε ο φόρος αυτοτελώς με συντελεστή 10% (χωρίς αφορολόγητο ποσό), πραγματοποιείται νέα εκκαθάριση του φόρου μετά από αίτηση του φορολογουμένου με τη συνυποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών που αποδεικνύουν τη συνδρομή των ανωτέρω προϋποθέσεων.)
9. Η μεταφορά χρηματικού ποσού μέσω τραπεζών αφορά και λογαριασμούς σε τράπεζες στο εξωτερικό;
Ναι. Στην περίπτωση που προσκομίζεται δικαιολογητικό από πιστωτικό ίδρυμα αλλοδαπής δεν απαιτείται επίσημη μετάφρασή του στην ελληνική γλώσσα, εκτός κι αν δεν προκύπτει σαφώς από το περιεχόμενό του η ταυτότητα των συναλλασσομένων προσώπων και η μεταφορά του χρηματικού ποσού.
10. Τον Φεβρουάριο του 2022 δώρισα 15.000 ευρώ στη μητέρα μου με μεταφορά του ποσού στον λογαριασμό της. Η μητέρα μου με γονική παροχή μετέφερε τα χρήματα στον λογαριασμό του αδελφού μου. Στην περίπτωση αυτή ισχύει το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ;
Στις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών μεταξύ προσώπων της Α’ κατηγορίας, με συνέπεια εν τέλει να λαμβάνει χώρα δωρεά μεταξύ προσώπων που δεν ανήκουν στην κατηγορία αυτή (π.χ. δωρεά από τέκνο σε γονέα και εν συνεχεία δωρεά από αυτόν τον γονέα σε άλλο τέκνο), η Εφορία διερευνά τις πραγματικές συνθήκες και τη σκοπιμότητα των δωρεών αυτών, καθώς και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ αυτών, για να διαπιστωθεί αν τίθεται θέμα καταστρατήγησης των ευνοϊκών διατάξεων.Στις περιπτώσεις που αποδεικνύεται ότι ο τελικά ωφελούμενος από τις διαδοχικές δωρεές είναι πρόσωπο που δεν ανήκει στην Α’ κατηγορία δικαιούχων και ότι οι διαδοχικές δωρεές έχουν γίνει προς τον σκοπό αυτό, τότε επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο όριο. Κρίσιμο είναι το χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει μεταξύ των διαδοχικών δωρεών. Εάν αυτό είναι σύντομο, ενδεικτικά όχι μεγαλύτερο των έξι μηνών, προκύπτει ισχυρή ένδειξη ότι, καταρχήν, οι διαδοχικές δωρεές έχουν γίνει προς τον σκοπό αυτό και, εφόσον ο σκοπός καταστρατήγησης τεκμηριώνεται και από τα υπόλοιπα στοιχεία και πραγματικά περιστατικά, επιβάλλεται εις βάρος του τελευταίου (πραγματικού) δωρεοδόχου φόρος δωρεών, ως η δωρεά να είχε πραγματοποιηθεί απευθείας από τον πραγματικό δωρητή προς τον τελικό δικαιούχο αυτής.
11. Η κόρη μου πρόκειται να αγοράσει μια κατοικία και θέλω να τη βοηθήσω με χρηματική γονική παροχή. Μπορώ να μεταφέρω τα χρήματα από τον δικό μου λογαριασμό κατευθείαν στον λογαριασμό του κατασκευαστή;
Ναι. Σε περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού από λογαριασμό του γονέα/δωρητή σε λογαριασμό του εργολάβου/κατασκευαστή/πωλητή, η οποία δύναται να γίνει και με έκδοση τραπεζικής επιταγής, για την καταβολή του τιμήματος αγοράς ακινήτου από το τέκνο/δωρεοδόχο, πρόκειται για γονική παροχή/δωρεά μεταξύ προσώπων της Α’ κατηγορίας και ο υπολογισμός του φόρου γίνεται με την ευνοϊκή ρύθμιση (αφορολόγητο ποσό 800.000 ευρώ και 10% για το υπερβάλλον), καθώς, αν και η μεταφορά γίνεται μεταξύ τρίτων προσώπων, μεσολαβεί η γονική παροχή/δωρεά προς το τέκνο/δωρεοδόχο, ο οποίος είναι και ο αγοραστής/υπόχρεος για την καταβολή του τιμήματος. Στην περίπτωση αυτή, εφόσον η καταβολή του τιμήματος αγοράς ακινήτου από το τέκνο/δωρεοδόχο με τον τρόπο αυτόν προκύπτει από το συμβολαιογραφικό έγγραφο ή από άλλη συμφωνία των μερών, προσκομίζεται και το σχετικό έγγραφο με την υποβολή της δήλωσης γονικής παροχής/δωρεάς.
12. Ισχύει το ίδιο και για την αγορά αυτοκινήτου;
Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού στον πωλητή για την αγορά οχήματος από το τέκνο/δωρεοδόχο, εφόσον προσκομίζεται η άδεια κυκλοφορίας στο όνομα του τελευταίου καθώς και στην περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό εταιρείας για την αύξηση κεφαλαίου αυτής, εφόσον προσκομίζονται στοιχεία ότι αυτή πραγματοποιήθηκε και ολόκληρο το μεταφερόμενο ποσό διατέθηκε για την προσαύξηση του ποσοστού συμμετοχής του τέκνου/δωρεοδόχου στην εταιρεία.
13. Η Εφορία θα με ελέγξει για την προέλευση των χρημάτων που δώρισα;
Η δυνατότητα του γονέα/δωρητή να πραγματοποιήσει χρηματική γονική παροχή/δωρεά προς το τέκνο/δωρεοδόχο δεν ελέγχεται κατά το στάδιο της υποβολής της δήλωσης. Δηλαδή δεν υπάρχει υποχρέωση συνυποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος παρελθόντων ετών κ.λπ. Το πόθεν έσχες του δωρητή ερευνάται κατά τον έλεγχο της δήλωσης.
14. Η μητέρα μου μου έδωσε 30.000 ευρώ καταθέτοντας το ποσό της γονικής παροχής σε τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο δικαιούχοι είμαι εγώ και μια φίλη μου. Κινδυνεύω να πληρώσω φόρο;
Στην περίπτωση που πραγματοποιήθηκε μεταφορά χρηματικού ποσού προς κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, η αποδεδειγμένη «χρήση» του χρηματικού ποσού της γονικής παροχής/δωρεάς από το τέκνο/δωρεοδόχο και όχι από το τρίτο πρόσωπο αποτελεί αντικείμενο ελέγχου. Στην περίπτωση που αποδεικνύεται η «χρήση» του χρηματικού ποσού από το τρίτο πρόσωπο, επιβάλλεται αναλόγως ο οικείος φόρος δωρεάς.
15. Τι ισχύει στις περιπτώσεις συμβολαίων γονικής παροχής/δωρεάς ακινήτων που συντάχθηκαν μετά την 1-10-2021, αλλά είχε υποβληθεί η δήλωση και είχε επιβληθεί φόρος πριν από την ημερομηνία αυτή;
Πραγματοποιείται νέα εκκαθάριση του φόρου μετά από αίτηση του φορολογουμένου με τη συνυποβολή του μεταβιβαστικού συμβολαίου.
Νέες οδηγίες για το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ στις Γονικές Παροχές
Για το νέο καθεστώς για το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για τις γονικές παροχές και χρηματικές δωρεές, που ισχύει από την 1η Οκτωβρίου, δίνει διευκρινίσεις η ΑΑΔΕ με νέα αναλυτική εγκύκλιο, αλλά και τις απαιτήσεις δικαιολογητικών προς υποβολή. Όπως αναφέρεται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ παρέχεται μία φορά, ανεξάρτητα αν αυτό συμπληρωθεί με μία ή περισσότερες γονικές παροχές ή δωρεές από 1-10-2021.
Ουσιαστικά, όπως τονίζεται, το ποσό των 800.000 ευρώ υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με μηδενικό συντελεστή και δεν αποτελεί απαλλασσόμενο ποσό. Εφόσον η φορολογητέα αξία του περιουσιακού στοιχείου το οποίο αφορά η γονική παροχή ή που δωρίζεται υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ, επιβάλλεται φόρος με ενιαίο συντελεστή 10% για την υπερβάλλουσα αξία, μετά την αφαίρεση του αφορολόγητου ποσού
Παράλληλα η εφορία ελέγχει όλες τις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών, ιδιαίτερα εκείνων που δωρίζονται μεταξύ αδελφών με ενδιάμεσο τον ένα γονέα, καθώς για αυτές δεν ισχύει το αφορολόγητο όριο. Όπως υπογραμμίζεται η ΑΑΔΕ θα προχωρήσει σε εκκαθάριση όλων των δηλώσεων χρηματικών γονικών παροχών που πραγματοποιήθηκαν με ανάληψη μετρητών από την τράπεζα μέσα σε διάστημα τριών ημερών.
“Στις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών μεταξύ προσώπων της Α’ κατηγορίας της φορολογικής κλίμακας του άρθρου 29, με συνέπεια εν τέλει να λαμβάνει χώρα δωρεά μεταξύ προσώπων που δεν ανήκουν στην κατηγορία αυτή (π.χ. δωρεά από τέκνο σε γονέα και εν συνεχεία δωρεά από αυτόν τον γονέα σε άλλο τέκνο), διερευνώνται οι πραγματικές συνθήκες και η σκοπιμότητα των δωρεών αυτών, καθώς και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ αυτών, για να διαπιστωθεί αν τίθεται θέμα καταστρατήγησης των υπόψη διατάξεων” αναφέρεται σχετικά.
Αναλυτικά:
1. Καθιερώθηκε αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές με δικαιούχους πρόσωπα της Α’ κατηγορίας της φορολογικής κλίμακας του άρθρου 29 που πραγματοποιούνται από 1-10-2021. Δηλαδή το ποσό των 800.000 ευρώ υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με μηδενικό συντελεστή και δεν αποτελεί απαλλασσόμενο ποσό. Εφόσον η φορολογητέα αξία του περιουσιακού στοιχείου το οποίο αφορά η γονική παροχή ή που δωρίζεται υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ, επιβάλλεται φόρος με ενιαίο συντελεστή 10% για την υπερβάλλουσα αξία, μετά την αφαίρεση του αφορολόγητου ποσού.
2. Το αφορολόγητο εφαρμόζεται στις γονικές παροχές και δωρεές οποιασδήποτε φύσεως περιουσίας (κινητής, ακίνητης, απαίτησης) με δωρεοδόχους μόνο τα πρόσωπα της Α’ κατηγορίας (σύζυγο, μέρος συμφώνου συμβίωσης, τέκνα, εγγόνια και γονείς) και στις χρηματικές γονικές παροχές ή χρηματικές δωρεές προς τα ανωτέρω πρόσωπα, εφόσον αυτές αποδεικνύονται με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
3. Οι γονικές παροχές και δωρεές, για τις οποίες θεσπίζεται το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ, δεν συνυπολογίζονται στην αιτία θανάτου κτήση περιουσίας μεταξύ αυτών των προσώπων. Συνεπώς, κατά την απόκτηση από 1-10-2021 και μετά οποιασδήποτε περιουσίας με κληρονομιά, συνυπολογίζονται μόνο οι γονικές παροχές και οι δωρεές του κληρονομούμενου προς τον κληρονόμο που έχουν γίνει μέχρι και τις 30-9-2021 (πλην των χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών που φορολογούνταν αυτοτελώς).
Επίσης, στις γονικές παροχές και δωρεές αυτές (που συνιστώνται από την 1-10-2021 και φορολογούνται με τον πιο πάνω τρόπο) δεν συνυπολογίζονται οι γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ των ιδίων προσώπων που είχαν πραγματοποιηθεί μέχρι και την 30-9-2021, αλλά συνυπολογίζονται οι γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ των ιδίων προσώπων που έχουν γίνει από την 1-10-2021 και ο φόρος υπολογίζεται μετά την αφαίρεση συνολικά (εφάπαξ) 800.000 ευρώ γι’ αυτές.
Δηλαδή, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ παρέχεται μία φορά, ανεξάρτητα αν αυτό συμπληρωθεί με μία ή περισσότερες γονικές παροχές ή δωρεές από 1-10-2021.
Παράδειγμα
Ο Α μεταβιβάζει με γονική παροχή στο τέκνο του Β το 2016 εταιρικά μερίδια μιας Ο.Ε. αξίας 50.000 ευρώ, την 30-8-2021 ένα ακίνητο αντικειμενικής αξίας 230.000 ευρώ και την 2-10-2021 μεταφέρει από ατομικό του λογαριασμό σε τραπεζικό λογαριασμό του τέκνου του χρηματικό ποσό ύψους 600.000 ευρώ. Για τη δωρεά του χρηματικού ποσού δεν θα επιβληθεί φόρος, αφού δεν συνυπολογίζονται οι γονικές παροχές και δωρεές του Α προς τον Β που έχουν γίνει πριν την 1-10-2021.
Αν στο ίδιο παράδειγμα ο Α μεταβιβάσει στο Β με δωρεά την 3-1-2022 και ένα οικόπεδο αξίας 250.000 ευρώ, τότε για τον υπολογισμό του φόρου δωρεάς θα συνυπολογιστεί μόνο η δωρεά του χρηματικού ποσού ύψους 600.000 ευρώ (250.000+600.000=850.000) και θα προκύψει φόρος επί του ποσού που υπερβαίνει το αφορολόγητο ποσό των 800.000 ευρώ (850.000- 800.000=50.000) ήτοι 50.000 x 10% = 5.000 ευρώ.
4. Οι χρηματικές γονικές παροχές και οι χρηματικές δωρεές με δωρεοδόχους πρόσωπα της Α’ κατηγορίας της φορολογικής κλίμακας, οι οποίες δεν διενεργούνται με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, φορολογούνται με αυτοτελή συντελεστή 10%, χωρίς αφορολόγητο όριο.
5. Τονίζεται ότι και για τις γονικές παροχές και δωρεές προς τους φορολογούμενους της Α’ κατηγορίας της φορολογικής κλίμακας, για τις οποίες θεσπίζεται το αφορολόγητο ποσό των 800.000 ευρώ, φόρος προκύπτει εφόσον η φορολογητέα αξία του περιουσιακού στοιχείου το οποίο αποτελεί αντικείμενο της γονικής παροχής ή που δωρίζεται υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ μετά την αφαίρεση των εκπτώσεων και απαλλαγών των άρθρων 41 και 43 του Κώδικα (π.χ. απαλλαγή πρώτης κατοικίας).
Η μείωση του φόρου κατά ποσοστό 10% λόγω αναπηρίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 παρ. 3 του Κώδικα, εφαρμόζεται στις γονικές παροχές και δωρεές προς τα πρόσωπα της Α’ κατηγορίας, που εμπίπτουν στις διατάξεις του πεντηκοστού έκτου άρθρου του ν. 4839/2021 (δεν εφαρμόζεται δηλαδή στις γονικές παροχές και δωρεές που φορολογούνται με αυτοτελή συντελεστή 10% (χωρίς αφορολόγητο ποσό), κατά το άρθρο 44 παρ. 2 του Κώδικα). Υπενθυμίζεται ότι, αν στο ίδιο πρόσωπο συντρέχουν οι προϋποθέσεις μείωσης του φόρου λόγω αναπηρίας και απαλλαγής πρώτης κατοικίας, οφείλεται ο μικρότερος φόρος μεταξύ των δύο (άρθρο 29 παρ. 4 του Κώδικα).
Παράδειγμα
Στις 5-10-2021 γίνεται γονική παροχή κατά πλήρη κυριότητα ακινήτου αντικειμενικής αξίας 1.100.000 ευρώ, για το οποίο το ενήλικο άγαμο τέκνο, που έχει αναπηρία 80 %, δικαιούται απαλλαγής πρώτης κατοικίας ποσού 200.000 ευρώ (άρθρο 43 του Κώδικα).
Για τον υπολογισμό του φόρου γονικής παροχής:
α) δεν λαμβάνεται υπόψη το απαλλασσόμενο ποσό (200.000 ευρώ) και από το υπόλοιπο (900.000 ευρώ) υπόκειται σε φόρο με συντελεστή 10% το ποσό των 100.000 ευρώ, αφού οι 800.000 ευρώ δεν φορολογούνται. Οπότε οφείλεται φόρος γονικής παροχής 10.000 ευρώ.
β) υπολογίζεται ο φόρος γονικής παροχής χωρίς την απαλλαγή της πρώτης κατοικίας ({1.100.000 – 800.000 =} 300.000 Χ 10% =) 30.000 και μειώνεται κατά 10% λόγω της αναπηρίας. Δηλαδή βάσει του υπολογισμού αυτού οφείλεται φόρος γονικής παροχής 27.000 ευρώ.
Συνεπώς, το τέκνο τελικά οφείλει φόρο γονικής παροχής (τον μικρότερο μεταξύ των πιο πάνω) 10.000 ευρώ.
Εάν συσταθεί μεταγενέστερα προς το ίδιο τέκνο γονική παροχή μετοχών αξίας 500.000 ευρώ, συνυπολογίζεται σε αυτήν η προγενέστερα υπαχθείσα σε φόρο αξία των 900.000 ευρώ (σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 36 του Κώδικα). Συνεπώς ο φόρος θα υπολογισθεί με συντελεστή 10% επί των 500.000 ευρώ, δεδομένου ότι το αφορολόγητο ποσό των 800.000 ευρώ έχει εξαντληθεί με την αρχική γονική παροχή. Η μείωση του φόρου λόγω αναπηρίας ισχύει και στην περίπτωση αυτή, δηλ. ο φόρος θα ανέλθει σε (500.000 ευρώ Χ 10% =) 50.000 ευρώ και περαιτέρω μειώνεται κατά 10%, δηλαδή κατά 5.000 ευρώ και διαμορφώνεται σε 45.000 ευρώ.
Έλεγχοι σε μεταβιβάσεις ακινήτων και χρημάτων που έγιναν το προηγούμενο εξάμηνοΗ ΑΑΔΕ θα προχωρήσει σε εκκαθάριση όλων των δηλώσεων χρηματικών γονικών παροχών που πραγματοποιήθηκαν με ανάληψη μετρητών από την τράπεζα μέσα σε διάστημα τριών ημερών. Η εγκύκλιος αναφέρει ακόμα όλα τα δικαιολογητικά που υποβάλλονται με τις δηλώσεις φόρου χρηματικών δωρεών/γονικών παροχών μέσω τραπεζών.
Στο στόχαστρο βρίσκεται η νομιμότητα προέλευσης των χρημάτων, δίνοντας βάση στις «τριγωνικές» συναλλαγές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, στο «πόθεν έσχες» των δωρητών, στις γονικές παροχές σε χρήμα για το αν η μεταβίβαση εκτελέστηκε μέσω του τραπεζικού συστήματος αλλά και στις διαδοχικές δωρεές.
Οι οδηγίες που δίνει με νέα εγκύκλιος του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γ. Πιτσιλή, διευκρινίζουν ότι το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ παρέχεται μία φορά, ανεξαρτήτως αν αυτό συμπληρωθεί με μία ή περισσότερες γονικές παροχές ή δωρεές από 1/10/2021. Έτσι, στις περιπτώσεις που διαπιστωθεί ότι έχει καταστρατηγηθεί το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς, οι φορολογούμενοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με την επιβολή φόρου έως και 40% από το πρώτο ευρώ.
Ειδικότερα ο ελεγκτικός μηχανισμός θα ερευνήσει:
1. Διαδοχικές δωρεές: Οι έλεγχοι θα γίνουν με βάση το χρονικό διάστημα που πραγματοποιήθηκαν και με όριο τους 6 μήνες. Θα ελεγχθούν περιπτώσεις που το παιδί έχει δωρίσει χρήματα στον πατέρα ή τη μητέρα του και ο γονέας στη συνέχεια με γονική παροχή έδωσε τα χρήματα στο άλλο του παιδί. Με ενδιάμεσο, δηλαδή, το γονέα τα χρήματα περάσανε από τον έναν αδερφό στον άλλο. Για αυτήν, την «τριγωνική» συναλλαγή δεν πληρώθηκε ούτε ένα ευρώ φόρος καθώς η δωρεά χρημάτων έως 800.000 ευρώ από το παιδί στο γονιό είναι αφορολόγητη όπως επίσης και η γονική παροχή που έγινε στη συνέχεια από το γονιό στο παιδί. Ωστόσο, η ισχύουσα νομοθεσία ορίζει ότι στις δωρεές χρημάτων μεταξύ αδελφών δεν ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ και επιβάλλεται φόρος 20% από το πρώτο ευρώ.
2. Χρηματικές γονικές παροχές – δωρεές χωρίς αποδεικτικό μεταφοράς χρημάτων από τράπεζες: Στις περιπτώσεις αυτές χάνεται το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ και επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 10% από το πρώτο ευρώ. Για την απόδειξη της μεταφοράς του ποσού της χρηματικής γονικής παροχής/δωρεάς σε τραπεζικό λογαριασμό αναγράφονται στην δήλωση οι αριθμοί IBAN των τραπεζικών λογαριασμών, μεταξύ των οποίων έγινε η μεταφορά των χρημάτων καθώς και το πιστωτικό ίδρυμα και επισυνάπτεται το αποδεικτικό μεταφοράς από το πιστωτικό ίδρυμα. Ως μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων λογίζεται και η έκδοση τραπεζικής επιταγής από τον γονέα/δωρητή όπως και οι μεταφορές χρημάτων από λογαριασμούς τραπεζών στο εξωτερικό.
3. Μεταφορά χρημάτων σε κοινό λογαριασμοί με τρίτο πρόσωπο: Στο ελεγκτικό στόχαστρο θα βρεθούν περιπτώσεις μεταφοράς χρηματικού ποσού προς κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο. Εάν αποδειχθεί η «χρήση» του χρηματικού ποσού της γονικής παροχής/δωρεάς από το τέκνο/δωρεοδόχο από το τρίτο πρόσωπο τότε επιβάλλεται φόρος δωρεάς 20% για δωρεοδόχους της Β΄ κατηγορίας και 40% για τα πρόσωπα της Γ΄ κατηγορίας.
4. «Πόθεν έσχες» των δωρητών: Η Εφορία θα διασταυρώσει αν τα χρήματα που δωρίζονται προέρχονται από εισοδήματα και έσοδα του δωρητή τα οποία έχουν δηλωθεί και φορολογηθεί και καλύπτουν το ύψος των χρημάτων που δωρίζονται.
5. Τροποποιητικές δηλώσεις: Απορρίπτεται τροποποιητική δήλωση, με την οποία ανακαλείται η αρχική δήλωση άτυπης γονικής παροχής/δωρεάς από τους δηλούντες, οι οποίοι επικαλούνται πλάνη τους, όπως π.χ. ότι η υποβολή της δήλωσης έγινε πριν τη σύσταση της δωρεάς, η οποία όμως δεν πραγματοποιήθηκε.
Πολυνομοσχέδιο ΥΠΟΙΚ: Ευεργετικές αλλαγές σε γονικές παροχές και επιδοτήσεις αγροτών – Τι προβλέπει
Η ισονομία για την άρση στρεβλώσεων που υπήρχαν στο ισχύον καθεστώς για τις γονικές παροχές και τις δωρεές, επιχειρείται με τις ρυθμίσεις που εισάγει το Υπουργείο Οικονομικών στο πολυνομοσχέδιο που εμπεριέχει και τον συμπληρωματικό προϋπολογισμό των 2,9 δισ. ευρώ.
Επίσης συστήνεται ο κρατικός Τειρεσίας ο οποίος θα συμβάλει στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενώ παρέχεται αναστολή πληρωμής χρεών από πληττόμενες επιχειρήσεις. Επίσης μέσα στο σχέδιο νόμου περιλαμβάνονται, ευνοϊκές ρυθμίσεις για αγρότες και επιχειρήσεις και καθώς αλλαγές στο υφιστάμενο πλαίσιο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
Επίσης, προβλέπονται διοικητικά και χρηματικά πρόστιμα προς τις επιχειρήσεις εκείνες που δεν διαβιβάζουν ηλεκτρονικά τα δεδομένα φορολογικών αποδείξεων στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA.
Ειδικοτέρα, το νομοσχέδιο προβλέπει:
Γονικές παροχές χρηματικών ποσών: Κατά τη διενέργεια γονικών παροχών και δωρεών χρηματικών ποσών μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, η οποία πραγματοποιήθηκε από την 1η.10.2021 μέχρι και την 30η.8.2022, λογίζεται ως μεταφορά χρημάτων η ανάληψη χρηματικού ποσού από ατομικό ή κοινό τραπεζικό λογαριασμό του δωρητή και κατάθεση του ίδιου ποσού εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών σε ατομικό λογαριασμό του δωρεοδόχου ή σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με τον ίδιο δωρητή ή τρίτο πρόσωπο.
Παρατείνονται μέχρι και την 31η.5.2023 οι προθεσμίες καταβολής βεβαιωμένων οφειλών στις Δ.Ο.Υ./ Ελεγκτικά Κέντρα/ Κέντρα Βεβαίωσης και Είσπραξης Οφειλών και δόσεων ρυθμίσεων και διευκολύνσεων τμηματικής καταβολής των επιχειρήσεων της παρ. 1 του άρθρου 118 του ν. 4964/2022, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. Οι επιχειρήσεις αυτές πλήττονται από τον πόλεμο στην Ουκρανία και αφορούν δραστηριότητες ταξιδιωτικών πρακτορείων, δραστηριότητες γραφείων οργανωμένων ταξιδιών, εκτροφή γουνοφόρων ζώων, παραγωγή ακατέργαστων γουνοδερμάτων και διάφορων ακατέργαστων προβιών και δερμάτων), Κατασκευή γούνινων ειδών κλπ. Επίσης αναστέλλεται μέχρι και την 31η.5.2023 η πληρωμή των βεβαιωμένων στις Δ.Ο.Υ./Ελεγκτικά Κέντρα/Κέντρα Βεβαίωσης και Είσπραξης Οφειλών και ληξιπρόθεσμων οφειλών των επιχειρήσεων της παρ.1 του άρθρου 118 του ν.4964/2022.
Συστήνεται η «Ανεξάρτητη Αρχή Πιστοληπτικής Αξιολόγησης» με στόχο την συλλογή και αξιολόγηση πρωτογενών πληροφοριών του Δημοσίου και τραπεζικού τομέα και ο υπολογισμός της πιθανότητας αθέτησης πληρωμής για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Έτσι, κάθε ενδιαφερόμενος πολίτης, επιχείρηση και φορέας δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα θα μπορεί, κατόπιν αιτήσεώς του, να λαμβάνει δωρεάν από την Αρχή την πιστοληπτική του βαθμολόγηση, η οποία θα αποτελεί τη βάση για ευκαιρίες νέας χρηματοδότησης. Η πιστοληπτική βαθμολόγηση για φυσικά και νομικά πρόσωπα παράγεται από το Σύστημα μέσω της επεξεργασίας, με αυτοματοποιημένη διαδικασία, των δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς που αντλούνται από τους φορείς του δημόσιου τομέα με τη χρήση αλγορίθμων. Η πιστοληπτική βαθμολόγηση γίνεται με αριθμητική κλίμακα και αφορά στην τήρηση και την αθέτηση υποχρέωσης έναντι των φορέων του δημόσιου τομέα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. H πιστοληπτική βαθμολόγηση παράγεται μετά από την υποβολή αίτησης. Στον αιτούντα χορηγείται ενημέρωση πιστοληπτικής βαθμολόγησης, η οποία απεικονίζει την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του υποκειμένου δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς βάσει των δεδομένων που υφίστανται κατά την ημερομηνία παραγωγής της πιστοληπτικής βαθμολόγησης.
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου παρατηρούνται σημαντικές και εκτεταμένες ζημίες σε αριθμό πληγεισών αγροτικών εκμεταλλεύσεων ή σε μέγεθος καταστροφής, με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δύναται να παρέχεται επιχορήγηση ποσοστού που δεν ξεπερνά το 50% της επιχορήγησης σε φυσικά πρόσωπα που δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες αλλά κατέχουν αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Στο νομοσχέδιο με τον τίτλο «Εταιρική διακυβέρνηση των Ανωνύμων Εταιρειών του Δημοσίου και των λοιπών θυγατρικών της Ε.Ε.ΣΥ.Π., διαχείριση συμμετοχών του Δημοσίου σε ανώνυμες εταιρείες και ρυθμίσεις για την Ε.Ε.ΣΥ.Π., αξιολόγηση της έναντι του Δημοσίου φερεγγυότητας και πιστοληπτικής ικανότητας φυσικών και νομικών προσώπων και σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, ίδρυση και λειτουργία Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων, Συμπληρωματικός Κρατικός Προϋπολογισμός οικονομικού έτους 2022 και λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Οικονομικών», περιλαμβάνεται και η κατάθεση συμπληρωματικού προϋπολογισμού.
Στην κατάθεση του συμπληρωματικού κρατικού προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2022 για την επιπλέον στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν μέτρα, τα οποία έχουν ήδη ληφθεί και πρόκειται να ληφθούν από την Κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των εξαιρετικά επειγουσών και εκτάκτων αναγκών που ανέκυψαν λόγω της ενεργειακής κρίσης και της συνεπακόλουθης αύξησης των τιμών των αγαθών και υπηρεσιών, ως αποτέλεσμα των πρόσφατων δυσμενών γεωπολιτικών εξελίξεων.
Η συνολική αύξηση των πιστώσεων του Τακτικού Προϋπολογισμού είναι κατά 2,5 δισ. ευρώ και του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων κατά το ποσό των 400 εκατ. ευρώ.
Παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων για το επίδομα θέρμανσης – Νέα μέτρα για γονικές παροχές και ρύθμιση δόσεων
Η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Οικονομικών έχουν πλήρη αντίληψη των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν και επιβάλλουν τη στήριξη και τη διευκόλυνση των πολιτών.
Με γνώμονα αυτή την προτεραιότητα, με απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών, παρατείνεται μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου 2022 η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων για τη χορήγηση του επιδόματος θέρμανσης για την περίοδο 2021-2022.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν θα είναι η μοναδική.
Επίκειται, εντός των επόμενων ημερών, η ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας, με την οποία:
1ον. Δίνεται η δυνατότητα στους πολίτες που έχουν υποβάλει δηλώσεις γονικής παροχής, δωρεάς και μεταβίβασης ακινήτων μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2021, να συντάξουν τα σχετικά συμβολαιογραφικά συμβόλαια μέχρι τις 31 Μαρτίου 2022, με βάση τις αντικειμενικές αξίες που ίσχυαν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2021.
2ον. Παρέχεται η δυνατότητα υπαγωγής στη ρύθμιση των 36 και των 72 δόσεων για τα χρέη που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, μέχρι και την 28η Φεβρουαρίου 2022, αντί της 31ης Ιανουαρίου, που ισχύει μέχρι σήμερα.
Και οι δύο αυτές νομοθετικές ρυθμίσεις αποτελούν έμπρακτα μέτρα στήριξης και διευκόλυνσης των πολιτών.
Παρά την πανδημία και τις ιδιαίτερες συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί, η Κυβέρνηση συνεχίζει να έχει ως άμεση προτεραιότητα – και να το επιβεβαιώνει με πράξεις – τη μείωση των φόρων και τη στήριξη και τη διευκόλυνση των πολιτών.
Παρατείνονται οι προθεσμίες για τις δηλώσεις φόρου κληρονομιάς, δωρεών και γονικών παροχών
Με απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών, κ. Απόστολου Βεσυρόπουλου, παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2021, η προθεσμία για την υποβολή των δηλώσεων φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, που έληξε τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο αλλά και αυτών που πρόκειται να λήξουν τον Μάρτιο.
Επίσης, παρατείνεται μέχρι τις 30 Ιουνίου 2021 και ο χρόνος υποβολής για τις αντίστοιχες υποθέσεις που η σχετική προθεσμία έληξε τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του έτους 2020 και για τις οποίες είχε ήδη δοθεί παράταση με απόφαση του Υφυπουργού μέχρι τις 26 Φεβρουαρίου 2021.
Η κυβέρνηση, με αυτή την απόφαση, επιδιώκει να διευκολύνει τους πολίτες, αντιλαμβανόμενη τις δυσκολίες που έχουν επιφέρει τα περιοριστικά μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας τους μήνες αυτούς, τόσο στην υποβολή των δηλώσεων όσο και στη συγκέντρωση των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Διευκρινίσεις ΑΑΔΕ για τις αλλαγές στις γονικές παροχές
Σε διευκρινίσεις σχετικά με τη φορολόγηση δωρεάς/γονικής παροχής χρηματικών ποσών για την αγορά πρώτης κατοικίας προχώρησε με εγκύκλιό της η ΑΑΔΕ.
Οι χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές που συνιστώνται από τους γονείς στα τέκνα τους για την αγορά πρώτης κατοικίας, εφόσον συντρέχουν στο πρόσωπο των δωρεοδόχων τέκνων οι προϋποθέσεις απαλλαγής πρώτης κατοικίας του άρθρου 1 του ν. 1078/1980, δεν φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 10%, αλλά για τον υπολογισμό του φόρου εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 29 του Κώδικα. Προαπαιτούμενο για την ευνοϊκή μεταχείριση των εν λόγω δωρεών/γονικών παροχών είναι να προκύπτει ότι η δωρεά/γονική παροχή γίνεται για την απόκτηση του συγκεκριμένου ακινήτου για το οποίο το τέκνο απαλλάσσεται από τον φόρο ως πρώτη κατοικία. Έναρξη ισχύος της ρύθμισης είναι η 31.7.2020, δηλαδή καταλαμβάνει τις χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές που πραγματοποιούνται από την ημερομηνία αυτή.
Αναλυτικά:
1. Για τις εν λόγω δωρεές/γονικές παροχές, στις οποίες ο φόρος υπολογίζεται με βάση τη φορολογική κλίμακα της Α΄ κατηγορίας του άρθρου 29 του Κώδικα, ισχύει ο θεσμός του συνυπολογισμού των προγενέστερων δωρεών/γονικών παροχών (κατά τα άρθρα 4 και 36 του ιδίου Κώδικα), δηλαδή λαμβάνονται υπόψη τυχόν προγενέστερες δωρεές/γονικές παροχές του ιδίου γονέα προς το ίδιο τέκνο, εφόσον γι’ αυτές η φορολογική υποχρέωση έχει γεννηθεί από την 1.1.2004, αλλά και αυτές συνυπολογίζονται σε τυχόν μεταγενέστερες. Συνεπώς, εάν πρόκειται για την πρώτη δωρεά/γονική παροχή του ιδίου γονέα προς το αυτό τέκνο, γι΄ αυτήν προκύπτει μηδενική φορολογική επιβάρυνση μέχρι του ύψους των 150.000 ευρώ (αφορολόγητο ποσό της κλίμακας της Α΄ κατηγορίας).
2. Σε φορολόγηση με βάση τη φορολογική κλίμακα υπόκειται το συνολικό χρηματικό ποσό που παρέχεται για την αγορά πρώτης κατοικίας, όχι μόνο το απαλλασσόμενο από τον φόρο μεταβίβασης ποσό, και είναι δυνατό να καλύπτει και τη δαπάνη αμοιβών δικηγόρου, συμβολαιογράφου, τέλη μεταγραφής καθώς και τον τυχόν προκύπτοντα φόρο μεταβίβασης. Εφόσον το ποσό της χρηματικής δωρεάς/γονικής παροχής υπερβαίνει το τίμημα και τα προαναφερόμενα έξοδα της αγοράς, κατά το υπερβάλλον θα υπαχθεί σε αυτοτελή φορολόγηση.
3. Χρηματικά ποσά που παρέχονται από τους γονείς στα τέκνα για ανέγερση οικοδομής σε οικόπεδο (είτε έχει τύχει απαλλαγής πρώτης κατοικίας ο δωρεοδόχος/τέκνο για την απόκτηση του οικοπέδου είτε όχι) υπόκεινται σε αυτοτελή φορολόγηση.
4. Η υπαγωγή στη φορολόγηση με βάση τη φορολογική κλίμακα αφορά τα χρηματικά ποσά που παρέχονται μετά την έναρξη ισχύος της ρύθμισης, ανεξάρτητα αν η αγορά και η απαλλαγή της πρώτης κατοικίας έλαβε χώρα σε προγενέστερο της ισχύος του νόμου χρόνο, υπό την προϋπόθεση ότι καλύπτει τίμημα που καταβάλλεται (εφάπαξ ή τμηματικά) σε χρόνο μεταγενέστερο της 31.7.2020. Το αυτό ισχύει και στην περίπτωση που τα χρηματικά ποσά αποδεδειγμένα παρέχονται για την εξόφληση δόσεων δανείου που χορηγήθηκε για τη συγκεκριμένη αγορά πρώτης κατοικίας που έτυχε της απαλλαγής.
5. Η δωρεά/γονική παροχή χρηματικών ποσών για τη σύνταξη προσυμφώνου αγοράς δεν εντάσσεται στις περιπτώσεις της ρύθμισης για την υπαγωγή αυτών σε φόρο με βάση την κλίμακα, αλλά αυτές υπάγονται στην αυτοτελή φορολόγηση, αφού δεν συντρέχει κατά το χρονικό αυτό σημείο η προϋπόθεση της απαλλαγής της πρώτης κατοικίας. Το αυτό (αυτοτελής φορολόγηση) ισχύει και στην περίπτωση δωρεάς/γονικής παροχής χρηματικών ποσών για την αγορά από τα τέκνα κατοικίας στο εξωτερικό, αφού στην περίπτωση αυτή δεν συντρέχει η προϋπόθεση απαλλαγής κατά τις διατάξεις του ν.1078/1980, όπως ρητά απαιτείται κατά το νόμο.
6. Για την υπαγωγή της δωρεάς/γονικής παροχής στη φορολόγηση με βάση την κλίμακα, θα πρέπει να προκύπτει ρητά ότι αυτή συνεστήθη για την αγορά συγκεκριμένου ακινήτου για το οποίο ο δωρεοδόχος/τέκνο έτυχε της απαλλαγής. Επειδή η δήλωση φόρου δωρεάς ή γονικής παροχής υποβάλλεται μέσα σε 6μηνη προθεσμία από τη σύσταση αυτής, θα πρέπει κατά κανόνα να αναγράφονται στην οικεία δήλωση τα στοιχεία της δήλωσης φ.μ.α. (καθώς και του μεταβιβαστικού συμβολαίου, εάν τούτο έχει ήδη συνταχθεί), ώστε να είναι εφικτή η επαλήθευση της ισχύος της νομοθετικής ρύθμισης. Δεδομένου δε ότι η απαλλαγή από τον φ.μ.α. είναι προϋπόθεση για την υπαγωγή των εν λόγω χρηματικών δωρεών στη φορολόγηση με βάση την κλίμακα, η μη αναγραφή των στοιχείων (τουλάχιστον της δήλωσης φ.μ.α.) συνεπάγεται πρόσκληση του φορολογουμένου από τη Δ.Ο.Υ. εντός 3 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή της δήλωσης, κατά τα οριζόμενα στην απόφαση Α.1137/2020, προκειμένου να τα συμπληρώσει. Η μη συμπλήρωση των στοιχείων της δήλωσης (εάν ο φορολογούμενος επικαλείται ότι αυτή δεν έχει υποβληθεί ακόμη) δεν συνεπάγεται υπαγωγή της χρηματικής δωρεάς σε αυτοτελή φορολόγηση στο στάδιο αυτό, εφόσον αναγράφονται τουλάχιστον τα στοιχεία του αγοραζόμενου ακινήτου και ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις απαλλαγής της πρώτης κατοικίας. Η επαλήθευση της συνδρομής όλων των προϋποθέσεων γίνεται εντός των επόμενων 60 ημερών αλλά και στο στάδιο του ελέγχου.Προκειμένου δε να είναι βέβαιη η συνδρομή της απαλλαγής από τον φ.μ.α ως προϋπόθεση για την φορολόγηση βάσει κλίμακας, οι δηλώσεις χρηματικών δωρεών/γονικών παροχών, για τις οποίες ο φόρος υπολογίστηκε με βάση τη φορολογική κλίμακα της Α΄ κατηγορίας πριν τη σύνταξη του μεταβιβαστικού συμβολαίου και πριν την υποβολή της οικείας δήλωσης φ.μ.α., ελέγχονται υποχρεωτικά.
ΑΑΔΕ: Τέλος στην ταλαιπωρία για τις δηλώσεις μεταβιβάσεων, γονικών παροχών και κληρονομιών
Τέλος στην ταλαιπωρία στις εφορίες για τις δηλώσεις μεταβιβάσεων, γονικών παροχών και κληρονομιών θέτει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), καθώς από τούδε και στο εξής οι δηλώσεις για υποθέσεις φορολογίας ακινήτων θα υποβάλλονται μέσω e-mail, courier ή συστημένων επιστολών στις εφορίες. Αυτό προβλέπει η εγκύκλιος με τις οδηγίες για την εφαρμογή του μέτρου που απέστειλε σε όλες τις ΔΟΥ ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, στην οποία επισημαίνεται ότι μόνο οι δηλώσεις και οι αιτήσεις που έχουν υποβληθεί και εκκρεμούν στις εφορίες θα διεκπεραιώνονται κατά σειρά προτεραιότητας. Παράλληλα οι επισκέψεις που έχουν προγραμματιστεί θα πραγματοποιηθούν κανονικά στις ορισθείσες ημερομηνίες.
Ο προγραμματισμός της ΑΑΔΕ προβλέπει ότι από το επόμενο έτος όλες οι μεταβιβάσεις ακινήτων θα γίνονται ηλεκτρονικά από το γραφείο του συμβολαιογράφου. Μέχρι την πλήρη ψηφιοποίηση των δηλώσεων φορολογίας κεφαλαίου, όλες οι δηλώσεις θα στέλνονται μέσω e-mail ή συστημένη επιστολή στις Δ.Ο.Υ. Απόδειξη της ταυτοπροσωπίας των φορολογουμένων μπορεί να γίνεται είτε με υπεύθυνη δήλωση αυτών, η οποία έχει εκδοθεί μέσω της ιστοσελίδας dilosi.services.gov.gr της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης www.gov.gr (με την οποία δηλώνουν ότι οι ίδιοι είναι οι υπογράφοντες τη δήλωση/αίτηση), είτε με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής αυτών από ΚΕΠ ή άλλη δημόσια αρχή. Η βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των δηλούντων (σε δήλωση φόρου δωρεάς, γονικής παροχής και μεταβίβασης ακινήτων) μπορεί να θεωρηθεί και από τον συμβολαιογράφο που θα συνάψει το αντίστοιχο συμβολαιογραφικό έγγραφο, εφόσον προκύπτουν τα στοιχεία του από την υποβαλλόμενη δήλωση και η υπογραφή τίθεται ενώπιόν του. Σε περίπτωση αποστολής των δηλώσεων ηλεκτρονικά, η υπεύθυνη δήλωση αποστέλλεται ηλεκτρονικά μαζί με την υποβαλλόμενη δήλωση.
Το αποδεικτικό του ταχυδρομείου ή της υπηρεσίας ταχυμεταφοράς ή το αυτοματοποιημένο μήνυμα που αποστέλλεται ως απάντηση στο ηλεκτρονικό μήνυμα του φορολογουμένου, αποτελεί γι’ αυτόν αποδεικτικό υποβολής της δήλωσης ή της αίτησης και επέχει θέση απόδειξης παραλαβής εκ μέρους της Δ.Ο.Υ.. Ημερομηνία υποβολής της δήλωσης/αίτησης θεωρείται η ημερομηνία που προκύπτει από τη σφραγίδα του Ταχυδρομείου ή της υπηρεσίας ταχυμεταφοράς ή η ημερομηνία αποστολής του μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αντίστοιχα.
Κανένας άλλος έλεγχος ή αυτοψία δεν διενεργείται στο στάδιο παραλαβής της δήλωσης, η πλήρης και ορθή συμπλήρωση της οποίας καθώς και η επισύναψη των απαιτούμενων (και ορθών) δικαιολογητικών αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του δηλούντος. Σε περιπτώσεις που ο φορολογούμενος αιτείται την επιστροφή φόρου άνω των 300 ευρώ, ή υποβάλλεται υπόδειγμα ΕΝ.Φ.Ι.Α. ή πιστωτική δήλωση Ε.Τ.ΑΚ. ή Φ.Α.Π. ή δήλωση Ε.Φ.Α., η αρμοδιότητα και ευθύνη της Δ.Ο.Υ. κατά την παραλαβή εξαντλείται στον έλεγχο της ορθότητας και της πληρότητας των προβλεπόμενων δικαιολογητικών.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ, το νέο μέτρο εφαρμόζεται σε μια σειρά υποθέσεων φορολογίας κεφαλαίου που αφορούν:
1. Αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις κατοχής ακινήτων (Ε9 και Φ.Μ.Α.Π. φυσικών και νομικών προσώπων, Ε.Τ.Α.Κ. και Φ.Α.Π. νομικών προσώπων καθώς και Ε.Φ.Α.) και τα υποδείγματα που επέχουν θέση δήλωσης σύμφωνα με την απόφαση Α.1272/2019, για τις οποίες δεν προβλέπεται ηλεκτρονική υποβολή. Για δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9) και Ε.Φ.Α. και αιτήσεις για έκδοση πιστοποιητικών, για τις οποίες προβλέπεται ήδη η ηλεκτρονική υποβολή/έκδοση, δεν έχει εφαρμογή η διαδικασία της απόφασης. Τυχόν τέτοιες δηλώσεις ή αιτήσεις που υποβάλλονται με τη διαδικασία της Α.1137/2020, δεν λαμβάνονται υπόψη και ενημερώνεται σχετικά ο φορολογούμενος με μήνυμα στην προσωποποιημένη του πληροφόρηση με την υπόδειξη να υποβάλει ηλεκτρονικά τη δήλωση ή να λάβει ηλεκτρονικά το πιστοποιητικό.
2. Αιτήσεις για τη χορήγηση πιστοποιητικού του άρθρου 54 Α του ν.4174/2013 (πιστοποιητικό ΕΝ.Φ.Ι.Α.), υπεύθυνες δηλώσεις που επέχουν θέση πιστοποιητικού, όπου δεν προβλέπεται ηλεκτρονική έκδοση αυτού, αιτήσεις για θεώρηση αντιγράφων τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων καταδικαστικών σε δήλωση βουλήσεως και υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών για την αποδοχή δήλωσης η οποία υπεβλήθη μέσω διαδικτύου.
3. Τα προβλεπόμενα παραστατικά για τη συνδρομή των προϋποθέσεων επιστροφής ΕΝ.Φ.Ι.Α. άνω των 300 ευρώ.
4. Δηλώσεις φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών από τυχερά παίγνια, αρχικές και τροποποιητικές,
5. Δηλώσεις φόρου μεταβίβασης ακινήτων, πλην των δηλώσεων φ.μ.α. που υποβάλλονται για πλειστηριασμό.
6. Αιτήσεις για έκδοση πιστοποιητικού του άρθρου 105 του Κώδικα διατάξεων φορολογίας κληρονομιών, δωρεών κ.λπ., ο οποίος κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του ν.2961/2001 (πιστοποιητικό φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών). Υπενθυμίζεται ότι εξακολουθεί να ισχύει η παράγραφος 6 του ν.3220/2004, σύμφωνα με την οποία, όπου δεν απαιτείται η εξόφληση του φόρου και στις περιπτώσεις που έχει εξοφληθεί ολόκληρος ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής, αντί του πιστοποιητικού δύναται να προσκομίζεται από τον υπόχρεο σε φόρο αντίγραφο της δήλωσης φόρου, καθώς και υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, με την οποία δηλώνεται ότι τα στοιχεία που προκύπτουν από την προσκομιζόμενη δήλωση φόρου δεν έχουν μεταβληθεί και ότι έχει εξοφληθεί ολόκληρος ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.
Τα δικαιολογητικά
Για την υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής και μεταβίβασης ακινήτων θα απαιτούνται κατά περίπτωση:
1. Ληξιαρχική πράξη θανάτου
2. Απόφαση δημοσίευσης διαθήκης
3. Αντίγραφο της σύμβασης νέμησης, ή του συστατικού εγγράφου trust, ή του καταστατικού εγγράφου νομικού προσώπου ή ιδρύματος, κατά περίπτωση, που αποδεικνύουν τον τρόπο και το είδος της επαγωγής και τη νομική μορφή και χαρακτήρα του υπόχρεου σε φόρο
4. Κληρονομητήριο ή πιστοποιητικό (οικογενειακής κατάστασης ή εγγυτέρων συγγενών) της αρμόδιας δημοτικής αρχής ή, σε περίπτωση αδυναμίας έκδοσής του, ένορκη βεβαίωση δύο μαρτύρων για το είδος και το βαθμό συγγένειας προς τον κληρονομούμενο
5. Πιστοποιητικό του Γραμματέα του αρμόδιου Ειρηνοδικείου ή Πρωτοδικείου περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης ή περί μη δημοσιεύσεως νεότερης διαθήκης, κατά περίπτωση
6. Νομιμοποιητικό έγγραφο, σε περίπτωση υποβολής της δήλωσης από πληρεξούσιο ή αντιπρόσωπο ή νόμιμο εκπρόσωπο.
7. Έγγραφα που αποδεικνύουν τη μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης ή τη λήξη αυτής
8. Αποδεικτικά χρεών και βαρών
9. Συμβολαιογραφικά έγγραφα εκχώρησης ακινήτων ή απαιτήσεων στο Δημόσιο
10. Αποδεικτικά πληρωμής ή βεβαίωσης φόρου στην αλλοδαπή
11. Βεβαίωση Τράπεζας για κοινό λογαριασμό του ν. 5638/1932
12. Καταστατικό νομικού προσώπου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα
13. Αποδεικτικά περί δεκαετούς παραμονής του κληρονομουμένου στην αλλοδαπή
14. Αποδεικτικά έγγραφα για τη σύσταση δωρεάς-γονικής παροχής, σε περίπτωση που δεν συντάσσεται συμβόλαιο
15. Αντίγραφο έκθεσης πλειστηριασμού
16. Τα απαραίτητα δικαιολογητικά για τη χορήγηση απαλλαγής α’ κατοικίας, όπως έχουν καθοριστεί με την ΠΟΛ.1101/2010 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών
17. Σε περίπτωση λοιπών ειδικών απαλλαγών, τα δικαιολογητικά που έχουν καθοριστεί με τις οικείες αποφάσεις.
18. Τα φύλλα προσδιορισμού αξίας ακινήτων (με τα απαιτούμενα γι’ αυτά δικαιολογητικά) και υπολογισμού αξίας μετοχών, επιχειρήσεων κ.λπ., κατά την ΠΟΛ.1055/2003 απόφαση.