Ασφαλιστικός κλάδος: Πάνω από 220 εκατ. ευρώ το ετήσιο κόστος από τις απάτες
Έντονους πονοκεφάλους προκαλεί στη διεθνή και την ελληνική ασφαλιστική αγορά το φαινόμενο της απάτης, με το μεγάλο κόστος που προκύπτει να επιβαρύνει τα τιμολόγια των συνεπών ασφαλισμένων και να ταλαιπωρεί ευρύτερο τον κλάδο.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες, στρατηγική τριών φάσεων επιχειρούν οι εγχώριες ασφαλιστικές εταιρείες προκειμένου να περιορίσουν τα φαινόμενα απάτης, τα οποία όχι μόνο επιβαρύνουν το κόστος των συνετών ασφαλισμένων, αλλά επιπλέον προκαλούν πολυποίκιλα προβλήματα στον κλάδο και στην κοινωνία (πχ διασύνδεση με οργανωμένο έγκλημα, πλήγμα στην αξιοπιστία του θεσμού, κατανάλωση πολλών ανθρωποωρών για την αντιμετώπισή του).
Σε ημερίδα που διοργάνωσε η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος με τίτλο «Προστατεύοντας το μέλλον – αντιμετωπίζοντας την ασφαλιστική απάτη», η γενική διευθύντρια της ΕΑΕΕ, Ελίνα Παπασπυροπούλου, σημείωσε πως η ασφαλιστική απάτη αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του κλάδου σε διεθνές επίπεδο, με το είδος των απατών να μετεξελίσσεται συνεχώς, με τους παρανόμους να βρίσκονται πολλές φορές ένα βήμα μπροστά και με την αντιμετώπιση του φαινομένου να αποτελεί μαραθώνιο δρόμο.
Η ασφαλιστική απάτη αποτελεί έγκλημα που εκτείνεται σε όλους τους κλάδους -όχι μόνο τις καλύψεις οχημάτων- και έχει θύματα: Λειτουργεί σε βάρος των καλόπιστων ασφαλισμένων οδηγώντας σε αύξηση των τιμολογίων τους. Με βάση εκτιμήσεις του Insurance Europe η απάτη κυμαίνεται γύρω στο 10% των αποζημιώσεων, ποσό που ανάγεται σε 13 δισ. ευρώ στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε πάνω από 220 εκατ. για την Ελλάδα.
Από την πλευρά του, ο Κάρολος Σαΐας (μέλος του Δ.Σ. της ΕΑΕΕ) μιλώντας στην ίδια εκδήλωση, ανέφερε ότι η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος μελετά τις βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζονται στο εξωτερικό και πως έχει καταλήξει στην υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου πλάνου δράσης, εξαετούς διάρκειας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί, ή έστω να αμβλυνθεί, το συγκεκριμένο πρόβλημα.
Η πρώτη φάση του συγκεκριμένου πλάνου την οργάνωση της ασφαλιστικής αγοράς στο συγκεκριμένο πεδίο. Ήδη έχει τεθεί σε εφαρμογή πρωτόκολλο αυτορρύθμισης σε ότι αφορά την πληροφόρηση και την αντιμετώπιση της ασφαλιστικής απάτης, ενώ υπάρχει και συστηματική συλλογή στατιστικών στοιχείων τόσο για τις καλύψεις οχημάτων, όσο και για τους άλλους κλάδους.
Η δεύτερη φάση που ήδη έχει ξεκινήσει αφορά την ενίσχυση της συνεργασίας της ασφαλιστικής βιομηχανίας με κρατικές αρχές, όπως για παράδειγμα με την αστυνομία και την αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Η τελευταία φάση έχει μεσομακροπρόθεσμο χαρακτήρα και αναφέρεται στη δημιουργία κοινής βάσης ανταλλαγής πληροφοριών για το συγκεκριμένο ζήτημα μεταξύ των ασφαλιστικών εταιρειών.
Με βάση, πάντως, και τη διεθνή εμπειρία, φαίνεται πως η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί μόνο να προέλθει από μεμονωμένες προσπάθειες, αλλά μέσα από ευρύτερες συνεργασίες, ανταλλαγές δεδομένων και φυσικά μέσα από τη χρήση των νέων τεχνολογιών.
Ελληνική Ένωση Τραπεζών: Ενημέρωση για απάτες μέσω της κάρτας SIM
Σε σχετική ανακοίνωσή της με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για την τυπολογία απάτης «SIM Swapping» η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών αναφέρει:
Η χρήση του αριθμού κινητού τηλεφώνου ως ένα από τα κύρια και βασικά στοιχεία για την ισχυρή και αξιόπιστη ταυτοποίηση του κατόχου/συνδρομητή του, αποτελεί διεθνή πρακτική που χρησιμοποιούν οργανισμοί, εταιρίες και το δημόσιο για τις υπηρεσίες που προσφέρουν.
Οι τράπεζες δεν αποτελούν εξαίρεση σε αυτή την πρακτική, αφού χρησιμοποιούν τον αριθμό κινητού τηλεφώνου των πελατών τους ως το μέσο για την αποστολή κωδικών μίας χρήσης (OTP) που ενισχύουν την ασφάλεια ηλεκτρονικών συναλλαγών (μεταφορές κεφαλαίων, αγορές με κάρτες, κ.λπ), την αποστολή ειδοποιήσεων ασφαλείας (alerts) για συναλλαγές που έχουν εκτελεστεί και την εξ αποστάσεως εγγραφή τους σε νέες υπηρεσίες.
Τι είναι η απάτη της μορφής SIM Swapping;
Καταρχήν, η αντικατάσταση/αλλαγή της κάρτας SIM (SIM Replace) είναι μια καθόλα νόμιμη υπηρεσία που προσφέρουν οι πάροχοι κινητής τηλεφωνίας στους συνδρομητές τους, ώστε οι τελευταίοι να διατηρήσουν τον αριθμό τηλεφώνου τους σε περίπτωση απώλειας ή κλοπής της συσκευής τους ή λόγω ανάγκης χρήσης διαφορετικού μεγέθους κάρτας SIM. Με την ενεργοποίηση της νέας κάρτας SIM, η παλαιά κάρτα αυτόματα απενεργοποιείται και οι υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας (κλήσεις, SMS, πρόσβαση στο διαδίκτυο) πραγματοποιούνται εφεξής από την καινούργια κάρτα που λειτουργεί με τον ίδιο αριθμό.
Στις περιπτώσεις απάτης τύπου SIM Swapping, οι δράστες εκμεταλλεύονται τη δυνατότητα αλλαγής κάρτας SIM και προσποιούνται είτε τον κάτοχο της κάρτας SIM ή κάποιον εξουσιοδοτημένο από τον νόμιμο συνδρομητή, προσπαθώντας έτσι να εξαπατήσουν τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας και να αποκτήσουν νέα κάρτα προς αντικατάσταση αυτής που έχει ο νόμιμος κάτοχος.
Μόλις ενεργοποιήσουν τη νέα κάρτα, η παλιά, που βρίσκεται στην κατοχή του νόμιμου συνδρομητή απενεργοποιείται και έτσι όλες οι υπηρεσίες (κλήσεις, SMS, πρόσβαση στο διαδίκτυο) λαμβάνονται στη συσκευή που βρίσκεται στην κατοχή του εξαπατήσαντος δράστη, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να διεξάγουν παράνομες δραστηριότητες εν αγνοία των νόμιμων συνδρομητών. (π.χ. λαμβάνοντας κλήσεις και μηνύματα που προορίζονται για αυτούς, υποκλέπτοντας κωδικούς μιας χρήσης ή μηνυμάτων επαλήθευσης ασφάλειας κ.λπ).
Πώς μπορούν όμως οι δράστες με την αντικατάσταση/ανταλλαγή της κάρτας SIM να μπουν στο e-Banking μου;
Η μη εξουσιοδοτημένη αντικατάσταση/ανταλλαγή της κάρτας SIM αποτελεί συνήθως το δεύτερο σκέλος του παραπάνω παράνομου τρόπου δράσης. Κατά το πρώτο σκέλος, οι δράστες έχουν καταφέρει να υποκλέψουν τους κωδικούς e-Banking συνήθως μέσω ενός ηλεκτρονικού μηνύματος «ψαρέματος» (phishing) ή μέσω κακόβουλου λογισμικού (trojan/malware) που έχουν εγκαταστήσει στον υπολογιστή του θύματος.
Χρήσιμες Συμβουλές, Τι μπορώ να κάνω;
Αν το κινητό σας σταματήσει να λειτουργεί για ασυνήθιστους λόγους, επικοινωνήστε αμέσως με τον πάροχο κινητής τηλεφωνίας σας. Μερικές φορές μπορεί να χάσετε σήμα λόγω ευρύτερων προβλημάτων που επηρεάζουν την υπηρεσία κινητής τηλεφωνίας. Ωστόσο, εάν χάσετε την υπηρεσία σε μια θέση που συνήθως έχει καλή κάλυψη, είναι ασφαλέστερο να επικοινωνήσετε με τον πάροχο του δικτύου σας και να επιβεβαιώσετε ότι δεν έχει απενεργοποιηθεί η SIM σας.
Μην αποκαλύπτετε τον αριθμό του κινητού σας τηλεφώνου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Εγγραφείτε στις υπηρεσίες των οργανισμών που παρέχουν ειδοποιήσεις SMS και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου όταν εκτελούνται συναλλαγές σας.
Μην απαντάτε ποτέ σε άγνωστα μηνύματα ή κλήσεις που σας ζητούν τα στοιχεία λογαριασμών σας και τον καταχωρημένο αριθμό του κινητού σας τηλεφώνου.
Μην ακολουθείτε συνδέσμους (links) ιστοσελίδων και μην ανοίγετε συνημμένα αρχεία που μπορεί να λάβετε από άγνωστους αποστολείς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ελέγξτε προσεκτικά τον αποστολέα καθώς οι δράστες συχνά προσποιούνται νόμιμες επιχειρήσεις και οργανισμούς.
Μην κοινοποιείτε σε κανέναν και μην εισάγετε σε άγνωστες ιστοσελίδες, τους κωδικούς e-banking σας (username και password) ή αριθμούς καρτών. Επιβεβαιώνετε ότι έχετε επισκεφθεί το επίσημο site της Τράπεζάς σας και θυμηθείτε ότι οι τράπεζες ποτέ και με κανένα τρόπο δεν θα σας ζητήσουν τους κωδικούς σας.
Ο υπολογιστής και οι συσκευές σας (tablet, έξυπνα κινητά) να έχουν πάντα τις τελευταίες ενημερώσεις λειτουργικού και εφαρμογών. Εγκαταστήστε και έχετε πάντα ενημερωμένο ένα αξιόπιστο πρόγραμμα προστασίας από κακόβουλο λογισμικό.
Να ελέγχετε συχνά τις κινήσεις των λογαριασμών σας.
Εάν έχετε πέσει θύμα απάτης τύπου SIM Swapping ή έχετε διαπιστώσει συναλλαγές οι οποίες δεν έχουν την έγκρισή σας ενημερώστε άμεσα την Τράπεζά σας.
Τι μέτρα λαμβάνουν οι τράπεζες
Οι τράπεζες δεν μπορούν να γνωρίζουν εάν ένας συνδρομητής έχει πέσει θύμα απάτης τύπου SIM Swapping, phishing ή εάν έχει μολυνθεί με κακόβουλο λογισμικό ο υπολογιστής του και έχουν υποκλαπεί οι κωδικοί του.
Οι τράπεζες πάντοτε στοχεύουν στη διασφάλιση των ηλεκτρονικών συναλλαγών σύμφωνα με τις τρέχουσες τεχνικές και τεχνολογικές εξελίξεις, τις παγκόσμιες βέλτιστες πρακτικές στο χώρο της ασφάλειας πληροφοριών καθώς και τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς. Επιπλέον, δίνεται μεγάλη έμφαση στην εμπειρία χρήσης και την ταχύτητα των υπηρεσιών που παρέχουν στους Πελάτες τους.
Οι ηλεκτρονικές απάτες είναι ένα ευρύτερο πρόβλημα και για την αντιμετώπισή τους απαιτείται η συνεργασία πολλών εμπλεκόμενων μερών ώστε να αποτρέπονται ή να προλαμβάνονται. Ειδικά αυτή την περίοδο, όπου η χρήση ηλεκτρονικών υπηρεσιών έχει αυξηθεί σημαντικά σε παγκόσμιο επίπεδο λόγω του κορωνοϊού, οι δράστες προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τις ιδιαίτερες συνθήκες με αυξημένες απόπειρες υποκλοπής στοιχείων. Στην Ελληνική Ένωση Τραπεζών έχει συσταθεί ειδική Επιτροπή Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Απάτης στα Μέσα και Συστήματα Πληρωμών με σκοπό την παρακολούθηση, επεξεργασία και καθοδήγηση στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή συντονίζει τη συνεργασία με την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας, την Τράπεζα της Ελλάδος και συνεργάζεται συστηματικά με λοιπούς αρμόδιους φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Για περισσότερες συμβουλές ασφαλείας καθώς και για τα μέτρα προστασίας των συναλλαγών σε κάθε τράπεζα μπορείτε να επισκεφθείτε τις επίσημες ιστοσελίδες τους, τον ιστότοπο της Europol και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών.