Γ. Στουρνάρας: «Η ελληνική ασφαλιστική αγορά βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις»
Αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις βρίσκεται η ασφαλιστική αγορά, σύμφωνα με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα. Μιλώντας στη συνάντηση του Groupama Assurance Mutuelles Management Team, Μουσείο Ακρόπολης, ο κ. Στουρνάρας επεσήμανε ότι η προσαρμογή στις νέες ρυθμιστικές απαιτήσεις, η αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη του ασφαλιστικού κλάδου.
«Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που θα ανταποκριθούν επιτυχώς σε αυτές τις προκλήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να ηγηθούν της αγοράς, προσφέροντας αξιόπιστες και ουσιαστικές λύσεις για την ελληνική οικονομία και κοινωνία. Προς την κατεύθυνση αυτή, η Τράπεζα της Ελλάδος θα συνεχίσει να εργάζεται με συνέπεια, ώστε τόσο οι εποπτευόμενες οντότητες όσο και οι καταναλωτές να αισθάνονται -και πρωτίστως να είναι- ασφαλείς» τόνισε.
Αναφερόμενος στη σημασία της ιδιωτικής ασφάλισης ο διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις αναλαμβάνουν, για λογαριασμό των ασφαλισμένων, ένα ευρύ φάσμα κινδύνων, ενώ παράλληλα διοχετεύουν στο χρηματοπιστωτικό σύστημα τα κεφάλαια που συγκεντρώνουν μέσω των ασφαλίστρων. Με αυτόν τον τρόπο λειτουργούν ως σημαντικοί θεσμικοί επενδυτές, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας. Αυτές οι δύολειτουργίες αναδεικνύουν την ελληνική ασφαλιστική αγορά ως στρατηγικό πυλώνα ανάπτυξης της οικονομίας.
Εστιάζοντας, τέλος, στις μακροπρόθεσμες προτεραιότητες της Τραπέζης της Ελλάδος, ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι αφορούν στη διασφάλιση υψηλών επαγγελματικών προτύπων, την ενίσχυση της αποτελεσματικής διακυβέρνησης και την ουσιαστική αντιμετώπιση των προκλήσεων που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή. Σε αυτό το πλαίσιο, το 2026, η ασφαλιστική αγορά είναι σε θέση να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ελληνική οικονομία, ανταποκρινόμενη αποτελεσματικά τόσο σε υφιστάμενους όσο και αναδυόμενους κινδύνους.
Η Τράπεζα της Ελλάδος θα συνεχίσει να στηρίζει ενεργά κάθε πρωτοβουλία που προάγει την ανάπτυξη της ασφαλιστικής αγοράς προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας συνολικά, παραμένοντας ταυτόχρονα σταθερά προσηλωμένη στη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος.
Γ. Στουρνάρας: Εντατικοποιούνται οι έλεγχοι για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος
Εντατικοποίηση της ασκούμενης εποπτείας και των επιτόπιων ελέγχων όσον αφορά τις διαδικασίες και τα συστήματα διαρκούς παρακολούθησης συναλλαγών πελατών των εποπτευόμενων ιδρυμάτων, έτσι ώστε να είναι δυνατή η αποτελεσματική ανίχνευση και διερεύνηση ύποπτων συναλλαγών που αφορούν στο ξέπλυμα μαύρου χρήματος προανήγγειλε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας στην Έκθεση Δραστηριοτήτων Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης , η οποία δημοσιεύεται για πρώτη φορά, με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας και λογοδοσίας για το εποπτικό έργο της Τράπεζας της Ελλάδος. Τα αποτελέσματα των ελέγχων στη συνέχεια θα υποβάλλονται στην εθνική Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες.
Όπως επισημαίνεται στην Έκθεση, ο έλεγχος της συμμόρφωσης των εποπτευόμενων ιδρυμάτων με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το θεσμικό πλαίσιο πρόληψης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (Ξέπλυμα Χρήματος ) και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ΧΤ) παραμένει κεντρική εποπτική προτεραιότητα για την Τράπεζα της Ελλάδος τα επόμενη έτη. H θέσπιση του ευρωπαϊκού Κανονισμού, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας (Anti-money Laundering Regulation – AMLR) και η ίδρυση της ευρωπαϊκής Αρχής για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (Anti-money Laundering Authority – AMLA), με σκοπό τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του Κανονισμού, αποτελούν τους βασικές πυλώνες της μετάβασης σε ένα ισχυρό και ενιαίο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο. Η AMLA ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2025 και προβλέπεται να στελεχωθεί πλήρως, να αναπτύξει την πληροφοριακή της υποδομή και να εκδώσει τα ρυθμιστικά και εκτελεστικά τεχνικά της πρότυπα σε ορίζοντα τριετίας, ώστε να καταστεί πλήρως λειτουργική την 01.01.2028, αναλαμβάνοντας την άμεση εποπτεία 40 εταιρειών του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Κατά τα λοιπά διαπιστώνεται ότι το 2024 αποτέλεσε μια χρονιά θετικών εξελίξεων για το σύνολο των εποπτευόμενων ιδρυμάτων, με ιδιαίτερα σημαντική πρόοδο στα βασικά μεγέθη των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων διαμορφώθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από την είσοδο της Ελλάδος στη ζώνη του ευρώ. Η υψηλή κερδοφορία και η ενισχυμένη κεφαλαιακή επάρκεια επέτρεψαν την επαναφορά της διανομής μερισμάτων από τα Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα. Όσον αφορά στα Λιγότερο Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα, ολοκληρώθηκε η συγχώνευση δύο πιστωτικών ιδρυμάτων, η οποία συνοδεύθηκε από την εξυγίανση του δανειακού τους χαρτοφυλακίου και την ενίσχυση της κεφαλαιακής τους βάσης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στην Έκθεση, η θετική εικόνα συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις. Η πιθανή επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου λόγω των δασμών, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και η σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων ενδέχεται να επηρεάσουν την κερδοφορία των πιστωτικών ιδρυμάτων. Ταυτόχρονα, ο επιταχυνόμενος ψηφιακός μετασχηματισμός και ο αυξημένος κίνδυνος κυβερνοαπειλών απαιτούν ταχεία προσαρμογή και σημαντικές επενδύσεις από τα εποπτευόμενα ιδρύματα.
Γιάννης Στουρνάρας στους FT: «Αντιμέτωπη με οικονομικό σοκ η Ευρωζώνη»
Για τον κίνδυνο ενός «αρνητικού σοκ ζήτησης» εξαιτίας των σαρωτικών δασμών που ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί, στο πλαίσιο συνέντευξής του στους Financial Times, ο κεντρικός τραπεζίτης της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας.
Ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε σε δυνητικές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης, ως αποτέλεσμα του εμπορικού πολέμου ο οποίος προμηνύεται παγκοσμίως, στον απόηχο των δασμών που επέβαλαν οι ΗΠΑ. «Μια αξιοσημείωτη αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη του αναμενόμενου αποδυνάμωση της (σ.σ. οικονομικής) δραστηριότητας, συμπαρασύροντας τον πληθωρισμό χαμηλότερα των στόχων μας», εξήγησε.
Ο κ. Στουρνάρας προειδοποίησε ότι η ευρωζώνη, βρίσκεται αντιμέτωπη με αυτό το σοκ τη στιγμή κατά την οποία οι προοπτικές ανάπτυξης ήσαν ήδη αδύναμες και ο πληθωρισμός όδευε προς τον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα, που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η επόμενη απόφαση της ΕΚΤ επί του ύψους των επιτοκίων, η οποία συναρτάται με το ύψος του πληθωρισμού, αναμένεται τη 17η Απριλίου.
Ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε την προηγουμένη εβδομάδα ότι η Ουάσινγκτον θα προχωρήσει στην επιβολή δασμών 20% στα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ, οι οποίες αποτελούν τη μεγαλύτερη αγορά για ευρωπαϊκά προϊόντα, με συνολικό μερίδιο πλησίον του 21% των εξαγωγών της ΕΕ το 2024. Η επιβολή ακόμη υψηλότερων δασμών σε κινεζικά προϊόντα ωθεί αναλυτές να προβλέπουν επαναπροσανατολισμό των κινεζικών εξαγωγών από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη, εξέλιξη που θα μπορούσε να σημάνει ακόμη χαμηλότερο επίπεδο πληθωρισμού.
Ενόψει των ανακοινώσεων Τραμπ περί δασμών την προηγουμένη εβδομάδα, η ΕΚΤ είχε αναφερθεί στην πιθανότητα αναστολής του ρυθμού μείωσης των επιτοκίων, μετά την έκτη κατά σειρά μείωσή τους από τα μέσα του 2024 στο επίπεδο του 2,5%.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε τον Μάρτιο ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 0,5% στο πλαίσιο αυτού του εμπορικού πολέμου “εξαιτίας των αντιποίνων της ΕΕ και μιας πιο αδύναμης ισοτιμίας του ευρώ”.
Αντίθετα, ο κ. Στουρνάρας εκτίμησε ότι “οι δασμοί είναι ασφαλώς αντιπληθωριστικό μέτρο” για την ευρωζώνη. Τόνισε ότι τα προστατευτικά μέτρα των ΗΠΑ είναι “χειρότερα του αναμενομένου” και ότι δημιουργούν “ανεπανάληπτο” βαθμό “παγκόσμιας αβεβαιότητας (σ.σ. ως προς τη χάραξη) πολιτικής”, που βαρύνει στην οικονομική δραστηριότητα.
Ερωτηθείς εάν η κατάσταση θα αιτιολογούσε μείωση των επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης, ο κ. Στουρνάρας αρνήθηκε να σχολιάσει.
Αν και παραμένει δυσχερής “η ακριβής πρόβλεψη των επιπτώσεων των δασμών”, η επιβολή τους “θα μπορούσε” να μειώσει “από 0,5% ως 1,0%” την ανάπτυξη της ευρωζώνης. Η ΕΚΤ ανακοίνωσε τον Μάρτιο ότι αναθεώρησε προς το χειρότερο την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη στην ευρωζώνη στο 0,9%.
Ομιλία του Διοικητή της ΤτΕ, Γιάννη Στουρνάρα, στην παρουσίαση του βιβλίου του κ. Χρήστου Νούνη με τίτλο «Το Οικοσύστημα της Επαγγελματικής Ασφάλισης στην Ελλάδα»
Είναι μεγάλη χαρά γιατί συμμετέχω στην επίσημη παρουσίαση του εν λόγω συγγράμματος ως Επόπτης του Δεύτερου και Τρίτου Πυλώνα Ασφάλισης, δύο εκ των τριών Πυλώνων που μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και βιώσιμου συνταξιοδοτικού συστήματος. Το βιβλίο που καλωσορίζουμε σήμερα θα αποτελέσει εγχειρίδιο-οδηγό όλων των εμπλεκομένων στην προσπάθεια αναμόρφωσης του συνταξιοδοτικού συστήματος της χώρας.
Είναι γεγονός ότι το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας διαφέρει ως προς τη δομή σε σύγκριση με αυτά άλλων προηγμένων κρατών του δυτικού κόσμου. Εντός Ευρώπης βλέπουμε για παράδειγμα κράτη όπως η Ολλανδία, η Μ. Βρετανία και η Ιρλανδία να έχουν αναπτύξει και τους τρεις Πυλώνες Ασφαλιστικής Προστασίας, έχοντας ισορροπήσει το βάρος που ιδανικά μπορεί να αναλάβει καθένας από αυτούς. Σε αντίθεση, στην Ελλάδα παρατηρείται χαμηλή ασφαλιστική διείσδυση στην Ιδιωτική Ασφάλιση και ακόμη χαμηλότερη στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης. Μάλιστα, η ασφαλιστική διείσδυση στα τελευταία είναι τόσο μικρή που θα τολμούσα να πω ότι μεγάλο μέρος των ασφαλισμένων κοινωνικής ασφάλισης δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξη του συγκεκριμένου θεσμού.
Το μειονέκτημα αυτό της χαμηλής διείσδυσης μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως πλεονέκτημα, εκμεταλλευόμενοι τη διεθνή εμπειρία των κρατών που επιχείρησαν αντίστοιχες μεταρρυθμίσεις νωρίτερα. Πλέον, υπάρχει διαθέσιμη τεχνογνωσία ώστε να μην χρειαστεί να βαδίσουμε σε αχαρτογράφητα νερά και χρησιμοποιώντας την εμπειρία κρατών με χαρακτηριστικά αντίστοιχα των δικών μας, να κατορθώσουμε να χτίσουμε ένα σύγχρονο και προσαρμοσμένο στα νέα οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα συνταξιοδοτικό σύστημα, εκμεταλλευόμενοι τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει κάθε Πυλώνας Ασφάλισης.
Η παραπάνω διαπίστωση, σε συνδυασμό με τα ολοένα χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης που επιτυγχάνονται μέσω του Πρώτου Πυλώνα της υποχρεωτικής ασφάλισης, καθιστά επιτακτική την ανάγκη συμμετοχής και των τριών πυλώνων ασφάλισης για τη δημιουργία μίας βεντάλιας συνταξιοδοτικών παροχών. Η εξισορρόπηση του αναδιανεμητικού Πρώτου Πυλώνα Ασφάλισης με τον κεφαλαιοποιητικό χαρακτήρα του προαιρετικού Δεύτερου Πυλώνα, που εκπροσωπούν τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, είναι ζωτικής σημασίας για τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος της χώρας. Τόσο η μείωση των εργαζόμενων προς τους συνταξιούχους όσο και η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, καθιστούν αναγκαία τη χρήση όλων των διαθέσιμων εργαλείων για τη σύνθεση των παροχών μετά τη συνταξιοδότηση.
Η μακροχρόνια επιτυχία ενός συστήματος συνταξιοδότησης είναι συνυφασμένη με την όσο το δυνατό μεγαλύτερη αυτονομία/ αυτοχρηματοδότηση αυτού. Είναι πλέον αποδεκτό ότι το σύστημα συνταξιοδότησης μίας δυτικής κοινωνίας δε μπορεί να έχει αμιγώς αναδιανεμητικό χαρακτήρα. Πέρα από τη δημογραφική γήρανση του πληθυσμού είναι και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου κάθε επόμενης γενιάς, που αυξάνει τις απαιτήσεις για ολοένα υψηλότερες μετεργασιακές παροχές.
Είναι ξεκάθαρο ότι η σταδιακή μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος απαιτεί την ενίσχυση των κεφαλαιοποιητικών πυλώνων, ώστε τόσο οι εργοδότες όσο και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι να μπορέσουν να εμπιστευθούν μέρος του συνταξιοδοτικού τους εισοδήματος σε αυτούς.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επισημάνω την σημαντική μεταρρύθμιση που έλαβε χώρα στην επικουρική ασφάλιση του πρώτου Πυλώνα: Τη δημιουργία του ΤΕΚΑ! Αφορά τους νεοεισελθόντες στην αγορά εργασίας από τις αρχές του 2022, συμβάλλοντας στη σταδιακή μετατροπή στην επικουρική ασφάλιση του αναδιανεμητικού συστήματος σε κεφαλαιοποιητικό. Επιπρόσθετα, δημιουργεί υψηλότερες επικουρικές συντάξεις, αυξάνει την ιδιωτική αποταμίευση και εμβαθύνει την Κεφαλαιαγορά. Με τα μέχρι τώρα στοιχεία, περίπου 8% του εργατικού δυναμικού έχει ενταχθεί σε αυτό με περιουσιακά στοιχεία λιγότερα από 0,1% του ΑΕΠ. Η αύξηση της ιδιωτικής αποταμίευσης, ιδιαιτέρως της αποταμίευσης των νοικοκυριών, είναι απαραίτητη για τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση, με εγχώριους αποταμιευτικούς πόρους, των επενδύσεων, ώστε να μην επιβαρύνεται υπέρμετρα το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Επιπρόσθετα, θα ήθελα να επισημάνω τον καταλυτικό ρόλο που καλείται να αναλάβει η Εποπτική Αρχή. Τη διασφάλιση, δηλαδή, της εύρυθμης λειτουργίας της Αγοράς Ιδιωτικής Ασφάλισης και των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης σε ένα περιβάλλον που δεν θα πρέπει επ’ ουδενί να λειτουργεί ανταγωνιστικά. Τουναντίον, ο στόχος είναι οι τρεις Πυλώνες Ασφάλισης να λειτουργούν συμπληρωματικά για τη μεγιστοποίηση του οφέλους των ασφαλισμένων και κατ’ επέκταση της κοινωνίας συνολικά. Με τον νέο νόμο (ν.5078/2023) επιχειρείται η αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου της επαγγελματικής προαιρετικής ασφάλισης, καθορίζοντας τους όρους ίδρυσης, λειτουργίας και εποπτείας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.
o Η Τράπεζα της Ελλάδος με τη χρήση του εργαλείου της εποπτικής αμφισβήτησης θα ασκεί:- χρηματοοικονομική εποπτεία (επάρκεια τεχνικών προβλέψεων, καταλληλότητα επενδύσεων),- εποπτεία απαιτήσεων διαφάνειας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης προς τα μέλη τους (συλλογή και επεξεργασία κατάλληλων πληροφοριών καθ’ όλη τη διάρκεια συμμετοχής των ασφαλισμένων στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης).
o Επιπλέον, χωρίς να αμφισβητείται η αξία των κατασταλτικών μέτρων σε μία ενδεχόμενη παράβαση εποπτευόμενου μέλους, ιδιαίτερο βάρος θα έχει η άσκηση προληπτικής εποπτείας, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι αρνητικές επιπτώσεις για τα ασφαλισμένα μέλη. o Υιοθετείται κινδυνοκεντρική εποπτική προσέγγιση, εστιάζοντας στον έγκαιρο εντοπισμό των άμεσων αλλά και μελλοντικών κινδύνων.
o Επίσης, ο συμβουλευτικός ρόλος της Τράπεζας της Ελλάδος ενισχύεται μέσω της επικοινωνίας με τους εποπτευόμενους φορείς, αφού κατανοώντας καλύτερα τη δομή και λειτουργία αυτών μπορεί να προσδιορίσει την εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας. Στο πλαίσιο της προληπτικής εποπτείας που έχει υιοθετήσει η Τράπεζα της Ελλάδος, βασική επιδίωξη της Εποπτικής Αρχής είναι ο απευθείας διάλογος με τους εποπτευόμενους, ώστε οι τελευταίοι να κατανοούν ότι οι εποπτικές απαιτήσεις είναι κυρίως χρήσιμα εργαλεία για τους ίδιους και την Ασφαλιστική Αγορά.
o Επίσης, με τον νέο νόμο δίνεται στην Εποπτική Αρχή η δυνατότητα έγκαιρης και κλιμακωτής παρέμβασης λαμβάνοντας υπόψη την προστασία των μελών.
o Τέλος, υπάρχει πρόβλεψη για λήψη μέτρων εξυγίανσης ενός Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Η βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος αποτελεί ένα δυσεπίλυτο γρίφο, με την επιτυχία αυτού να επιβεβαιώνεται σε βάθος χρόνου. Ο σχεδιασμός, λοιπόν, ενός επιτυχημένου συνταξιοδοτικού συστήματος που θα διασφαλίζει ένα επαρκές συνταξιοδοτικό εισόδημα στα μέλη του και θα παρέχει αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης μετά τη συνταξιοδότησή τους, απαιτεί την προσοχή και ενεργή συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Η Τράπεζα της Ελλάδος, ως ο πλέον εξειδικευμένος οργανισμός στη χρηματοοικονομική εποπτεία και με προσανατολισμό το δημόσιο συμφέρον, θα αναλάβει από την 01.01.2025 την εποπτεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης με στόχο την προστασία των μελών και δικαιούχων αυτών.Ευχαριστώ τον κύριο Χρήστο Νούνη για την προσφορά αυτού του εγχειριδίου. Προσπάθειες όπως αυτή επιτρέπουν σε όλους μας να είμαστε αισιόδοξοι για την επιτυχή αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού συστήματος, εξασφαλίζοντας τις κατάλληλες συνθήκες για την ευημερία της κοινωνίας συνολικά.
Γ. Στουρνάρας: Η ΕΚΤ δεν πρέπει να επιβραδύνει τις έκτακτες αγορές ομολόγων
H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρέπει να κρατήσει εντελώς ανοιχτούς τους κρουνούς του χρήματος, καθώς η οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται ακόμα στη δίνη της πανδημίας του κορονοϊού, παρά την πρόοδο στα προγράμματα εμβολιασμών, δήλωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, σε συνέντευξή του στο Reuters.
Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ θα επανεξετάσουν τον ρυθμό αγορών ομολόγων στη συνεδρίαση της 10ης Ιουνίου μέσα σε ένα βελτιωμένο οικονομικό πλαίσιο καθώς οι ρυθμοί της ανάπτυξης και των εμβολιασμών αυξάνονται στην Ευρωζώνη, ενώ τα κρούσματα της COVID-19 μειώνονται, αναφέρει το Reuters.
Ωστόσο, προσθέτει το δημοσίευμα, στη συνέντευξή του ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι η ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη και – καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις για μία περίοδο υψηλού πληθωρισμού στο άμεσο μέλλον – είναι πολύ νωρίς για την ΕΚΤ να επιβραδύνει τις έκτακτες αγορές ομολόγων.
«Φυσικά, υπήρξε μία επιτάχυνση στους εμβολιασμούς αλλά υπάρχουν ακόμη ταξιδιωτικοί περιορισμοί, επομένως δεν μπορώ να πω ότι έχουμε ξεφύγει ακόμη από τον κίνδυνο», είπε ο κεντρικός τραπεζίτης.
Με την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό να παραμένει κάτω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ για τα επόμενα χρόνια, ο κ. Στουρνάρας υποστήριξε τη συνέχεια του έκτακτου προγράμματος αγορών ομολόγων (PEPP), ύψους 1,85 τρισ. ευρώ, με τον σημερινό ρυθμό. «Δεν βλέπω κανέναν λόγο για οποιαδήποτε αλλαγή (στον ρυθμό του PEPP) αυτή τη στιγμή», σημείωσε.
Οι αγορές ομολόγων αυξήθηκαν στα μέσα Μαρτίου και ανέρχονται στα 80 δισ. ευρώ τον μήνα έκτοτε και, ενώ η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, διαμήνυσε ότι είναι πολύ νωρίς να συζητηθεί η σταδιακή μείωση των έκτακτων μέτρων, ορισμένα συντηρητικά μέλη του Δ.Σ. της ΕΚΤ θέλουν τη μείωσή τους.
Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, Κλάας Κνοτ, δήλωσε στο Reuters τον περασμένο μήνα ότι η ΕΚΤ μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει την οικονομία μέσω του προγράμματος APP, με το οποίο κάνει σήμερα αγορές ομολόγων ύψους 20 δισ. ευρώ τον μήνα. Η Ελλάδα είχε εξαιρεθεί από το APP, λόγω του χαμηλού αξιόχρεου της
Ο κεντρικός τραπεζίτης είπε ότι δεν είναι ακόμη ώρα για την απόσυρση του PEΕP, το οποίο προβλέπεται να διαρκέσει τουλάχιστον έως τον Μάρτιο του 2022. «Δεν νομίζω ότι είναι ο σωστός χρόνος για να κάνουμε ακόμη αυτή τη μεταβολή», είπε, προσθέτοντας: «Φυσικά., αυτό θα συμβεί σε κάποιο χρονικό σημείο στο μέλλον, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Πρέπει να σκεφθούμε μία ομαλή μετάβαση από το PEPP στο APP.
Ο κ. Στουρνάρας διαφώνησε με τη συζήτηση που γίνεται στην αγορά για μία διατηρήσιμη ανάκαμψη του πληθωρισμού, που θα τροφοδοτηθεί από την πρωτοφανή στήριξη ως απάντηση στην COVID-19 και την πιο ανεκτική νομισματική στάση της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας (Fed). «Δεν είμαστε σε μία νέα περίοδο (πληθωρισμού), δεν υπάρχουν ενδείξεις γι’αυτό», σημείωσε, προσθέτοντας: «… Καθώς η οικονομία θα εξέρχεται από την πανδημία, οι στενωποί από την πλευρά της προσφοράς εμφανίζονται, αλλά αυτό αναμένεται να εξομαλυνθεί με τον χρόνο».
Αναλυτές βλέπουν τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης στο 1,7% ή χαμηλότερα έως το 2023, ενώ η ΕΚΤ έχει ως στόχο έναν πληθωρισμό «κάτω αλλά κοντά στο 2%», σε ένα απροσδιόριστο μεσοπρόθεσμο διάστημα. Ο κεντρικός τραπεζίτης είπε ότι η ΕΚΤ είναι πιθανόν να αλλάξει τον στόχο αυτό στο 2% φέτος, αν και τα μέλη του Δ.Σ. δεν έχουν συμφωνήσει ακόμη αν θα ακολουθήσουν τη Fed, η οποία αποφάσισε πέρυσι να έχει ως στόχο ένα μέσο πληθωρισμό 2%.
Ο κ. Στουρνάρας υποστήριξε τις φωνές που ζητούν από την ΕΚΤ να κάνει τις αγορές ομολόγων πιο φιλικές στο περιβάλλον. «Η αλλαγή του κλίματος δημιουργεί μεταβλητότητα στο επίπεδο των τιμών στην οικονομία. Επομένως, πρέπει να το λάβουμε αυτό υπόψη στα μοντέλα μας και μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε κάποια από τα μέσα μας για να το επηρεάσουμε, όπως με το πρασίνισμα του δικού μας χαρτοφυλακίου», σημείωσε.
Ενημέρωση για τα «κόκκινα» δάνεια από Σταϊκούρα και Στουρνάρα ζητούν 5 βουλευτές του ΚΙΝΑΛ
Αίτημα να ενημερώσουν τη Βουλή σχετικά με το θέμα των «κόκκινων» δανείων, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, ο διοικητής της Τράπεζας Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας και ο εκπρόσωπος της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης, κατέθεσαν πέντε βουλευτές του ΚΙΝΑΛ.
Με επιστολή τους προς τον πρόεδρο της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων, Σταύρο Καλογιάννη, οι βουλευτές του ΚΙΝΑΛ κάνουν λόγο για «ανάγκη άμεσης λύσης των κόκκινων δανείων», κατηγορούν τη κυβέρνηση για «ελλειμματική στρατηγική» και χαρακτηρίζουν «επιβεβλημένη τη σύγκληση της Επιτροπής και την ενημέρωση των βουλευτών».
Παράλληλα χαρακτηρίζουν «ενδιαφέρουσα την πρόταση της ΤτΕ για τη δημιουργία εταιρείας διαχείρισης ενεργητικού (bad bank)», ενώ σημειώνουν ότι και η Κομισιόν έχει δώσει το πράσινο φως για ίδρυση τέτοιων μηχανισμών.
«Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 55% των δανείων των πολύ μικρών επιχειρήσεων ήταν μη εξυπηρετούμενα, ενώ 1 στα 3 από τα δάνεια που είναι σε αναστολή ανήκει στην κατηγορία του “αυξημένου πιστωτικού κινδύνου”, χωρίς σε όλα αυτά να συμπεριλαμβάνονται τα δάνεια που έχουν μεταφερθεί στις εταιρείες διαχείρισης και είναι -στη συντριπτική τους πλειοψηφία- μη εξυπηρετούμενα» επισημαίνουν και προσθέτουν:
«Το απόθεμα των “κόκκινων” δανείων στις τράπεζες ανέρχεται σε 58,7 δισ. ευρώ. Με δεδομένα τα πολύ αυστηρά κριτήρια που θέτουν οι τράπεζες για τη χρηματοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων και την άρνηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος για υιοθέτηση πιο ευέλικτων πιστοδοτικών κριτηρίων, αναζητούνται άμεσες λύσεις που θα απελευθερώσουν πόρους για να στηρίξουν την οικονομία».
Την επιστολή υπογράφουν ο γραμματέας της ΚΟ του ΚΙΝΑΛ Βασίλης Κεγκέρογλου, οι κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι του κόμματος Μιχάλης Κατρίνης και Κώστας Σκανδαλίδης και οι βουλευτές Ανδρέας Λοβέρδος και Γιώργος Αρβανιτίδης.
Γ. Στουρνάρας: «Στα 8 με 10 δισ. ευρώ τα νέα κορωνοδάνεια»
Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στο πλαίσιο του 8ου Banking Forum, εκτίμησε για άλλη μια φορά ότι τα νέα κορωνοδάνεια θα κυμανθούν μεταξύ 8 και 10 δισ. ευρώ και επανέλαβε την ανάγκη, πέραν του «Ηρακλή», η κυβέρνηση να υιοθετήσει και το σχέδιό του για τη δημιουργία μιας Bad Bank.
Επίσης, ο Διοικητής εκτίμησε ότι τράπεζες, όπως οι ελληνικές, οι οποίες ήδη διαθέτουν ένα υψηλό απόθεμα «κόκκινων» δανείων, θα κληθούν να σηκώσουν μεγαλύτερο βάρος στη συνέχεια. Και τούτο διότι ήδη έχουν εξαντλήσει το μεγαλύτερο μέρος, αν όχι το σύνολο, από το απόθεμα των κεφαλαίων που διαθέτουν, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το μεγάλο βάρος των «κόκκινων» δανείων που κουβαλούν.
Περιγράφοντας το πρόβλημα ανέφερε ότι παρότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων έχουν μειωθεί κατά περίπου 50 δισ. ευρώ από την κορύφωσή τους το Μάρτιο του 2016, το ποσοστό τους (Σεπτέμβριος 2020) διατηρείται στο ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο του 35,8%. Και σε κάθε περίπτωση πολύ πιο πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ.
Οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν, όπως είπε, ικανοποιητικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας. Ωστόσο και αυτός θα επηρεαστεί αρνητικά από τις επερχόμενες εξελίξεις. Όπως για παράδειγμα, από την εφαρμογή των λογιστικών προτύπων ΙFRS9, το κόστος που ενέχουν οι τιτλοποιήσεις των «κόκκινων» δανείων που έχουν γίνει ή προγραμματίζονται για το μέλλον, και τέλος από τη χαμηλή ποιότητα του κεφαλαίου τους (καθώς το μεγαλύτερο μέρος αυτών αφορά κατά κύριο λόγο αναβαλλόμενη φορολογία).
Για τους λόγους αυτούς ο κ. Στουρνάρας επανέλαβε την ανάγκη παράλληλα με το πρόγραμμα παροχής κρατικών εγγυήσεων ΗΡΑΚΛΗΣ, η Πολιτεία να στέρξει για τη δημιουργία της λεγόμενης «κακής τράπεζας» που έχει προτείνει ο ίδιος. Η πρόταση αυτή αντιμετωπίζει παράλληλα το πρόβλημα της αναβαλλόμενης φορολογίας. Στο μέτωπο των «κόκκινων» δανείων η εφαρμογή της θα μπορούσε, όπως είπε, να οδηγήσει σε μία περαιτέρω μείωσή τους έως κατά 40 δισ. ευρώ. Διαβεβαίωσε, δε, ότι το κόστος που προκύπτει από τη λειτουργία της «κακής τράπεζας» δεν θα το αναλάβει για μία ακόμη φορά ο Έλληνας φορολογούμενος αλλά οι τράπεζες.