Οι Γιατροί του Κόσμου προειδοποιούν σε νέα έκθεσή τους πως τα εθνικά συστήματα υγείας στην Ευρώπη αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των κοινωνικά ευάλωτων ομάδων. Η έκθεση επισημαίνει ότι οι πολιτικές λιτότητας θέτουν τη δημόσια υγεία σε κίνδυνο και προτρέπει τις Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις να επιβεβαιώσουν τις δεσμεύσεις τους για καθολική ιατρική κάλυψη.
Η έκθεση βασίζεται σε δεδομένα και συνεντεύξεις που συγκεντρώθηκαν από 43.286 ασθενείς, που επισκέφτηκαν τις κλινικές και τα λοιπά προγράμματα των Γιατρών του Κόσμου και των εταίρων τους σε 14 χώρες το 2016. Στους ασθενείς αυτούς περιλαμβάνονται τόσο πολίτες της εκάστοτε χώρας όσο και μετανάστες, πολίτες, δηλαδή, χωρών εκτός ΕΕ, αλλά και Eυρωπαίοι που μετανάστευσαν σε άλλα κράτη μέλη. Πολλοί από τους μετανάστες αυτούς κατάφεραν να ξεφύγουν από καταστάσεις βίας, συγκρούσεις και διακρίσεις από χώρες όπως η Συρία και το Αφγανιστάν. Περίπου το 25% από αυτούς αποτελούνταν από ανήλικους.
Όσον αφορά στην Ελλάδα, η έκθεση περιέχει δεδομένα και μαρτυρίες που συγκεντρώθηκαν από 6 ανοιχτά πολυϊατρεία των Γιατρών του Κόσμου – Ελλάδος σε Αθήνα, Πέραμα, Χανιά, Λέσβο, Πάτρα και Θεσσαλονίκη.
Πολλοί από τους ασθενείς, πέρα από τα όποια σωματικά προβλήματα, αντιμετωπίζουν και ψυχολογικά προβλήματα. Πάνω από το 50% των ερωτηθέντων ανέφερε πως υπήρξε θύμα βίας, ενώ περισσότερο από το 60% των ασθενών που κατεγράφησαν ως γονείς ανηλίκων, διαχωρίστηκαν από κάποια ή ακόμα και από όλα τα παιδιά τους.
Η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών (89%) αναφέρει ότι αναγκάζεται να επιβαρυνθεί με το οικονομικό κόστος που αφορά στην ιατρική τους φροντίδα, παρά το γεγονός ότι δεν διαθέτουν το απαραίτητο εισόδημα, ώστε να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.
«Το κοινό χαρακτηριστικό που μοιράζονται οι ασθενείς μας, απ’ όπου και αν προέρχονται, είναι πως όλοι τους βρίσκονται αντιμέτωποι με εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες», είπε ο Υπεύθυνος Προάσπισης και Διεκδίκησης Δικαιωμάτων των Γιατρών του Κόσμου Ελλάδος, Στάθης Πουλαράκης. «Έρχονται σε εμάς αναζητώντας μία σανίδα σωτηρίας απέναντι στις δύσκολες και πολλές φορές απειλητικές για την ίδια τους τη ζωή συνθήκες που βιώνουν, αφού συχνά περνoύν απαρατήρητοι από το Εθνικό Σύστημα Υγείας».
Οι Γιατροί του Κόσμου και οι εταίροι τους έχουν αντιμετωπίσει ένα ευρύ φάσμα οξέων και χρόνιων ασθενειών, καθώς και επιπλοκών που προκύπτουν από την κύηση. Πάνω από το 50% των ασθενών ήταν ανασφάλιστο και δεν μπορούσαν να υποστηρίξουν οικονομικά το βάρος της ιατρικής τους φροντίδας. Πολλοί, τόνισαν πως δεν μπορούσαν να αντεπεξέλθουν στα διοικητικά εμπόδια των Εθνικών Συστημάτων Υγείας που υψώνονταν μπροστά τους. Κάποιοι άλλοι, λόγω μη κατανόησης της γλώσσας ή λόγω μη ισότιμης μεταχείρισης, εγκατέλειπαν κάθε προσπάθεια φοβούμενοι ακόμα και τη σύλληψη.
Η έκθεση αναδεικνύει την υποχώρηση των ευρωπαϊκών κρατών από τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν για καθολική κάλυψη υγείας εξαιτίας των πολιτικών λιτότητας που εφαρμόζονται στην Ευρώπη.
Αναφέρει με αναλυτικό τρόπο μέτρα που υιοθετήθηκαν σε χώρες όπως η Ελλάδα, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ακόμα, στην έκθεση επισημαίνεται ότι τα εμπόδια που συναντούν οι μετανάστες κατά την πρόσβασή τους στην υγειονομική περίθαλψη είναι επιζήμια για τους ανθρώπους που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση. Στο πλαίσιο αυτό επικρίνονται χώρε, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, που χρησιμοποίησαν την υγειονομική περίθαλψη ως μέσο ελέγχου της παράτυπης μετανάστευσης.
«Η υγειονομική περίθαλψη είναι ανθρώπινο δικαίωμα, όχι μέσο για την επίτευξη πολιτικών σκοπών», δήλωσε ο Στάθης Πουλαράκης. «Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι οι άνθρωποι δεν έρχονται στην Ευρώπη για να έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη. Το να εξαιρούνται από τις υπηρεσίες υγείας θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία».
«Πρόκειται για μια πολιτική επιλογή», πρόσθεσε. «Σαφώς, οι προϋπολογισμοί είναι περιορισμένοι. Είναι όμως προς το συμφέρον όλων μας να έχουν όλοι πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη. Κάτι τέτοιο άλλωστε είναι μακροπρόθεσμα οικονομικά επωφελές».
Η έκθεση διαπιστώνει αποκλίσεις στα ποσοστά εμβολιασμού μεταξύ των παιδιών στην Ευρώπη, γεγονός που προκαλεί ανησυχία, δεδομένης της ανάγκης διασφάλισης των συνιστάμενων επιπέδων ανοσοποίησης. Κάνει έκκληση για μια πιο προοδευτική και ισότιμη προσέγγιση της δημόσιας υγείας, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στην πρωτοβάθμια, προγεννητική και μεταγεννητική περίθαλψη, στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και στην εν γένει προαγωγή της υγείας.
Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να λάβουν μέτρα για να άρουν τα διοικητικά εμπόδια και τις διακρίσεις στο πλαίσιο των υπηρεσιών υγείας και να ενισχύσουν την ενημέρωση των ασθενών σχετικά με τα δικαιώματά τους, καθώς επίσης και των εργαζομένων στον τομέα της υγείας. Οι ενημερωτικές εκστρατείες και η κατάλληλη κατάρτιση του υγειονομικού προσωπικού που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των ευάλωτων ατόμων είναι μερικά παραδείγματα τέτοιων ενεργειών.
