Επενδύσεις ύψους 1,7 δισ. ευρώ έχουν προγραμματίσει οι επιχειρήσεις-μέλη του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων σε υποδομές και ενεργητικό μέχρι το 2019 και, όπως τονίζει ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Αθ. Κεφάλας, η ελληνική εξορυκτική βιομηχανία μπορεί να φτάσει ακόμα και σε διπλασιασμό της συμμετοχής της στο ΑΕΠ, που σήμερα ανέρχεται στο 3,4%, εάν ξεπεραστούν οι αγκυλώσεις της Πολιτείας όσον αφορά την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της χώρας.
Σε αυτές τις αγκυλώσεις περιλαμβάνονται η έκδοση νέου σύγχρονου λατομικού κώδικα που αφορά στον αποδεδειγμένα κρίσιμο για την εθνική οικονομία κλάδο των λατομείων, οι καθυστερήσεις σε νέα έργα και επενδύσεις, η έλλειψη ηλεκτρονικού μητρώου έργων, η αδυναμία μετουσίωσης σε πραγματικότητα της «Εθνικής Πολιτικής Αξιοποίησης των Ορυκτών Πρώτων Υλών» που η ίδια η Πολιτεία έχει εκπονήσει από το 2012, η έλλειψη Ειδικού Χωροταξικού για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες, η απουσία ουσιαστικού διαλόγου της Πολιτείας με τις τοπικές κοινωνίες ώστε αυτές να πειστούν ότι υπάρχει όφελος από την αξιοποίηση των ορυκτών πόρων, η παρουσία των αντικινήτρων που δημιουργεί η ανασφάλεια δικαίου και η ατολμία στην υποστήριξη νέων υπεύθυνων επενδύσεων.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον ΣΜΕ, το σχέδιο του Λατομικού Κώδικα απέχει σημαντικά από τις προσδοκίες του κλάδου, όσον αφορά στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης πρόσβασης των υπεύθυνων επιχειρήσεων στους ορυκτούς πόρους, ενώ επιχειρείται η περαιτέρω επιβάρυνση με νέα περιβαλλοντικά τέλη, παρόλο που τα λατομεία καταβάλλουν ήδη σημαντικά ποσά στο ελληνικό Δημόσιο και την τοπική αυτοδιοίκηση με τη μορφή μισθωμάτων και τελών για περιβαλλοντικά και κοινωφελή έργα.
Επίσης, για τις νέες επενδύσεις, παρά τις δυνατότητες που δίνει ο νόμος 4014/2011 για αξιοποίηση εξωτερικών πιστοποιημένων ελεγκτών, εκκρεμεί η έγκριση μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων επί σειρά ετών στην υποστελεχωμένη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του ΥΠΕΝ.
Σύμφωνα με τον κ. Κεφάλα, οι επιχειρήσεις του κλάδου συνέχισαν και θα συνεχίσουν να επενδύουν, παρόλο που οι δείκτες αποδοτικότητας βρίσκονται σε αρνητικό έδαφος και το 50% απ’ αυτές δεν ήταν κερδοφόρες, γεγονός που δείχνει πως οι δυνατότητες των εταιρειών υπό τις παρούσες συνθήκες δεν είναι απεριόριστες. Ωστόσο, σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία, ο κλάδος συμμετέχει καθοριστικά στη διαμόρφωση της βιομηχανικής παραγωγής και των εξαγωγικών επιδόσεων της χώρας και στην τρέχουσα χρονιά. Σημαντική άνοδο -για όγδοο κατά σειρά μήνα- κατέγραψε τον Ιούνιο έναντι του αντίστοιχου μήνα του 2016 ο κύκλος εργασιών της ελληνικής βιομηχανίας, με σταθερό «αιμοδότη» της την εξωτερική αγορά.
Η αύξηση κατά 8,1% προήλθε από την αντίστοιχη αύξηση σε ποσοστό 11,9% του δείκτη «Ορυχείων-Λατομείων» και κατά 8,1% του δείκτη «Μεταποιητικών Βιομηχανιών», ενώ οφείλεται τόσο στην άνοδο κατά 17,2% των πωλήσεων προς την εξωτερική αγορά όσο και στο -έστω- μειωμένο 2,3% στην εγχώρια αγορά.
Αποχωρεί από την Ελλάδα
η Eldorado Gold
Σε αναστολή των επενδύσεών της στην Ελλάδα προχωρεί η Eldorado Gold. Έπειτα από τρεις μήνες άκαρπων συναντήσεων και συζητήσεων μεταξύ της ηγεσίας του υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος και των Διοικήσεων της καναδικής πολυεθνικής και της θυγατρικής της αναφορικά με την αδειοδότηση του υποέργου της Ολυμπιάδας και του περιεχομένου της διαιτησίας για το έτερο υποέργο των Σκουριών, οι επενδυτές και μέτοχοι των εταιρειών θέτουν ως κομβικό χρονικό σημείο των περαιτέρω ενεργειών τους την 22η Σεπτεμβρίου, οπότε και λήγει η προσωρινή άδεια της δοκιμαστικής λειτουργίας του εργοστασίου της Ολυμπιάδας που θα πρέπει να αντικατασταθεί από τη μόνιμη άδεια λειτουργίας. Παράλληλα, εκκρεμεί η επίδοση του τελικού κειμένου της διαιτησίας. Τόσο η Eldorado Gold όσο και η Ελληνικός Χρυσός έχουν επισημάνει την ασυνέπεια λόγων και πράξεων από την πλευρά της κυβέρνησης όσον αφορά στην πορεία της επένδυσής τους και, επίσης, έχουν θέσει άλλη μία παράμετρο στην όλη υπόθεση που αφορά στη νομική πλευρά αυτής της ασυνέπειας, η οποία
-όπως τονίζουν- κοστίζει σε χρόνο και χρήμα.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η Eldorado Gold ετοιμάζεται να προχωρήσει στην αναστολή των επενδύσεών της στα ενεργά μεταλλεία, τα έργα ανάπτυξης και τα ερευνητικά έργα.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι, παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες της Eldorado και της ελληνικής θυγατρικής της, Ελληνικός Χρυσός, για εποικοδομητική συνεργασία με την ελληνική Κυβέρνηση, το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος και άλλες κυβερνητικές υπηρεσίες, καθώς και οι καθυστερήσεις στην έκδοση αδειών ρουτίνας για την κατασκευή και την ανάπτυξη των έργων Σκουριών και Ολυμπιάδας στη Χαλκιδική, Β. Ελλάδα, συνεχίζονται. Oι καθυστερήσεις στην αδειοδότηση επηρέασαν αρνητικά τα χρονοδιαγράμματα και το κόστος των έργων της Eldorado και τελικά εμπόδισαν την ικανότητα της εταιρείας να προωθήσει αποτελεσματικά την ανάπτυξη και τη λειτουργία αυτών των μεταλλευτικών έργων.
Με εξαίρεση ένα πρόγραμμα συντήρησης των έργων και το απαραίτητο κόστος περιβαλλοντικής διαχείρισης, η Eldorado και το Διοικητικό της Συμβούλιο αποφάσισαν ότι δεν θα πραγματοποιηθεί καμία πρόσθετη επένδυση στα Μεταλλεία Κασσάνδρας (Ολυμπιάδα, Σκουριές, Στρατώνι) στη Χαλκιδική, καθώς και στα έργα Περάματος και Σαπών στη Θράκη, και σε οποιοδήποτε άλλο ερευνητικό πρόγραμμα στη χώρα. Τα κεφάλαια που έχουν προϋπολογιστεί να επενδυθούν σε κοινωνικές δαπάνες και ανάπτυξη υποδομών θα καταργηθούν. Ομοίως, θα επηρεαστούν τα φορολογικά έσοδα σε δημοτικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.
Όλες οι απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να τεθούν τα Μεταλλεία Σκουριών, Ολυμπιάδας και Στρατωνίου σε καθεστώς συντήρησης, θα ξεκινήσουν στις 22 Σεπτεμβρίου 2017. Η αναστολή και παύση εργολάβων και εργαζομένων θα γίνει σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία στην Ελλάδα.
Παράλληλα, οι εργασίες περιβαλλοντικής διαχείρισης και τα έργα συντήρησης θα συνεχιστούν με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και των μεταλλευτικών εγκαταστάσεών μας. Μάλιστα, η εταιρεία εκτιμά ότι θα διατεθούν συνολικά 30 εκατ. δολάρια για την προετοιμασία της φάσης συντήρησης, ενώ τα σταθερά κόστη συντήρησης θα ανέρχονται κατά προσέγγιση στα 25 εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Η εταιρεία, επιπλέον, αναμένει λεπτομέρειες από την Ελληνική Κυβέρνηση σχετικά με την εκκρεμούσα διαδικασία διαιτησίας, καθώς δεν έχει ακόμη λάβει επίσημη ειδοποίηση, αλλά είναι πεπεισμένη ότι οποιαδήποτε πιθανή διαιτησία θα αποδείξει και πάλι ότι η εταιρεία τηρεί όλους τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς. «Το Συμβούλιο της Επικρατείας», αναφέρεται στην ανακοίνωση, «έχει επανειλημμένα επικυρώσει την εγκυρότητα των αδειών και της λειτουργίας μας με 18 θετικές για την εταιρεία αποφάσεις μέχρι σήμερα».
Παράλληλα, η Διοίκησή της δηλώνει ότι θα επανεκτιμήσει τις επενδυτικές επιλογές της στην Ελλάδα κατόπιν έγκρισης και έκδοσης των απαιτούμενων αδειών, σε συνεργασία με μια υποστηρικτική κυβέρνηση, ανοικτή σε συζητήσεις γύρω από τη χρήση και εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών.
Ο George Burns, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Eldorado Gold, τόνισε: «Είναι εξαιρετικά ατυχές να βρισκόμαστε σε αυτό το αδιέξοδο, όταν θα έπρεπε να υλοποιούμε ένα σημαντικό επιχειρηματικό σχέδιο και να προσθέτουμε άλλες 1.200 θέσεις εργασίας στο σημερινό εργατικό δυναμικό μας, περίπου 2.400 ατόμων, στην Ελλάδα. Η επένδυση της Eldorado στην Ελλάδα αφορά στην οικοδόμηση μιας παγκοσμίου επιπέδου δραστηριότητας και μπορεί να αποτελέσει μακροπρόθεσμο εταίρο της χώρας, έχοντας την ικανότητα να προάγει τις δεξιότητες και την κατάρτιση των ανθρώπων της και να προσφέρει καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας για την ευημερία οικογενειών και τοπικών επιχειρήσεων. Εξίσου σημαντική παράμετρος είναι το γεγονός ότι, ως οικονομικός εταίρος, αυτή η επιχείρηση μπορεί να προσφέρει τα άκρως αναγκαία φορολογικά και εξαγωγικά έσοδα για τις επόμενες γενιές.
Η Eldorado ήταν και παραμένει ένας προσηλωμένος, υπεύθυνος και υπομονετικός εταίρος της Ελληνικής Κυβέρνησης και των Ελλήνων πολιτών».
Παράλληλα, ο κ. Burns επεσήμανε ότι από την εξαγορά των μεταλλείων Κασσάνδρας, με αντίτιμο 2 δισ. δολάρια το 2012, η Eldorado έχει επενδύσει επιπλέον 1 δισ. δολάρια στη χώρα. Το ποσό αυτό θα διπλασιαζόταν αν ήταν σε θέση να αναπτύξει πλήρως τα έργα της σε Ολυμπιάδα, Σκουριές και Πέραμα. Ωστόσο, λόγω της καθυστέρησης στην έκδοση αδειών από την ελληνική κυβέρνηση, η Eldorado δεν είναι σε θέση να συνεχίσει τις επενδύσεις της στη χώρα.
«Έχουμε ευθύνη απέναντι στους μετόχους μας να διαθέτουμε τα κεφάλαια όχι μόνο σε έργα με υψηλότερες αποδόσεις, αλλά και σε χώρες όπου οι κυβερνήσεις υποστηρίζουν τις επενδύσεις μας και συνεργάζονται μαζί μας για να δημιουργήσουμε ένα βιώσιμο μέλλον. Ως εκ τούτου, η Eldorado δεν μπορεί να συνεχίσει να θέτει σε κίνδυνο τα κεφάλαιά της χωρίς αυτές τις άδειες και θα επιδιώξει με όλα τα μέσα προκειμένου να προχωρήσει η επένδυσή της και να υπερασπιστεί τα συμβατικά της δικαιώματα.
Εάν η ελληνική κυβέρνηση επιθυμεί να εργαστεί στο πλαίσιο των συμβατικών της υποχρεώσεων με την “Ελληνικός Χρυσός”, να εκδώσει έγκαιρα τις άδειες και να στηρίξει την επένδυση, τότε η Eldorado θα είναι σε θέση να επανεκτιμήσει τα επενδυτικά της σχέδια στη χώρα», συμπλήρωσε.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ανακοίνωση της 11ης Σεπτεμβρίου της Eldorado Gold για αναστολή της επένδυσής της στην Ελλάδα διαφέρει αρκετά από την αντίστοιχη απόφαση που πάρθηκε τον Αύγουστο του 2015 και αφορούσε στην αναστολή εργασιών στο έργο στις Σκουριές.
Τότε είχε τεθεί σε διαθεσιμότητα το σύνολο των εργαζομένων, δηλαδή 2.200 άτομα, είχαν απολυθεί όσοι εργάζονταν ως υπεργολάβοι και είχαν παραμείνει εν ενεργεία 150 άτομα ως προσωπικό ασφαλείας για το σύνολο των έργων της «Ελληνικός Χρυσός» στην περιοχή.
Τώρα οι συνθήκες αναμένεται να είναι πολύ διαφορετικές, καθώς πρόσωπο με πρόσωπο με την απόλυση βρίσκονται 2.200 άτομα που εργάζονται αυτήν τη στιγμή στη συγκεκριμένη εταιρεία.