ΕΑΕΕ: Ασφαλίσεις υγείας – αναπροσαρμογές ασφαλίστρων
Η ασφαλιστική αγορά επανειλημμένα έχει αναδείξει δημόσια την ανάγκη άμεσων και ουσιαστικών παρεμβάσεων για τον εξορθολογισμό του κόστους υγείας χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει πρόοδος μέχρι σήμερα.
Όταν η δημόσια συζήτηση περιορίζεται στις ασφαλιστικές εταιρίες, χωρίς να λαμβάνει υπόψη όλους τους παράγοντες που διαμορφώνουν το κόστος της ασφάλισης, είναι αδύνατο να δοθεί ουσιαστική λύση στο πρόβλημα.
1. Γιατί γίνονται οι αναπροσαρμογές ασφαλίστρων
• Οι ασφαλιστικές εταιρίες δεν δημιουργούν ούτε διαμορφώνουν οι ίδιες τις δαπάνες υγείας. Τις καλύπτουν. Πληρώνουν το κόστος της περίθαλψης που λαμβάνουν οι ασφαλισμένοι τους από ιδιώτες παρόχους υγείας, όπως κλινικές και ιατρούς, μέσω των ασφαλίστρων που συγκεντρώνουν.
• Οι ασφαλιστικές εταιρίες λειτουργούν με βάση το αυστηρό ευρωπαϊκό πλαίσιο Solvency II, το οποίο τις υποχρεώνει να διαθέτουν πάντα επαρκή κεφάλαια για να καλύπτουν τις υποχρεώσεις τους προς τους ασφαλισμένους. Όταν το κόστος των αποζημιώσεων αυξάνεται, οι εταιρίες χρειάζεται να προσαρμόζουν τα ασφάλιστρα. Διαφορετικά, υποχρεώνονται να βάλουν επιπλέον δικά τους κεφάλαια, ώστε να συνεχίσουν να πληρούν τις απαιτήσεις του Solvency II.
• Αν οι αυξήσεις περιορίζονταν σταθερά στο 7% ετησίως, όπως συνέβη το 2025, θα δημιουργούνταν σημαντικές κεφαλαιακές ανάγκες για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με το Solvency II, οι οποίες εκτιμάται ότι θα υπερέβαιναν τα €5 δισ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερο από το διπλάσιο των συνολικών ιδίων κεφαλαίων που διατηρεί σήμερα η ελληνική ασφαλιστική αγορά για όλους τους κλάδους (€4,1 δισ.).
• Κάθε ασφαλιστική εταιρία διαμορφώνει υπεύθυνα την τιμολογιακή της πολιτική σύμφωνα με τις τεχνικοοικονομικές ανάγκες του χαρτοφυλακίου της, διασφαλίζοντας συγχρόνως την βιωσιμότητά της, όπως επιτάσσει το αυστηρό εποπτικό χρηματοοικονομικό πλαίσιο που διέπει τον κλάδο (Solvency), ενημερώνοντας παράλληλα τους ασφαλισμένους της για τους παράγοντες που επηρεάζουν τις αναπροσαρμογές.
2. Γιατί αυξάνεται το κόστος της υγειονομικής κάλυψης
• Τα τελευταία χρόνια υπάρχει σημαντική αύξηση του κόστους των υπηρεσιών υγείας:
Το 2024 οι αποζημιώσεις των ασφαλιστικών εταιριών αυξήθηκαν κατά περίπου €150 εκατ. σε σχέση με το 2023, δηλαδή 21%.
Η μέση ετήσια αύξηση των συνολικών αποζημιώσεων υγείας για το διάστημα 2020-2024 ανέρχεται σε 10,8%, ενώ ειδικά για την περίοδο 2022-2024 το ποσοστό αυτό εκτινάχθηκε στο 18,9%.
• Η αύξηση του κόστους της υγειονομικής κάλυψης αποτελεί διεθνή πρόκληση, ως αποτέλεσμα της γήρανσης του πληθυσμού, των πληθωριστικών πιέσεων και της συνεχούς εξέλιξης της ιατρικής επιστήμης.
• Ειδικότερα, η ενσωμάτωση νέων ιατρικών τεχνολογιών, καινοτόμων θεραπειών και προηγμένων διαγνωστικών μεθόδων η οποία βελτιώνει σημαντικά τα αποτελέσματα για τους ασθενείς, συνεπάγεται και ιδιαίτερα υψηλό κόστος.
• Στην Ελλάδα, η πίεση αυτή είναι εντονότερη λόγω συγκεκριμένων χαρακτηριστικών της αγοράς υγείας. Ο υψηλός βαθμός συγκέντρωσης στους ιδιωτικούς παρόχους, ιδιαίτερα στις νοσοκομειακές υπηρεσίες, σε συνδυασμό με την απουσία ενός ενιαίου και διαφανούς συστήματος τιμολόγησης, ενισχύουν τις ανοδικές πιέσεις στο κόστος.
• Οι υπηρεσίες των ιδιωτικών νοσοκομείων στην Ελλάδα συγκαταλέγονται στις ακριβότερες στην Ευρώπη, φτάνοντας σε ορισμένες ιατρικές επεμβάσεις να είναι συγκρίσιμες ακόμη και με τα επίπεδα κόστους των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ επιβαρύνονται επιπλέον με ΦΠΑ 24% .
Σημειώνεται ότι η ελληνική ασφαλιστική αγορά καταβάλλει κάθε χρόνο αποζημιώσεις που προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ για υπηρεσίες υγείας. Περίπου το 20% των αποζημιώσεων αυτών αντιστοιχεί σε φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις υπέρ του Δημοσίου.
3. Οι προτάσεις της ασφαλιστικής αγοράς για τον περιορισμό του κόστους
η οριζόντια, σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, και για όλους τους πληρωτές εφαρμογή διαφανών και διεθνώς αναγνωρισμένων συστημάτων αποζημίωσης νοσηλειών (DRGs),
η διεύρυνση της αδειοδότησης και λειτουργίας των Αυτόνομων Μονάδων Ημερήσιας Νοσηλείας στις μητροπολιτικές περιοχές Αθήνας και Θεσσαλονίκης, όπως ακριβώς και στη λοιπή χώρα, για τη διενέργεια επεμβάσεων μικρής και μεσαίας βαρύτητας
η επανεξέταση του καθεστώτος ΦΠΑ 24% στις ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας,
επέκταση της απαλλαγής των ασφαλίστρων υγείας από το φόρο ασφαλίστρων 15% σε όλες τις ηλικίες ή τουλάχιστον στις ηλικίες άνω των 65 ετών.
σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) μέσω συνεργασίας των ασφαλιστικών εταιριών με δημόσια νοσοκομεία προς όφελος των πολιτών, των ασφαλισμένων και των εσόδων του κράτους.
Η ιδιωτική ασφάλιση καλύπτει ανάγκες περίθαλψης εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών σε ιδιωτικές δομές μέσω ασφαλιστηρίων υγείας, ώστε και συμβάλλει ουσιαστικά και στην αποσυμφόρηση του ΕΣΥ και απορροφά υγειονομική δαπάνη προς όφελος του κρατικού προϋπολογισμού, βοηθώντας έμπρακτα στη βιωσιμότητα του δημόσιου συστήματος.
ΕΚΠΟΙΖΩ: Καταχρηστικές οι αναπροσαρμογές ασφαλίστρων στα ασφαλιστήρια συμβόλαια υγείας
Ανακοίνωση εξέδωσε η ΕΚΠΟΙΖΩ αναφορικά με “πλήθος καταγγελιών από καταναλωτές, οι οποίοι έχουν έρθει εκ νέου αντιμέτωποι με καταχρηστικές πρακτικές των ασφαλιστικών εταιρειών αναφορικά με την αύξηση των ασφαλίστρων για τα έτη 2025-2026 στα ισόβια συμβόλαια υγείας”.
Ολόκληρη η ανακοίνωση
Η ΕΚΠΟΙΖΩ συνεχίζει να λαμβάνει καθημερινά πλήθος καταγγελιών από καταναλωτές, οι οποίοι έχουν έρθει εκ νέου αντιμέτωποι με καταχρηστικές πρακτικές των ασφαλιστικών εταιρειών αναφορικά με την αύξηση των ασφαλίστρων για τα έτη 2025-2026 στα ισόβια συμβόλαια υγείας.
Ο δείκτης του ΙΟΒΕ – ο οποίος ίσχυε για τη χρονική περίοδο 2022-2024 και στον οποίο βασίστηκαν οι υπέρογκες αυξήσεις που είχαν ως αποτέλεσμα χιλιάδες ασφαλισμένοι να εγκαταλείψουν τα ισόβια συμβόλαια που πλήρωναν επί δεκαετίες – καταργήθηκε με νέα νομοθετική ρύθμιση στις 16.01.2025 (Ν.5170/2025), κατόπιν παρέμβασης και της ΕΚΠΟΙΖΩ, γεγονός που επιβεβαιώνει την καταχρηστική και μη σύννομη αύξηση των ασφαλίστρων των τελευταίων χρόνων.
Σε πλήρη αντίθεση με τα παραπάνω, οι ασφαλιστικές εταιρείες συνεχίζουν την ίδια πρακτική, σε μια εποχή που οι καταναλωτές πλήττονται από την ακρίβεια και δηλώνουν αδυναμία να ανταποκριθούν στον συγκεκριμένο ρυθμό αύξησης. Αποτέλεσμα αυτού, είναι η αισθητή υπονόμευση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στην ιδιωτική ασφάλιση, ως συμπληρωματικού πυλώνα του συστήματος υγείας.
Ειδικότερα, με την κατάργηση του δείκτη του ΙΟΒΕ οι αυξήσεις στα ισόβια συμβόλαια υγείας θα έπρεπε να ήταν αισθητά μειωμένες για το έτος 2025, οι ασφαλιστικές εταιρείες όμως συνεχίζουν με τρόπο απαράδεκτο, αδιαφανή και μη σύννομο, να χρεώνουν τους ασφαλισμένους με υπέρογκες αυξήσεις που κυμαίνονται από 10% έως 14%. Μάλιστα, στα ετήσια συμβόλαια οι αυξήσεις συνεχίζουν την ανοδική πορεία από 12% έως 16%.
Είναι αξιοσημείωτο να αναφέρουμε ότι, οι ασφαλιστικές εταιρείες στο πλαίσιο των νομοθετικών αλλαγών είχαν δημόσια ανακοινώσει τη δέσμευσή τους για μείωση των ασφαλίστρων για το έτος 2025 σε ποσοστό 7% (παρότι η εν λόγω μείωση συνεχίζει να είναι υπέρογκη και στερείται αντικειμενικής τεκμηρίωσης). Ωστόσο, σε πλήρη αντίθεση με τις ανακοινώσεις τους, αν και αναφέρουν ρητά ότι θα υιοθετήσουν βιώσιμες λύσεις με στόχο την προστασία του καταναλωτή και θα ενημερώσουν τους ασφαλισμένους τους με νέες επιστολές για τις επικείμενες μειώσεις, συνεχίζουν απρόσκοπτα να επιβάλλουν στους ασφαλισμένους διψήφιες υπέρογκες αυξήσεις.
Το εν λόγω πρόβλημα συνεχίζει να υφίσταται, καθ’ ότι εκκρεμεί η κατάρτιση του νέου σχετικού δείκτη, ο οποίος σύμφωνα με την υπ’αρ. Απόφαση 74816/30/09/2025 θα δημοσιεύεται κάθε έτος από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), με ισχύ από 01.01.2026. Ο δείκτης έπρεπε να είχε δημοσιευθεί έως τις 15 Δεκεμβρίου 2025 προκειμένου να ληφθεί υπόψη στη νέα τιμολογιακή πολιτική των ασφαλιστικών εταιρειών για το 2026.
Η εν λόγω καθυστέρηση, δημιουργεί εκ νέου για τους ασφαλισμένους μεγάλη αβεβαιότητα, ανασφάλεια και επιπρόσθετη σύγχυση και άγχος, καθώς χωρίς επίσημο δείκτη, οι ασφαλιστικές συνεχίζουν τις καταχρηστικές πρακτικές τους με ανάλογες αυξήσεις άνω του 10% για τα έτη 2026 – 2027.
Επιπλέον, η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ Δ΄ 2196/2025) δικαιώνει τους καταναλωτές σε μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας, επικυρώνοντας την απόφαση του Διοικητικού Εφετείου και τα πρόστιμα συνολικού ύψους περίπου 2 εκατομμυρίων ευρώ που επιβλήθηκαν ήδη από το 2011 σε ασφαλιστικές εταιρείες για παράνομες, καταχρηστικές και αντισυμβατικές μονομερείς αυξήσεις στα ασφάλιστρα υγείας.
Η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. καλεί:
– Τα συναρμόδια Υπουργεία και τις Αρχές:- Να αναλάβουν άμεσα πρωτοβουλίες, ώστε να εξαλειφθούν οι καταχρηστικές πρακτικές των ασφαλιστικών εταιριών στα ισόβια συμβόλαια υγείας, εξαιτίας της απουσίας του νέου δείκτη, με σκοπό την αποφυγή πλήρους ασυδοσίας στην ασφαλιστική αγορά.- Να διασφαλίσουν ότι οι αυξήσεις στα ασφάλιστρα δεν θα υπερβαίνουν, έως τη δημοσίευση του νέου δείκτη, το ποσοστό του Υποδείκτη Υγείας του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ).- Να μεριμνήσουν ώστε ο νέοςΕτήσιος Δείκτης Αναπροσαρμογής να συμπεριλάβει και τα ετησίως ανανεούμενα συμβόλαια υγείας, στα οποία επίσης παρατηρούνται υπέρογκες αυξήσεις.- Να προβούν σε συστηματικούς ελέγχους, τόσο στις ασφαλιστικές εταιρείες, όσο και στους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές, για την ορθή τήρηση της νομοθεσίας και την επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις παράβασής της.- Να προσχωρήσουν στην ανάπτυξη Εργαλείου Σύγκρισης Τιμών, που να αποτυπώνει και να συγκρίνει τα προσφερόμενα προγράμματα των ασφαλιστικών εταιριών, διασφαλίζοντας συγχρόνως τη διαφάνεια των όρων για την αναπροσαρμογή των ασφαλίστρων με σκοπό την προστασία του καταναλωτή.Τις Ασφαλιστικές Εταιρείες:- Να απέχουν από τις καταχρηστικές πρακτικές αναφορικά με τις αναπροσαρμογές των ασφαλίστρων για το έτος 2026, μέσω των υπέρογκων αυξήσεων στα ισόβια, αλλά και στα ετήσια συμβόλαια.- Να λάβουν μέτρα επανόρθωσης για τους ασφαλισμένους που έχουν υποστεί υπέρογκες αυξήσεις τα τελευταία χρόνια.- Να προβούν στη διαμόρφωση των ρητρών αναπροσαρμογής με κριτήρια αντικειμενικά, σαφή, ευρέως προσβάσιμα και ελέγξιμα από τον ασφαλισμένο, όπως επιτάσσει η αρχή της διαφάνειας, που θα συνδέονται με δείκτες αντικειμενικούς και δημοσίως προσβάσιμους.- Να απαλείψουν τους καταχρηστικούς, αδιαφανείς και δυσνόητους όρους στις ασφαλιστικές συμβάσεις, ώστε ο ασφαλισμένος να ενημερώνεται επαρκώς και με τρόπο απλό και κατανοητό για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του.- Να παρέχουν προσυμβατική ενημέρωση, ώστε να δίνεται στον ασφαλισμένο η δυνατότητα να επιλέξει το βέλτιστο για αυτόν πρόγραμμα.
Τέλος, καλούμε όλους τους καταναλωτές να καταγγέλλουν στην Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. κάθε πρόβλημα που αντιμετωπίζουν με τις ασφαλιστικές εταιρείες χρησιμοποιώντας τα υποδείγματα καταγγελίας από την ιστοσελίδα μας.