Alpha Bank: Οι επιπτώσεις του πολέμου στον ευρωπαϊκό κλάδο αερομεταφορών
Τις σημαντικότερες επιπτώσεις από την εποχή της πανδημίας έχει στον ευρωπαϊκό κλάδο αερομεταφορών ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της Alpha Bank για την παγκόσμια οικονομία. Όπως επισημαίνει, o αντίκτυπος του ενεργειακού σοκ ήταν άμεσος, με την αύξηση του κόστους των καυσίμων αεροσκαφών, τα χαμηλά αποθέματα καυσίμων, το κλείσιμο του εναέριου χώρου και τις αλλαγές δρομολογίων να προκαλούν σημαντικές οικονομικές και λειτουργικές διαταραχές.
Σημειώνεται πως οι αερομεταφορές αποτελούν μοχλό για την οικονομική ανάπτυξη, την απασχόληση, το εμπόριο και την κινητικότητα ανθρώπων και εμπορευμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), συμβάλλοντας σημαντικά στο ΑΕΠ της ευρωπαϊκής οικονομίας (European Commission).
Κόστος
Η αύξηση του κόστους των καυσίμων αεροσκαφών επηρεάζει τα περιθώρια κέρδους του κλάδου. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 1/4 του παγκόσμιου εφοδιασμού σε πετρέλαιο και καύσιμα αεροσκαφών, έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών των καυσίμων αεροσκαφών.
Συγκεκριμένα, στις 27 Μαρτίου 2026 οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών εκτοξεύθηκαν, φτάνοντας τα 4,4 δολάρια/γαλόνι από 2,4 δολάρια/γαλόνι ένα μήνα πριν, όταν ξέσπασε ο Πόλεμος. Σε έναν κλάδο όπου το καύσιμο αντιπροσωπεύει το 20-30% των λειτουργικών του εξόδων, οι υψηλότερες τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν άμεσο αντίκτυπο στην κερδοφορία (IATA ). Περίπου 1.100 πτήσεις την ημέρα άλλαξαν διαδρομή λόγω του κλεισίματος του εναέριου χώρου, με αποτέλεσμα να καταναλώνονται επιπλέον 600 τόνοι καυσίμων καθημερινά.
Επί του παρόντος, οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν υποχωρήσει, αλλά εξακολουθούν να είναι σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με τις τιμές πριν από τη σύγκρουση. Ως εκ τούτου οι αεροπορικές εταιρείες επανεξετάζουν τα δρομολόγιά τους και προετοιμάζονται για πίεση στα περιθώρια κέρδους, με εκείνες που έχουν χαμηλά περιθώρια κέρδους και μεγαλύτερη εξάρτηση από καύσιμα από τον Κόλπο να είναι οι πιο ευάλωτες, με περιορισμένη ικανότητα να απορροφήσουν παρατεταμένες αυξήσεις στα λειτουργικά τους έξοδα (Grant Thornton).
Τιμές και ανταγωνισμός
Ως απάντηση στα αυξημένα λειτουργικά έξοδα, οι αεροπορικές εταιρείες αυξάνουν τις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων ή επιβάλλουν επιπλέον χρεώσεις καυσίμων, προκειμένου να μετριάσουν τον αντίκτυπο στα περιθώρια κέρδους. Έχει εκτιμηθεί ότι μια σύγκρουση διάρκειας δύο μηνών στη Μέση Ανατολή θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των αεροπορικών εισιτηρίων κατά 5-10%, ενώ όσο αυξάνεται η διάρκεια της σύγκρουσης, θα αυξάνεται και ο πιθανός αντίκτυπος στις τιμές (Oxford Economics). Η τρέχουσα κρίση είναι πιθανό να διευρύνει τις διαφορές ανταγωνιστικότητας μεταξύ των αεροπορικών εταιρειών και να επιταχύνει τις διαρθρωτικές αλλαγές σε ολόκληρο τον κλάδο. Οι αεροπορικές εταιρείες με ισχυρή ρευστότητα και διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας καυσίμων μπορούν να απορροφήσουν και να μετριάσουν τα υψηλά λειτουργικά κόστη και επομένως να εδραιώσουν το μερίδιο αγοράς τους. Αντίθετα, οι αεροπορικές εταιρείες με μικρά περιθώρια κέρδους και μεγαλύτερη έκθεση στις αλυσίδες εφοδιασμού καυσίμων της Μέσης Ανατολής ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσανάλογες πιέσεις.
Επιπτώσεις στη Ζήτηση και την Προσφορά
Η πορεία του κλάδου εν μέσω των γεωπολιτικών αναταραχών στη Μέση Ανατολή έχει ιδιαίτερη σημασία για χώρες της ευρωπαϊκής οικονομίας, ιδιαίτερα εν όψει της θερινής τουριστικής περιόδου και της αυξημένης ζήτησης για αερομεταφορές. Η επιβολή περιορισμών στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής έχει οδηγήσει σε ακυρώσεις πτήσεων και εκτεταμένες αναδρομολογήσεις, επηρεάζοντας τη συνολική επιβατική ροή (Eurocontrol ).
Στον πίνακα παρακάτω, απεικονίζονται οι 15 πρώτες ευρωπαϊκές χώρες με βάση τους μεγαλύτερους ημερήσιους μέσους όρους πτήσεων (αναχωρήσεις και αφίξεις) κατά τη διάρκεια 1/1/26-10/5/26. Συγκριτικά με το 2025, μείωση του αριθμού των πτήσεων καταγράφηκε στη Γερμανία (-2%), στη Γαλλία (-1%) και την Ολλανδία (-4%). Στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν υπήρξε μεταβολή, ενώ στις υπόλοιπες χώρες σημειώθηκαν ήπιες αυξήσεις, με τις μεγαλύτερες στην Πολωνία (9%), στην Ελλάδα (7%), στην Ιρλανδία (7%) και τη Δανία (6%). Σε άλλες μεσογειακές χώρες με μεγάλη τουριστική κίνηση, οι ρυθμοί αύξησης ήταν συγκριτικά χαμηλότεροι (Ιταλία: 4%, Ισπανία: 3%, Πορτογαλία: 3%).
Η ανάλυση καταλήγει πως η εξάρτηση της ευρωπαϊκής αεροπορίας από καύσιμα από τη Μέση Ανατολή οδήγησε αφενός σε εκτίναξη του κόστους, και αφετέρου σε περικοπές πτήσεων και περιορισμό χωρητικότητας από μεγάλες αεροπορικές εταιρείες. Οι εξελίξεις αυτές μειώνουν τις αφίξεις από μακρινές αγορές (ιδίως από την Ασία) και διαταράσσουν τις διεθνείς transit ροές μέσω των κόμβων του Κόλπου που αποτελούν κρίσιμους συνδέσμους για την Ευρώπη (Teneo). Επομένως, η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει αρνητικά την ταξιδιωτική ζήτηση και προσφορά, κυρίως στις μεγάλες αγορές που λειτουργούν ως main hubs για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων προς την Ασία και την Ανατολή, οδηγώντας σε μετατόπιση προς πιο ασφαλείς προορισμούς. Ωστόσο, οι επιπτώσεις στον αριθμό των επιβατών, στις τιμές των εισιτηρίων και τα έσοδα του τουρισμού στις ευρωπαϊκές οικονομίες θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση των γεωπολιτικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Η Emirates επιβεβαιώνει τα κορυφαία πρότυπα ασφάλειας στις αερομεταφορές
Η Emirates, η μεγαλύτερη διεθνής αεροπορική εταιρεία, ολοκλήρωσε τον τελευταίο Έλεγχο Επιχειρησιακής Ασφάλειας της IATA (IOSA) με μηδενικά ευρήματα -το ισοδύναμο μιας τέλειας βαθμολογίας-, αποτελώντας μία σπάνια περίπτωση στον κλάδο των αερομεταφορών δεδομένης της πολυπλοκότητας των δραστηριοτήτων των αεροπορικών εταιρειών.
Ο Sir Tim Clark, Πρόεδρος της Emirates Airline, δήλωσε: «Η ασφάλεια αποτελεί μια από τις βασικές αξίες της Emirates και, από την πρώτη ημέρα, επενδύουμε συνεχώς ώστε να διασφαλίζουμε ότι οι δραστηριότητές μας πληρούν τα πλέον αυστηρά πρότυπα ασφαλείας. Η ολοκλήρωση του ελέγχου IOSA με μηδενικά ευρήματα αποτελεί ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα, ειδικά αν ληφθεί υπόψη η ταχεία επιχειρησιακή αναβάθμιση μετά την πανδημία και η παγκόσμια φύση του δικτύου της Emirates. Η επιτυχία αυτή αποδίδεται στις εσωτερικές ομάδες και στους εξωτερικούς συνεργάτες μας, οι οποίοι συμβάλλουν στην ασφαλή μεταφορά χιλιάδων ανθρώπων και τόνων εμπορευμάτων σε ολόκληρο τον κόσμο καθημερινά από την Emirates. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε σκληρά και να συμβάλλουμε στην ασφάλεια και τη βιωσιμότητα του κλάδου των αερομεταφορών».
Ο διαπιστευμένος οργανισμός ελέγχου της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA) αξιολόγησε περισσότερα από 1.000 πρότυπα και προτεινόμενες πρακτικές σε διάστημα πέντε ημερών, ώστε να προσδιορίσει σε ποιον βαθμό το σύστημα επιχειρησιακής διαχείρισης της Emirates συμμορφώνεται με τα Πρότυπα και τις Προτεινόμενες Πρακτικές του IOSA (ISARP).
Η Emirates, μέσω του συγκεκριμένου ισχυρού ελέγχου, αποδεικνύει την αυστηρότητα των συστημάτων και των διαδικασιών της, με στόχο την εφαρμογή ασφαλών επιχειρησιακών πρακτικών και την αξιοπιστία του σύγχρονου στόλου της από αεροσκάφη Boeing 777 και Airbus A380.
Η Emirates προωθεί μια ισχυρή κουλτούρα ασφάλειας σε ολόκληρο τον οργανισμό και σε όλα τα επίπεδα. Οι πολιτικές επιχειρησιακής ασφάλειας της αεροπορικής επανεξετάζονται και τροποποιούνται συνεπώς -σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα- κάθε φορά που αναθεωρούνται οι κανονισμοί ή εισάγονται νέα αεροσκάφη. Η ομάδα της Emirates για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης ελέγχει διαρκώς τα συστήματα και τις πρακτικές σε όλο το δίκτυο της αεροπορικής σύμφωνα με τα πρότυπα του IOSA για τον εντοπισμό και τη διαχείριση των μη συμμορφώσεων. Επιπροσθέτως, τα ανώτερα στελέχη της Emirates ενημερώνονται κατά τη διενέργεια τακτικών ελέγχων της διοίκησης αναφορικά με την κατάσταση συμμόρφωσης του οργανισμού, ώστε να διατηρηθούν τα επίπεδα ασφάλειας σε έναν κλάδο που μεταβάλλεται διαρκώς.
Η Emirates είναι μια βραβευμένη διεθνής αεροπορική εταιρεία η οποία δραστηριοποιείται σε έξι ηπείρους, μεταφέροντας επιβάτες και διευκολύνοντας το παγκόσμιο εμπόριο προς -και μέσω- του σύγχρονου κόμβου της στο Ντουμπάι, σε 140 προορισμούς. Πρόσφατα, η αεροπορική εταιρεία απέσπασε το «Βραβείο Παγκόσμιας Κλάσης», για την ασφάλεια, την ευημερία, τη βιωσιμότητα, την εξυπηρέτηση και τη συμπερίληψη, στα βραβεία APEX 2023, καθώς και την «Παγκόσμια Επίσημη Βαθμολογία Αεροπορικής Εταιρείας 5 Αστέρων» και το «Βραβείο Επιλογής Επιβατών για την Καλύτερη Παγκόσμια Ψυχαγωγία». Επιπλέον, στην αεροπορική απονεμήθηκαν τα βραβεία «Καλύτερη Αεροπορική Εταιρεία στον Κόσμο» και η «Καλύτερη Αεροπορική Εταιρεία στη Μέση Ανατολή» κατά την τελετή των βραβείων ULTRA 2022.
Σχετικά με τον Έλεγχο Επιχειρησιακής Ασφάλειας της IATA (IOSA)
O Έλεγχος Επιχειρησιακής Ασφάλειας της IATA (IOSA) αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο και αποδεκτό σύστημα αξιολόγησης, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των λειτουργικών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου των αεροπορικών εταιρειών. Όλα τα μέλη της IATA είναι εγγεγραμμένα στον IOSA και πρέπει να παραμείνουν εγγεγραμμένα για να διατηρήσουν την ιδιότητα μέλους της IATA.
90.000 θέσεις εργασίας χάθηκαν στον τομέα των αερομεταφορών στις ΗΠΑ λόγω της πανδημίας
Η ομοσπονδία που αντιπροσωπεύει τις αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες εκτίμησε χθες Πέμπτη ότι ο τομέας, που δοκιμάζεται από τη μεγάλη πτώση των πωλήσεων εισιτηρίων αφότου άρχισε να εξαπλώνεται η πανδημία του κορονοϊού διεθνώς, θα καταγράψει απώλειες 90.000 θέσεων εργασίας από τον Μάρτιο μέχρι τον Δεκέμβριο.
Σύμφωνα με την Airlines for America, ο αριθμός των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης στον τομέα των επιβατικών πτήσεων θα μειωθεί από τους 460.000 τον Μάρτιο στους 370.000 στα τέλη Δεκεμβρίου, ήτοι κατά τουλάχιστον 20%. Ο αριθμός των εργαζομένων θα υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1987.
Καθώς οι ΗΠΑ είναι αντιμέτωπες με νέα έκρηξη του αριθμού των κρουσμάτων κορονοϊού και οι αρχές επιβάλλουν αυστηρότερα μέτρα, ο αριθμός των επιβατών αεροπορικών πτήσεων στις ΗΠΑ παρέμεινε τις τελευταίες εβδομάδες κάτω από το 65% αυτού που καταγραφόταν την περασμένη χρονιά.
Για να αντιμετωπίσουν τη ραγδαία μείωση της δραστηριότητάς τους, οι αεροπορικές εταιρείες κατέφυγαν αρχικά σε προγράμματα εθελουσίας εξόδου ή πρόωρης συνταξιοδότησης.
Δεσμεύτηκαν την άνοιξη να μην απολύσουν κανέναν εργαζόμενο ως την 30ή Σεπτεμβρίου, σε αντάλλαγμα για τις κρατικές επιχορηγήσεις συνολικού ύψους 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Όμως, ελλείψει συμφωνίας μεταξύ των Δημοκρατικών και των Ρεπουμπλικανών για την παράταση των μέτρων στήριξης των αερομεταφορέων, οι United Airlines και American Airlines απέλυσαν 32.000 εργαζόμενους τον Οκτώβριο.
Ενώ τέσσερις μικρότερες εταιρείες έβαλαν λουκέτο στις ΗΠΑ, ανέφερε χθες η Airlines for America σε έγγραφό της με το οποίο αποτιμά τον αντίκτυπο της πανδημίας στον τομέα των αερομεταφορών.
Πρόκειται για τις Compass Airlines, ExpressJet, RavnAir Group και Trans States Airlines, διευκρίνισε η ομοσπονδία.
Πηγή: ΑΠΕ
Και στις αερομεταφορές το Μεταφορικό Ισοδύναμο για τους νησιώτες
Στις αεροπορικές συγκοινωνίες θα επεκταθεί το Μεταφορικό Ισοδύναμο για τους νησιώτες, σύμφωνα με ανακοινώσεις του αναπληρωτή υπουργού Ναυτιλίας, Νεκτάριου Σαντορινιού από τη Ρόδο, όπου βρίσκεται.
Το μεταφορικό Ισοδύναμο εφαρμόζεται ήδη στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια σε 49 νησιά.
Ο κ. Σαντορινιός διευκρίνισε ότι οι συνομιλίες με τις αεροπορικές εταιρείες έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί. Στόχος της κυβέρνησης είναι να τεθεί σε εφαρμογή η επιδότηση των αεροπορικών εισιτηρίων μέχρι το τέλος Μαΐου ή το αργότερο έως τις αρχές Ιουνίου.
Ο αναπληρωτής υπουργός ανέφερε ότι εντος των ημερών θα κατατεθεί η σχετική τροπολογία στη Βουλή και μόλις προχωρήσουν τα απαραίτητα τεχνικά θέματα θα εκδοθεί η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που θα καθορίζει τη διαδικασία εφαρμογής του μέτρου.
Το μέτρο εντάσσεται στη γενικότερη πολιτική της κυβέρνησης για ειδικές πολιτικές στα νησιά.
Το Μεταφορικό Ισοδύναμο έχει τεθεί σε ισχύ σε 49 νησιά και αφορά στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια και στη μεταφορά εμπορευμάτων. Σύντομα θα ισχύσει και για τα καύσιμα στα μικρά και απομακρυσμένα νησιά, αφού εντός των ημερών αναμένεται η έκδοση της ΚΥΑ.
Για τα καύσιμα, στόχος είναι το μέτρο να ισχύει από το 2020 σε όλα τα νησιά, ούτως ώστε η τιμή των καυσίμων να μην υπερβαίνει τον μέσο όρο της τιμής στα πρατήρια της Αττικής.