Κ. Μητσοτάκης για Βία Ανηλίκων: Να μιλάμε στα παιδιά, να βάζουμε όρια
Στην περιπλοκότητα του φαινομένου της παραβατικότητας ανηλίκων στάθηκε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στην ομιλία του κατά την παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής για τη βία στους νέους, σημειώνοντας την ανάγκη «να μπορούμε να συνομιλούμε με πολλά διαφορετικά υπουργεία αλλά και πολλούς διαφορετικούς ειδικούς για να μπορούμε να έχουμε μετρήσιμα αποτελέσματα».
Κάνοντας αναφορά στη σειρά “Adolescence”, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η προσπάθεια αυτή από πλευράς κυβέρνησης ξεκίνησε πριν τη σειρά και αυτό δείχνει την ευαισθητοποίηση για το ζήτημα αυτό. “Δεν είναι προϊόν μιας εφήμερης δημοσιότητας που πήρε μια σειρά, η οποία νομίζω ότι μας ταρακούνησε όλους, αλλά μιας βιωματικής προσέγγισης την οποία έχουμε και εμείς σαν γονείς πρωτίστως, ότι εδώ αντιμετωπίζουμε ένα πρόβλημα το οποίο είναι σύνθετο και όπως δείχνουν τα στοιχεία, δυστυχώς βαίνει προς μια κατεύθυνση μεγαλύτερης όξυνσης. Άρα απαιτεί και από μέρους μας μια πολύ πιο συστηματική και μεθοδική αντιμετώπιση.
«Δεν θέλω να αναφερθώ αναλυτικά στις πολλές πρωτοβουλίες. Θα ήθελα όμως να σταθώ επιγραμματικά σε κάποιες στις οποίες προσωπικά και βιωματικά θα έλεγα, όχι τόσο επιστημονικά, αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία. Τα ζητήματα τα οποία αφορούν την ενδοοικογενειακή βία και το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά, τα οποία για πρώτη φορά αντιμετωπίζονται από την Ελληνική Αστυνομία αλλά και από τους κοινωνικούς λειτουργούς με πολύ μεγαλύτερη μεθοδικότητα και πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Τις πρωτοβουλίες που έχουμε αναλάβει για να αντιμετωπίσουμε το bullying στο σχολείο, την πλατφόρμα “Stop bullying”, η οποία έχει ήδη καταγράψει παραπάνω από 1.000 περιστατικά», είπε ο πρωθυπουργός.
«Διαπιστώνω ότι τελευταία ενδεχομένως έχει μειωθεί η συχνότητα καταγραφής περιστατικών και θα ζητήσω και από το Υπουργείο να αναβαθμίσουμε επικοινωνιακά την προβολή της πλατφόρμας, διότι θεωρώ ότι είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό εργαλείο και για την προστασία των θυμάτων, αλλά και για την αντιμετώπιση της ψυχολογίας των θυτών που προβαίνουν σε τέτοια περιστατικά», πρόσθεσε και σημείωσε:
«Να αναφερθούμε στην παρουσία της Αστυνομίας σε χώρους όπου συχνάζουν νέοι. Πόσο σημαντικό αίσθημα πρόσθετης ασφάλειας δίνει αυτή η διακριτική παρουσία της αστυνομίας καλά εκπαιδευμένων αστυνομικών, οι οποίοι πρέπει να μπορούν να χειρίζονται με την απαραίτητη ευαισθησία τα φαινόμενα της εφηβικής πρωτίστως παραβατικότητας. Την εφαρμογή Safe Youth, η οποία ήδη μπορεί να τοποθετείται στα κινητά και μπορεί να ειδοποιήσει άμεσα την Αστυνομία σε περίπτωση που κάποιος νέος ή κάποια νέα αισθάνεται ότι ότι κινδυνεύει. Αλλά αν έπρεπε να ξεχωρίσω από τις πρωτοβουλίες τις οποίες ετοιμαζόμαστε να δρομολογήσουμε ή είμαστε σε φάση δρομολόγησης, θα στεκόμουν στις ακόλουθες. Η πρώτη αφορά τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για τον περιορισμό του δραματικού φαινομένου του εθισμού των νέων μας στο διαδίκτυο. Θέλω να τονίσω ότι το Kids Wallet είναι μια εφαρμογή η οποία δίνει στον γονιό σε συνεργασία με το παιδί την δυνατότητα όχι τόσο να ελέγξει το περιεχόμενο του τι κάνετε στο διαδίκτυο, αλλά να περιορίσει χρονικά ή να μπλοκάρει ενδεχομένως συγκεκριμένες περιόδους όπου δεν μπορεί ένα παιδί να έχει πρόσβαση σε συγκεκριμένες εφαρμογές και ταυτόχρονα να λειτουργεί ως ένα εργαλείο ψηφιακής βεβαίωσης της ηλικίας του χρήστη, κάτι το οποίο θα μας είναι πάρα πολύ χρήσιμο στις περαιτέρω συζητήσεις που θα έχουμε με τις ίδιες τις πλατφόρμες».
«Αναγνωρίζουμε το πρόβλημα του διαδικτυακού εθισμού όταν καθόμαστε και ασκόπως σερφάρουμε σε μία εφαρμογή χωρίς ιδιαίτερο νόημα και χωρίς λόγο επειδή ο αλγόριθμος είναι τόσο έξυπνος ώστε ξέρει πάντα να μας προσφέρει υλικό και περιεχόμενο το οποίο ξέρει πια ο αλγόριθμος ότι θα το βρούμε ενδιαφέρον. Και φυσικά μέσα από αυτό το υλικό μπορεί να προτάσσονται πρότυπα συμπεριφορές που να ωθούν ενδεχομένως παιδιά και εφήβους προς συμπεριφορές οι οποίες είναι παραβατικές και ξέρουμε πολύ καλά μας το έχουν πει και οι ειδικοί ότι ο εγκέφαλος του παιδιού όταν περνάει στη φάση της προεφηβεία ή της εφηβείας αλλάζει με γρήγορους ρυθμούς και όλοι μας έχουμε περάσει από αυτές τις ηλικίες. Ξέρουμε ότι και ανάληψη ρίσκου και τα παρακινδυνευμένα παιχνίδια και σε ένα βαθμό η αμφισβήτηση της εξουσίας αποτελούν μέρος της ίδιας της διαδικασίας της ενηλικίωσης. Το θέμα είναι όμως εδώ πέρα να μην ρίχνουμε λάδι στη φωτιά, όπως δυστυχώς συχνά συμβαίνει με τον τρόπο με τον οποίον λειτουργούν αυτές οι διαδικτυακές πλατφόρμες. Κατά συνέπεια, θα ενθαρρύνω τους γονείς να αξιοποιήσουν το εργαλείο αυτό αλλά και να συζητήσουν με τα παιδιά τους για να καταλάβουν ακριβώς πώς τα παιδιά μας, ειδικά αυτά τα οποία βρίσκονται στην εφηβεία, σκέφτονται σήμερα, τι είναι αυτά που τους προβληματίζουν αντί να τους ενθαρρύνουμε εμείς οι ίδιοι».
«Ενδεχομένως για τα παιδιά να τους δίνουμε ένα τάμπλετ ή ένα κινητό ώστε να μην επιτελούμε εμείς το καθήκον μας ως γονείς, που δεν είναι άλλο από το να μιλάμε στα παιδιά μας, να καταλαβαίνουμε, να τους βάζουμε όρια.Τι είναι ουσιαστικά το Kids Wallet; Ένα πλαίσιο είναι. Μπορείς να χρησιμοποιείς το Instagram μία ώρα την ημέρα. Αναφέρω ένα ένα παράδειγμα. Κανένα παιδί δεν μπορεί να μεγαλώσει χωρίς, χωρίς όρια και κανείς γονιός δεν μπορεί να αποφύγει την ευθύνη να βάζει όρια στα παιδιά του. Γι αυτό και αυτή η συνεργασία είναι τόσο απαραίτητη και το Kids Wallet ένα πολύ καλό παράδειγμα του πώς ο γονιός μπορεί να συζητήσει μαζί με το παιδί ακριβώς το πλαίσιο των λογικών ορίων που πρέπει να μπορεί να βάλει στο παιδί του» είπε ακόμα ο πρωθυπουργός για να προσθέσει:
«Η δεύτερη δράση στην οποία θέλω να δώσω πολύ μεγάλη σημασία αφορά στον αθλητισμό. Ως αθλητής ο ίδιος γνωρίζω πολύ καλά και βιωματικά ότι η άθληση προσφέρει κυρίως στα παιδιά και στους εφήβους, μια απίστευτα δημιουργική εκτόνωση αλλά και ένα πλαίσιο αντίληψης βασικών αξιών του τι σημαίνει να συμμετέχει κάποιος σε μία ομάδα και να ισορροπεί μεταξύ δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Και έχει δίκιο ο υπουργός όταν λέει ότι η καλύτερη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε είναι να δημιουργήσουμε περισσότερες αθλητικές υποδομές, κυρίως για τα παιδιά μας και για τους εφήβους μας, από τα γήπεδα στα σχολεία μέχρι οργανωμένες αθλητικές εγκαταστάσεις και να σπρώξουμε περισσότερο τα παιδιά μας προς τον αθλητισμό. Θέλουν δε θέλουν την ώρα που αθλούνται, δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στο κινητό. Οπότε με ένα σμπάρο αντιμετωπίζουμε δύο τρυγόνια εν προκειμένω. Και βέβαια να σας μεταφέρω το βίωμα το οποίο είχα πρόσφατα από την επίσκεψη την οποία κάναμε στην Παιανία, όπου μετατρέψαμε έναν από τους δύο εγκαταλελειμμένους κλειστούς χώρους σε ένα πρότυπο κέντρο ξιφασκίας. Σκεφτείτε, η ξιφασκία, που από τη φύση της είναι ένα σπορ το οποίο έρχεται από το βάθος των αιώνων, ένα ένα βίαιο σπορ, το οποίο μετατρέπεται σε αυτόν τον τρόπο και με αυτήν την υποδομή, σε ένα άθλημα το οποίο διδάσκει με τον τρόπο του όλες τις αξίες του αθλητισμού.
Η τρίτη παρατήρηση την οποία θέλω να κάνω αφορά στην ψυχική υγεία. Εγώ χαίρομαι πραγματικά, γιατί η νέα γενιά μιλάει πιο εύκολα για τα ζητήματα της ψυχικής υγείας. Δεν υπάρχει το ταμπού το οποίο υπήρχε όταν μεγαλώναμε εμείς. Αυτό όμως απαιτεί και από την πολιτεία την ανάλογη υποστήριξη με δομές που θα μπορούν να αντιμετωπίζουν θέματα τα οποία έχουν τα παιδιά και οι έφηβοι. Ξέρω ότι είναι κάτι το οποίο απασχολεί προσωπικά πολύ και τον υφυπουργό. Δεν είμαστε ακόμα εκεί που θέλουμε να είμαστε, αλλά νομίζω ότι αυτή η εθνική στρατηγική περιγράφει, αν μη τι άλλο έναν οδικό χάρτη για το πού θέλουμε να φτάσουμε και συγκεκριμένα ορόσημα για το πώς ακριβώς αυτά μπορούμε να τα πετύχουμε.
Να κλείσω λοιπόν και πάλι ευχαριστώντας τα μέλη της Επιτροπής για το εξαιρετικό αυτό κείμενο, να σας διαβεβαιώσω ότι θα παρακολουθούμε την υλοποίηση της Στρατηγικής με πολύ μεγάλη προσοχή και με πολύ μεγάλη επιμονή αποδεικνύεται ότι η Γραμματεία της Κυβέρνησης, όπως το έκανε στην περίπτωση της Εθνικής Στρατηγικής για τα Άτομα με Αναπηρία, έτσι και τώρα έχει έναν πολύ ουσιαστικό ρόλο να παίξει στον διυπουργικό συντονισμό σύνθετων τέτοιων εθνικών σχεδίων. Είναι πολύ εύκολο να γίνεις γονιός, αλλά το να είσαι γονιός είναι κάτι το οποίο είναι πολύ δύσκολο και απαιτεί πολύ κόπο και πολύ επιμονή. Και να επαναλάβω ότι τίποτα από όλα αυτά τα οποία δρομολογούμε δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συμμετοχή της οικογένειας και κυρίως των γονιών που τελικά έχουν τον πρώτο λόγο και την πρώτη ευθύνη στην ανατροφή των παιδιών τους».
Βία ανηλίκων: Αλλάζουν οι ποινές και για τους γονείς
Πρόταση για την αυστηροποίηση του νομικού πλαισίου για την βία ανηλίκων αναμένεται να συζητηθεί σήμερα Δευτέρα (30/9) στο Υπουργικό Συμβούλιο με την κυβέρνηση να προαναγγέλλει αλλαγή των ποινών τόσο για τους ανήλικους παραβάτες όσο και για τους γονείς.
Συγκεκριμένα προβλέπεται αυστηρότερη αντιμετώπιση των ανηλίκων δραστών από τα 14 έτη (σήμερα ισχύει από τα 15 έτη) όσο και των γονέων οι οποία θα έχουν άμεση ποινική εμπλοκή και πλέον θα υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να εκτίσουν την ποινή και να πληρώσουν βαρύ πρόστιμο.
Συγκεκριμένα ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης θα προτείνει στο υπουργικό:
– Αλλαγή ορίου του (βαρύτερου) ποινικού καταλογισμού από τα 15 στα 14: Μέχρι σήμερα τα βασικά σωφρονιστικά μέτρα (περιορισμός σε κατάστημα κράτησης) μπορούν να εφαρμοστούν σε ανήλικο άνω των 15 ετών. Η πρόταση είναι αυτό το όριο να κατέβει στα 14. Με τις προωθούμενες ρυθμίσεις η κράτηση (και άλλα σωφρονιστικά μέτρα) θα µπορούν να επιβληθούν σε ανηλίκους που θα έχουν συμπληρώσει τα 14 τους χρόνια.
– Εφαρμογή (ούτως ή άλλως) της νέας γενικής διάταξης περί υποτροπής και στους ανήλικους. Η διάταξη προσθήκη στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (296 ΚΠΔ) προσβλέπει πως θα πηγαίνουν φυλακή υποχρεωτικά όσοι διώκονται για νέο κακούργημα ενώ είναι ελεύθεροι ήδη με περιοριστικούς όρους, για άλλο αδίκημα(κακούργημα).
– Επιβαρυντική περίσταση (π.χ αύξηση ποινής ή σωφρονιστικών μέτρων) θα αποτελεί η περίπτωση οπλοκατοχής από τον ανήλικο κατά τη διάπραξη του αδικήματος (ακόμα και αιχμηρά αντικείμενα).
Οι ποινές για τους γονείς
Οι αλλαγές που προτείνονται για τους γονείς αφορούν σε αυστηροποίηση της υφιστάμενης διάταξης του 360 ΠΚ που προβλέπει ποινές έως 1 έτος για γονείς που παραμέλησαν την εποπτεία του ανήλικου τέκνου τους.
Με τη νομοθετική πρωτοβουλία η ποινή φυλάκισης θα είναι τουλάχιστον ένα έτος, γεγονός που πρακτικά σημαίνει με βάση τον νέο Ποινικό Κώδικα Φλωρίδη που ισχύει απο 1η Μαΐου να είναι ορατό το ενδεχόμενο ακόμα και έκτισης μέρους της ποινής. Κι αυτό γιατί με τον συγκεκριμένο ΠΚ η αναστολή της ποινής για πλημμελήματα μετατρέπεται από κανόνας σε εξαίρεση. Χορηγείται σε ποινές φυλάκισης έως ένα έτος όταν οι αμετάκλητες προηγούμενες καταδίκες δεν υπερβαίνουν το ένα έτος.
Όμως για ποινές φυλάκισης έως 2 έτη (άνω του 1 έτους δηλαδή) , προτεραιότητα αποτελεί η έκτιση ποινών με τους εναλλακτικούς τρόπους κοινωφελούς εργασίας ή μετατροπής της ποινής σε χρήμα ή σε κατ’ οίκον έκτιση με ηλεκτρονική επιτήρηση. Συνεπώς η καταδίκη θα οδηγεί πλέον τους γονείς σε έκτιση ποινής.
Τι αλλάζει στα πρόστιμα
Παράλληλα θα προβλέπεται και ελάχιστη χρηματική ποινή 5.000 ευρώ στην περίπτωση που η πράξη του ανηλίκου ενέχει στοιχεία βίας ή στρέφεται κατά ανήλικου θύματος ή αν πρόκειται για πράξη που την έκανε ενήλικος θα ήταν κακούργημα.
Παράλληλα θα θεσπιστεί και χρηματικό διοικητικό πρόστιμο που θα µμπορεί να είναι τουλάχιστον 10.000 ευρώ.